Παρασκευή, 18 Ιουνίου 2021

"Όλοι θέλουν να χορεύουν" του Alberto Garlini

 


«Φέτος η μουσική μετριέται με χτυπήματα ανά λεπτό, ανάμεσα στα εκατόν είκοσι δύο και τα εκατόν σαράντα τέσσερα: την αποκαλούν ντίσκο. Όλοι θέλουν να χορεύουν». Με ένα σαφές και πολύ γνωστό μουσικό στίγμα που χρησιμοποιεί ως βάση για την αφήγησή του, ο Αλμπέρτο Γκαρλίνι έχει αρχικά ως στόχο του να ιντριγκάρει τον αναγνώστη, δίνοντάς του ένα σημάδι αναγνωρίσιμο από όλους. Στην πραγματικότητα, όμως, ενδιαφέρεται να ασχοληθεί με κάτι πιο περίπλοκο. Επιχειρεί και, τελικά, καταφέρνει να ανατρέξει γραμμικά την πρόσφατη ιστορία, εστιάζοντας πολύ συγκεκριμένα σε μια εποχή λίγο ή πολύ γνωστή σε όλους. Τη δεκαετία του  ’80.

Η αφήγηση ξεκινά στην Πάρμα το 1975 και παρακολουθεί τη ζωή ενός οχτάχρονου, τότε, αγοριού, του Ρομπέρτο, καθώς μεγαλώνει σε ένα τρυφερό οικογενειακό περιβάλλον. Τα παιδικά του χρόνια είναι όμορφα και γλυκά, έχουν μιαν αίσθηση μακαριότητας. Είναι τότε που η δεκαετία του ’70 τελειώνει και ο κόσμος αρχίζει να αλλάζει… 

Δύο γεγονότα έρχονται για να σημαδέψουν το τέλος της και την αρχή της προσωπικής ιστορίας του Ρομπέρτο, του κεντρικού ήρωα του βιβλίου. Το πρώτο είναι η φρικιαστική δολοφονία του Παζολίνι, σε μια μικρή πόλη, στην Όστια. Μια εποχή τελειώνει, δολοφονώντας αυτούς που μισεί ή αυτούς που κάποιοι αγάπησαν πολύ.  

Το δεύτερο είναι η τελετουργική σφαγή ενός χοίρου με όλη τη φυσική και υπόκωφη βιαιότητα που διακρίνει το τρομακτικό για ένα παιδί, και όχι μόνο, έθιμο. Ο Ρομπέρτο είναι τότε ένα μικρό αγόρι και το γεγονός είναι βαθιά επιδραστικό στην ευαίσθητη  και ευάλωτη ψυχή του. Εκείνη τη μέρα γνωρίζει τον Ρικάρντο, έναν συνομήλικό του από το ίδιο σχολείο, ενθουσιάζεται μαζί του  και σιγά σιγά η παιδική φιλία τους αρχίζει να ωριμάζει και να γίνεται πιο δυνατή. Μαζί οι δυο τους θα διατρέξουν τη νέα εποχή, καθώς σταδιακά από παιδιά γίνονται έφηβοι. Σχεδόν ταυτόχρονα θα ξεκινήσουν και οι έρωτές τους που θα τους σημαδέψουν κατευθείαν στο κέντρο της ύπαρξής τους. Ο  δρόμος προς την ενηλικίωση αρχίζει  με ένα παρόν που βιώνεται έντονα  και φέρνει μαζί υποσχέσεις και εμπόδια .

 Ένας έρωτας γεννιέται από ένα αστείο, μια νεανική διάθεση για να κάνουν πλάκα κι ένας άλλος ξεκινά πάλι από τυχαιότητα, καταλήγουν, ωστόσο, και οι δύο στο πεπρωμένο.  Ο Ρομπέρτο ερωτεύεται την Κιάρα και ο Ρικάρντο τον αρκετά μεγαλύτερό του Πιέρ –χαρακτήρας που βασίζεται στο συγγραφέα Pier Vittorio Tondelli-. Ο Πιέρ κάποια στιγμή βρίσκεται στην Αυστρία και δίνει μια διάλεξη.  Ο Ρομπέρτο, ο Ρικάρντο και η Κιάρα παίρνουν μέσα στη νύχτα την απόφαση να του κάνουν έκπληξη και να τον συναντήσουν. Μπαίνουν στον αυτοκινητόδρομο για την Μπολόνια και συνεχίζουν την πορεία τους. Τα φώτα των autogrill, διάσπαρτα παντού, χάνονται πίσω τους, καθώς κινούνται. Η μουσική στη διαπασών. Τσιγάρο, αλκοόλ και δρόμος. Κι έπειτα έρχεται η κόπωση. Ο Ρομπέρτο βρίσκεται στο τιμόνι να οδηγεί. Και να΄σου οι Άλπεις να ορθώνονται μπροστά τους γκρίζες και σκυθρωπές. Κι έπειτα ο χρόνος σταματά.

«Ο πάγος είναι μια συμπαγής μάζα, κι ακούγεται μια κραυγή, η Κιάρα κάνει να πιάσει το τιμόνι που ο Ρομπέρτο σφίγγει χωρίς να ξέρει πού πηγαίνει, σε ποια παραμόρφωση του χρόνου, κι έπειτα συμβαίνουν κι άλλα, το ράπισμα του μετάλλου, το τουμπάρισμα, τα δόντια που σπάνε στη γλώσσα, κάτι ανείπωτο και το σκοτάδι, το σκοτάδι της μνήμης, για κάποιες στιγμές, λίγες στιγμές, ελάχιστα δευτερόλεπτα, αλλά βαθιές σαν χαράδρα, σαν την απορροή του νιπτήρα όταν καταπίνει τις τελευταίες σταγόνες νερό κι αρχίζει να γουργουρίζει».

 Οι δυο νέοι βρίσκονται στο κρεβάτι ενός νοσοκομείου. Και η κοπέλα; Κι αυτή κοντά τους. Ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα θα επηρεάσει τις ζωές και τις σχέσεις τους. Πέρα από αυτό, όμως, υπάρχει κυρίως μια πορεία ερώτων απρόβλεπτη, ανεξέλεγκτη, πέρα από τους δικούς της χειρισμούς, που μοιάζει μάλλον να έχει καθοριστεί μοιραία.

Στο μεταξύ η εποχή πορεύεται. 1984. Στη μεγάλη οθόνη αξέχαστες εμβληματικές ταινίες. Παρίσι Τέξας του Βέντερς. Ο ήρωας να περιπλανάται στην έρημο του Τέξας, σε μια παθιασμένη αναζήτηση του γιου του και της γυναίκας του και στη μεγάλη οθόνη να παρακολουθεί κανείς θαμπωμένος την καταπληκτική και πανέμορφη Ναστάζια Κίνσκι. Στο θέατρο τα έργα του Ζαν Ζενέ να αντιπροσωπεύουν την εναλλακτική σκηνή.

Και ω του θαύματος! Στις 24 του Γενάρη η Apple Computers λανσάρει το Macintosh. Ένας νέος υπολογιστής που κάνει θραύση. Ονομάζεται PC. Personal Computer. Πολλές συζητήσεις γύρω από αυτόν, ενθουσιώδη άρθρα στον αμερικάνικο Τύπο  και μια διαφήμιση γυρισμένη από τον Ρίντλι Σκοτ, εμπνευσμένη από το 1984 του Όργουελ.

Αυτά και άλλα γεγονότα – σταθμοί παρελαύνουν από μια δεκαετία. 1986. Ο  αντιδραστήρας σε έναν πυρηνικό σταθμό στο Τσερνόμπιλ της Ουκρανίας εκρήγνυται. Το τοξικό νέφος παρελαύνει δυναμικά στην Ευρώπη.

 Στην πολιτική σκηνή της Ιταλίας ο Μπετίνο Κράξι. «Μια σειρά εικόνες προκαλούν μια τεράστια ρωγμή: δισεκατομμύρια, δεκάδες δισεκατομμύρια, κεφάλαια που γίνονται φτερά, κόμματα που χρηματοδοντούνται παράνομα προ των εκλογών, εφοριακοί με ιδιωτική πισίνα δύο βήματα από το Ντουόμο». Στη Σοβιετική Ένωση, ο Γκορμπατσόφ βρίσκεται στην εξουσία και ο δρόμος για νέες επενδύσεις είναι ανοικτός κάνοντάς τους πάντες ευτυχισμένους. Η Θάτσερ και ο Ρέιγκαν, επίσης, αλλάζουν για πάντα τα δεδομένα  ης οικονομίας σε έναν κόσμο που τρέχει ιλιγγιωδώς.

Πολλαπλές εναλλασσόμενες εικόνες ξεπροβάλλουν ανάμεσα στην ομορφιά, τα πάθη και τον πόνο. Πολλές ιστορικές  εξελίξεις διαδραματίζονται, την ίδια ώρα που οι ήρωες χάνονται μέσα στις συναισθηματικές ταραχές τους.

Το βιβλίο αναφέρεται σε μια δεκαετία που προλείανε σε αρκετούς τομείς το έδαφος της σύγχρονης πραγματικότητας. Και ενώ  πολλά πράγματα είναι πλέον δεδομένα και αυτονόητα στο χώρο της πολιτικής ή της τεχνολογίας, τότε ήταν που ανακαλύπτονταν, δημιουργούνταν, χωρίς να έχουν λάβει  ακόμη το οριστικό τους σχήμα.

Η  δεκαετία του ’80 υπήρξε αμφιλεγόμενη, επαρμένη, δυναμική και συγχρόνως πληθωρική. Αφομοιώνοντας πλήθος ετερόκλητων στοιχείων, μεταμόρφωνε τον κόσμο γύρω της, συχνά επιταχύνοντας, προκειμένου  να προσεγγίσει  πιο γρήγορα την ευημερία και την εξέλιξη που ερχόταν. Ήταν μια εποχή που αγαπούσε με πάθος την τέχνη, το οτοστόπ, τα Lacoste,  τα Lives, τα Calvin klein, τα Armani, τα Mercedes αλλά και τα Opel και τα Fiat, τη μουσική σε όλες της τις εκφράσεις, α φλίπερ, το θέατρο, τον κινηματογράφο, τα πάρτι, τις συναυλίες, τις μπίρες, τα ναρκωτικά. Μια εποχή που συνέχιζε τη χορευτική μουσική του ’70, τη ντίσκο παρόλο που το άστρο της όδευε προς τη δύση. Τότε που οι νέοι εκστασιάζονταν να χορεύουν σε τεράστιες ντισκοτέκ που ξεφύτρωναν παντού.

 

Ο Αλμπέρτο Γκαρλίνι καταφέρνει να αναπαραστήσει την εποχή με ρεαλισμό και νοσταλγία, συλλαμβάνοντας όλες τις κοινωνικό – πολιτικές αλλαγές και πλαισιώνοντάς τες ηχητικά καθ’ όλη τη διάρκεια της αφήγησης με τη μουσική που κυλά στις φλέβες ολόκληρης της δεκαετίας. Την παρουσιάζει ολοκληρωμένα και πειστικά, σε όλη την ποικιλία και τις αντιθέσεις της, με τις δημιουργίες υψηλής αισθητικής αλλά και την είσοδο του κιτς και της απομίμησης. 

Και καθώς ο χρόνος έχει κατασταλάξει πλέον στις κρίσεις του για την εποχή, έχει ενδιαφέρον να δει κανείς τα δρώμενα με μια άλλη οπτική, τότε που πρωτοφανερώνονταν. Εδώ μοιάζει να χτίζεται η ιστορία, ρευστή ακόμα ερμηνευτικά. Ο υλισμός που διείσδυε σε μια απλή ζωή σαν μια αίσθηση απόλαυσης, οι χοροί των εκατομμυρίων, οι ραγδαίες εξελίξεις της τεχνολογίας, οι  κορυφαίες κινηματογραφικές ταινίες και η μουσική σε μεγάλες δόξες συνθέτουν κατά κάποιο τρόπο το σκελετό της αφήγησης. Και μέσα σε αυτόν τον όχι τόσο απόμακρο ιστορικό χρόνο ο συγγραφέας βρίσκει αρκετό χώρο για να δημιουργήσει το δικό του μυθοπλαστικό πλαίσιο. Οι ήρωές του κινούνται με φυσικότητα μέσα στην εποχή, όλοι τους εξαιρετικά νέοι, βουτηγμένοι στην κυριολεξία μέσα στο ρυθμό, την ορμή και, κυρίως,  την επίδραση της δεκαετίας του ’80.

Και όλα είναι δοσμένα με μια ποιητικότητα που αναδύεται μέσα από την όμορφη ατμόσφαιρα που διαχέεται παντού και την ψυχική προσέγγιση νέων ανθρώπων τη στιγμή που προσπαθούν να ανακαλύψουν τον κόσμο και μαζί με αυτόν και τον ίδιο τους τον εαυτό. Θα τα καταφέρουν;

Ήλια Λούτα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου