Πέμπτη, 5 Μαρτίου 2020

"Στον Βλαδίμηρο Μαγιακόφσκι" του Νίκου Γαλάνη

Σπάνια συμβαίνει να φτάνει στα χέρια μου κάποιο βιβλίο που να είναι άρτιο τόσο από πλευράς περιεχομένου όσο και από πλευράς εμφάνισης, ενώ πρόκειται για αυτοέκδοση. Η ποιητική συλλογή του Νίκου Γαλάνη όμως είναι ένα τέτοιο άρτιο βιβλίο - είτε θέλουμε να μιλήσουμε γι' αυτό ως κείμενο είτε ως αντικείμενο.

Σε μόλις δύο 16σέλιδα και μόλις δέκα ποιήματα (συν δύο μικρότερα που λειτουργούν ως εισαγωγή και κατακλείδα), ο Γαλάνης καταφέρνει να αποδείξει έμπρακτα το "ουκ εν τω πολλώ το ευ" και επιτυγχάνει αυτό που για πολλούς πρωτοεμφανιζόμενους ποιητές παραμένει όνειρο φευγαλέο: να δημιουργήσει κλίμα.

Ι.
(απόσπασμα)
Βλέπετε πώς κατεβαίνει δρασκελώντας
τα πεζοδρόμια της Μόσχας
Κι απ' την πλατεία με το όνομά του
πηγαίνει προς το μέλλον
Εκεί που κλείνουνε τα μουσεία οι τσάροι
γιατί τρέμουνε στα οράματά του
Κι ακόμη πιο πέρα στη θάλασσα των κεραυνών.

Δείτε παιδιά 
Θαυμάστε τον τόν κύριο αυτόν
Είναι ποιητής
Να τον προσέχετε
Θα πεθάνει για εσάς
Γιατί δε διστάζει σε κανένα φόβο
Αγαπά τη ζωή του ο ποιητής γι' αυτό τη χάνει.



Τόσο τα ποιήματα όσο και οι φωτογραφίες βρίσκονται σε έντονο διάλογο μεταξύ τους, έτσι που το ένα να συμπληρώνει το άλλο και σχεδόν να μη νοούνται ξέχωρα. Το βλέμμα του Μαγιακόφσκι βγαίνει μέσα από τις φωτογραφίες, διαπερνά τις σελίδες του βιβλίου και τρυπά την καρδιά του αναγνώστη. Μαζί με τα λόγια των ποιημάτων, το βλέμμα δημιουργεί υποβλητική εντύπωση που καθηλώνει. Υπογραμμίζει δε τον θαυμασμό του Γαλάνη για τον μέγιστο Μαγιακόφσκι.


IV. 
Έι Μαγιακόφσκι
Περιμένουμε στα λευκά φύλλα του ουρανού
Να κεραυνοβολήσεις λέξεις
Φτύνοντας και κοροϊδεύοντας τους χοντρούς
και τους λεπτούς τούς τρόπους
Όλους εμάς που αγάπησες να υμνήσεις ξανά.
Η Άνοιξη απλώνει στίχους στην απλώστρα της,
τ' αεράκι χαϊδεύει τα χέρια και γίνεται καλοκαίρι
Μετουσιώνονται χυμοί
απάνω στο λιναρένιο φιτίλι-στόμα σου
Καταραμένε Μάγια - κοφσκι
Μας δίνεις τροφή ακόμη.
Και σκύβει ο εικοστός πρώτος αιώνας
Και φιλάει το σώμα σου
Ακέραιο αμετάβλητο
Μόλις στα δεκαεννιά του πρώτα χρόνια
Βλαδίμηρε
Πώς να μετριάσεις τη μοναξιά;
Έτσι που νιώθουμε τους δικούς μας δρόμους
Το κουφάρι του καιρού μυρίζει κίτρινα.
Την συγκομιδή ποιος να αρχίσει;

Όσον αφορά το βιβλίο ως αντικείμενο, θαύμασα το χαρτί τόσο του εξωφύλλου όσο και του σώματος που αποτελούν εξαιρετικές επιλογές (το πρώτο είναι λιτό κοτλέ και το δεύτερο υποκίτρινο σαμουά), καθώς και το γεγονός ότι το βιβλίο έχει αυτιά (που, όσο να'ναι, του προσδίδουν μεγαλύτερη υπόσταση αλλά είναι δυσκολότερα στον σχεδιασμό, καθώς χρειάζεται να υπολογιστεί και η πίκμανση). Εντυπωσιάστηκα επίσης με τον αναλυτικό υπομνηματισμό για τις φωτογραφίες, με λεπτομερείς πηγές.

Αν αναλογιστεί κανείς ότι όλα αυτά είναι το αποτέλεσμα της προσπάθειας ενός και μόνο ανθρώπου, θα συμφωνήσει μαζί μου ότι είναι αξιέπαινο και συναγωνίζεται (αν όχι ξεπερνά) αντίστοιχα αποτελέσματα πολλών εκδοτικών οίκων. Καθρεφτίζει δε με τον καλύτερο τρόπο τι θα πει "μεράκι" και αποδεικνύει ότι, όταν πραγματικά θέλουμε κάτι, μπορούμε να το πετύχουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο...

Χριστίνα Λιναρδάκη

Αντί επιλόγου, ένα ακόμη ποίημα από τη συλλογή:

V.
Εδώ στη Μόσχα τα περιστέρια
Σταμάτησαν να περπατούν
Τα παιδιά σταμάτησαν να μεγαλώνουν
Οι φανοστάτες μείνανε γυμνοί
Κι οι περαστικοί πηγαίνουνε
πότε δεξιά και πότε αριστερά
Παραδέρνοντας
Σα να τους χτύπησε η προαιώνια
οκνηρία κατακέφαλα
Γιατί τους λείπεις
Λείπεις από τους δρόμους
Απ' τις εξέδρες και τις νυχτιές
Απ' το νερό και τη φωτιά
Απ' τ' απογεύματα
Απ' την κομματική δουλειά
Απ' όλα τα πρωινά
Βλαδίμηρε λείπεις

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου