Παρασκευή, 1 Μαρτίου 2019

Χαϊκού του αστικού τοπίου

Παραδοσιακά, τα χαϊκού πάντα συνδέονταν με την φύση και τις εποχές, όμως -όπως ήταν αναμενόμενο- το σύγχρονο αστικό τοπίο αποτέλεσε επίσης πηγή έμπνευσης, αντικατοπτρίζοντας  τις συνθήκες ζωής στην πόλη, την νευρικότητα, την ανασφάλεια, την αποξένωση. Η φύση βέβαια κατορθώνει να διεισδύσει και να επηρεάσει τους ανθρώπους και στα αστικά κέντρα, παρ’ όλες τις παρεμβάσεις στο περιβάλλον... Αυτό μπορεί να διαπιστωθεί στα παρακάτω παραδείγματα:

υπερθέρμανση του πλανήτη
πάγος στο Παρίσι
ακίνητος πάγος

Srivivasa Rao Samban


καταιγίδα με χαλάζι…
οι γόβες στιλέτο επιταχύνουν
στο πεζοδρόμιο

Martha Magenta


στον καθεδρικό ναό
τα πόδια μου λυγίζουν
ανάμεσα στα ουράνια τόξα του φωτός

Marilyn Humbert

Σε πολλά από τα σύγχρονα χαϊκού πάλι, διαπιστώνεται αλλαγή ύφους και διάθεσης που εκφράζει τον μοντέρνο τρόπο ζωής:

ειδήσεις τη μέρα του Αγίου Βαλεντίνου
παγωμάρα απλώνεται--
μαζική δολοφονία σε σχολείο

Priscilla Lignori


βαθύς στεναγμός καθώς βλέπω
το κατεδαφισμένο σημείο
όπου βρισκόταν το παλιό μου σπίτι

Niloufar Behrooz

Σε κάθε περίπτωση, η ποίηση αυτών των μικρών κειμένων/ποιημάτων δίνει στους ανθρώπους την δυνατότητα να εκφράσουν τα πιο βαθιά  τους συναισθήματα σ’ έναν κόσμο εντελώς διαφορετικό από εκείνον μέσα στο οποίο γεννήθηκαν τα χαϊκού:

νυχτερινή βάρδια …
ακούγοντας την
τελευταία  σου ανάσα

Samantha Sirimante Hyde


λάμψεις της πάχνης
οι μνήμες της μητέρας μου τώρα
τα διαμάντια μου …

Jeanne Jorgensen


αφρός της θάλασσας
η θλίψη έφυγε επιτέλους
από μένα

Debbie Strange


νύχτα μ’ αστέρια που πέφτουν
πλένοντας το πρώτο αίμα της κόρης μου
απ’ το εσώρουχο της

Ανώνυμο

Τον Απρίλιο του 2014 οι New York Times, στο πλαίσιο του Εθνικού Μήνα Ποίησης, προκήρυξαν έναν διαγωνισμό για τα καλύτερα χαϊκού  με έμπνευση την πόλη της Νέας Υόρκης. Τα θέματα  έπρεπε να είναι η μοναξιά, το νησί της Νέας Υόρκης, η κίνηση στην πόλη, το πρωινό ξύπνημα στις έξι, οι ξένοι, η ευγένεια της καθημερινότητας. Η ανταπόκριση ήταν καταπληκτική (2.800 χαϊκού σε δυο μέρες), γεγονός που αποτέλεσε έναυσμα και για άλλους, παρόμοιους διαγωνισμούς. Από τα χιλιάδες ποιήματα, μια επιτροπή επέλεξε τα καλύτερα, μερικά απ' αυτά είναι και τα ακόλουθα:


ΠΡΩΙΝΟ ΞΥΠΝΗΜΑ – ΚΙΝΗΣΗ


Kαταιγίδα την αυγή.
Το αμάξι βουλιάζει στην λακκούβα, όμως,
Η αύρα της άνοιξης έχει άρωμα σαμπάνιας.

Dan Stackhouse, 43 ετών, Μανχάταν 


Κρυμμένος ανάμεσα στα
ζόμπι της καφεΐνης που περπατούν. 
Ένας άνθρωπος του πρωινού.

Aimee Estrada 35 ετών, Hyde Park N. Y.


Δρόμοι παράξενα ήσυχοι
γυάλινοι  πύργοι  σκορπούν ροζ αποχρώσεις
τα πάρκα φιλοξενούν νευρικά σκυλιά

Lawrence T. Choi- Hausman, 46  ετών, Μπρούκλιν


Αστροφώς απ’ τους ουρανοξύστες
καληνυχτίζει τους παρδαλούς αιθέρες
Τάιμς Σκουέαρ λουσμένη στο  νέον 

Karen Maquilan, 32 ετών, Δυτική Νέα Υόρκη


Θρυμματισμένος ύπνος
Πρώτο θολό φως στον ποταμό Χάντσον
Ο τροχός  του χάμστερ γυρνά

Pamela Varkony, 67 ετών, Allentown, Pa


Αντίλαλοι στον σταθμό Γκραντ Σέντραλ
πνιχτές φωνές και βήματα
αναμονή για το Μετρό του Βορρά
  
Carol Slocum 66 ετών, Greenwich, Conn.


Τερματικός σταθμός Κόκκινο Αγγίστρι:
γερανοί σαν λέγκο τεράστια καραδοκούν ·
το μέλλον, καραδοκεί κι αυτό

Simon Blazer, 28 ετών, Brooklyn


ΕΥΓΕΝΕΙΑ 

Πίτσα ενός  δολαρίου μοιρασμένη
όαση στης νέας Υόρκης
την σκληρή  έρημο  ακρίβειας

Dannis Francis 42 ετών, Wards Island


ΤΟ ΝΗΣΙ

Το νησί έχει καταληφθεί.
Τσιμέντο το κατάπιε ως το μεδούλι,
ο παλιός κόσμος είναι νεκρός.

Marjorie (Jorie) 13 ετών Μανχάταν 


ΜΟΝΑΞΙΑ

Απ’  την ταράτσα, όπου στέκομαι,  
πετώντας τον χαρταετό του στον ουρανό
ο δρόμος χάνεται  μακριά.

Eugene Dunscom 83 ετών Southbury, Conn.

Κείμενο - Επιλογή -Μετάφραση:
Απόστολος Σπυράκης 


Σύνδεσμοι:
3. https://towardsdatascience.com/new-york-seeks-haikus-generating-haikus-from-nyc-government-job-descriptions-c27496a376fd 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου