Δευτέρα, 4 Φεβρουαρίου 2019

"Η χαμένη αναγνώστρια" του Fabio Stassi

Το βιβλίο στηρίζεται σε ένα ευφάνταστο εύρημα. Ένας άνεργος καθηγητής, ο οποίος έχει ολοκληρώσει ένα σεμινάριο συμβουλευτικής, έχει τη φαεινή ιδέα να ανοίξει ένα γραφείο βιβλιοθεραπείας, στο οποίο θα έρχονται άνθρωποι με προβλήματα και αυτός θα τους προτείνει να διαβάσουν βιβλία σχετικά με το πρόβλημά τους, βιβλία που μπορεί ενδεχομένως να τους προσφέρουν λύσεις ή έστω τον τρόπο να κάνουν ένα βήμα έξω από το πρόβλημα για να δουν την κατάστασή τους πιο σφαιρικά.

Όλα αυτά ακούγονται θαυμάσια, όμως ο βιβλιοθεραπευτής ήρωας του βιβλίου, Βίντσε Κόρσο, αντιμετωπίζει και ο ίδιος προβλήματα: έχει μόλις βγει από μια μακροχρόνια σχέση, την οποία βρίσκεται να αναπολεί συνέχεια, δεν έχει συγγενείς (τον πατέρα του μάλιστα δεν τον γνώρισε ποτέ), ενώ έχει και προβλήματα αποδοχής. Όλα αυτά βγαίνουν στην επιφάνεια ήδη από την πρώτη-πρώτη επίσκεψη «ασθενούς» του στο μικρό διαμερισματάκι-σοφίτα που έχει νοικιάσει σε μια συνοικία της Ρώμης, το οποίο χρησιμοποιεί και ως επαγγελματική στέγη.

Ο τρόπος όμως που σκέφτεται το κάθε πρόβλημα, το οποίο του αφηγούνται οι γυναίκες ασθενείς του, ο τρόπος που το διαχειρίζεται, με όλες τις ανατροπές που προκύπτουν, καθώς και ο τρόπος που το εντάσσει στην ίδια του τη ζωή είναι άκρως γοητευτικοί. Συχνά σκέφτεται συνοδεία μουσικής, ενώ παίζει και ο ίδιος κλαρινέτο. Πρόκειται για έναν ευαίσθητο σωσία του Ζεράρ Ντεπαρντιέ, που έχει τη ρομαντική ιδέα ότι η λογοτεχνία μπορεί να γιατρέψει τον κόσμο. Κάτι σαν όλους εμάς δηλαδή (έστω και αν δεν είμαστε σωσίες του Ντεπαρντιέ ή κάποιας άλλης διασημότητας!).

Η ιδέα ότι η λογοτεχνία έχει υπερφυσικές δυνάμεις έχει αντικατοπτριστεί με πολλούς τρόπους στη συνείδηση του αναγνωστικού κοινού. Αρχικά, ο συγγραφέας είχε σχεδόν λατρευτική θέση, καθώς - ως δημιουργός - θεωρείτο ανάλογος με τον άνω Δημιουργό, δηλαδή τον Θεό. Και ενώ κράτησε αυτήν του τη θέση επί πολλούς αιώνες, όλα ανατράπηκαν όταν στο προσκήνιο μπήκε το άλλο άκρο της λογοτεχνικής πράξης, ο αναγνώστης: ο κόσμος όλος θεωρήθηκε σαν ένα γραπτό κείμενο που πρέπει πάση θυσία να διαβαστεί. Μάλιστα, ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα, η ακηδία (δηλαδή η ανορεξία που κυριεύει τον άνθρωπο, καθιστώντας τον αμελή για το πνευματικό έργο, στο οποίο περιλαμβάνεται και η ανάγνωση), δείχνει ακριβώς το πόσο σημαντική είναι η πράξη της ανάγνωσης, αφού ανάγει το να είναι κάποιος απρόθυμος να διαβάσει σε αμαρτία - είπαμε, το έργο της ανάγνωσης είναι που κάνει ερμηνεύσιμο τον κόσμο. Μάλιστα, η ανάγνωση θα μας σώσει, κύριοι!

Πίσω στο βιβλίο, όμως, η κατάσταση εντείνεται, όταν εξαφανίζεται μια γειτόνισσα του Κόρσο. Η αστυνομία θεωρεί ότι δολοφονήθηκε και οι υποψίες στρέφονται στον σύζυγο της γυναίκας, όμως κάτι μέσα στον Βίντσε δεν τον αφήνει να ησυχάσει. Επιθεωρεί τα διαθέσιμα στοιχεία, εξαφανίζεται ώρες ατελείωτες στην Εθνική Βιβλιοθήκη, σκαλίζοντας τα αρχεία των εφημερίδων, συζητά με ανθρώπους φαινομενικά άσχετους, σημειώνει, σημειώνει και σημειώνει. Και τελικά, την ανακαλύπτει. Σε μια πολυκατοικία πανομοιότυπη με εκείνην που μένει ο ίδιος και που έμενε και η ίδια πριν, στην άλλη όμως άκρη της Ρώμης, σε κάτι που μοιάζει σχεδόν με παράλληλο σύμπαν.

Η Αργυρώ Μαντόγλου στην κριτική της στην Εφημερίδα των Συντακτών, ίσως και άλλοι κριτικοί των οποίων την κριτική δεν κατάφερα να διαβάσω, χρεώνει αρνητικά αυτήν την επιλογή στον Stassi, θεωρώντας ότι αδυνατίζει την υπέροχη αρχική του σύλληψη. Δεν θα συμφωνήσω. Θεωρώ ότι ο ρομαντισμός, που προανέφερα, πλουτίζεται με το στοιχείο της αγωνίας κατ' αυτόν τον τρόπο και, στο τέλος, είναι η λογοτεχνία που κερδίζει, παρότι πράγματι το αστυνομικό μυθιστόρημα μοιάζει μια μόδα που ανθεί στις μέρες μας, όπως έχει σημειώσει και η αρθρογράφος μας Ήλια Λούτα σε συναφές κείμενό της. Ας έχει στοιχεία αστυνομικού μυθιστορήματος που μετατρέπουν (ήπια, αφού δεν επικεντρώνεται σε αυτήν την αναζήτηση μόνο) το βιβλίο σε υβρίδιο, Η χαμένη αναγνώστρια δεν παύει να αποτελεί ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα, που ενδυναμώνει τη μαγική πίστη μας στις θαυματουργές δυνάμεις της λογοτεχνίας.



Χριστίνα Λιναρδάκη 


ΥΓ. Είναι αξιοσημείωτο ότι πριν λίγο μόλις καιρό μου έφεραν δώρο ένα άλλο βιβλιαράκι, το The poetry pharmacy του William Sieghart, που προτείνει ως θεραπεία, παραμυθία ή παυσίλυπο, ποιήματα για πολλές και διαφορετικές παθήσεις και κακοτοπιές... Ένα βιβλίο, πραγματικός μικρός θησαυρός, πρωτοξάδερφο της Χαμένης αναγνώστριας του Stassi!



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου