Τετάρτη, 13 Φεβρουαρίου 2019

«Θερινή ώρα» της Σοφίας Κουκουλά, «Ο μαραγκός» του Κώστα Κουτρουμπάκη και «Γεώργιος Μ. Βιζυηνός – Εμμανουήλ Ροΐδης: Οι αντίποδες» της Λένας Κωνσταντέλλου

Θερινή ώρα της Σοφίας Κουκουλά

H Θερινή ώρα είναι η δεύτερη ποιητική συλλογή της Σοφίας Κουκουλά, η οποία είναι ηθοποιός. Στη Θερινή ώρα παρακολουθούμε, μέσα από τα 24 ποιήματα του βιβλίου, μία γυναίκα που μεταμορφώνεται σε δέντρο, ανθίζει και βλασταίνει. Ανάμεσα στα ποιήματα παρεμβάλλονται, σε πλάγια γράμματα, ποιητικά σημειώματα που μοιάζουν με επεξηγήσεις των σκέψεων κ.λπ. εικόνων των ποιημάτων, έτσι που όλα δένονται σε ένα αρμονικό σύνολο που προβληματίζει και ενίοτε συγκινεί με την ειλικρίνεια και την απλότητά του.

Ένα ποίημα από τη συλλογή:

ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΝΟΥΜΕΡΟ 51
Ασήμαντοι άνθρωποι, μικροί.
Λούζουν τα μαλλιά τους με αεριούχο ποτό.
Πασαλείβονται τα φιλιά που τους πρόδωσαν.
Ψεκάζονται με άρωμα του κιλού και βγαίνουν.
Κρυμμένοι άνθρωποι.
Χάνονται μέσα στο πλήθος.
Περπατούν στην άκρη του δρόμου.
Ή κουτρουβαλούν στις κατηφόρες.
Πότε πότε στενάζουν αγκομαχητά.
Ανθρωπάκια.
Παραμερίζουν μόνο στους λεπρούς τους,
Στους τυφλούς και σ’ όσους αγάπησαν.
Απρόσμενοι ελεήμονες, σπανίως.
Η στιγμή της μακαριότητάς τους αυτή.
Θνητοί που αποθνήσκουν.
Σε φέρετρο μικρό τους θάβουν.
Στενά ρούχα και λουλούδι στο πέτο.
Λευκοί και άχρονοι.
Παπούτσια φορούν νούμερο 51.
Για τα μεγάλα τους βήματα, τα περιορισμένα.


Ο μαραγκός του Κώστα Κουτρουμπάκη

Πρόκειται για την πρώτη συλλογή διηγημάτων του συγγραφέα, η οποία αποτελείται από 16 διηγήματα-μπονσάι, γραμμένα σε ιδιαίτερη γλώσσα και σε νοσταλγικό τόνο. Η εικονοποιΐα είναι αξιοσημείωτη και ο λόγος πολλές φορές ολισθαίνει στην ποιητικότητα, όπως και η συντακτική διάταξη των προτάσεων. Πρώτες ύλες: η μνήμη, η αθωότητα, η απλότητα και η καλλιέπεια.

Ένα διήγημα:

ΤΟ ΡΥΖΟΓΑΛΟ
Μπολ φτηνής σειράς, βιομηχανικά. Δέκα χρόνια σφαλιστά στα ερμάρια του χήρου πατέρα, γυάλινοι ερημίτες.

Τα έπλυνα σήμερα. Κουδούνισαν· ανάκρουσμα των όντως όντων. Την κατσαρόλα την ανακαλώ να ανακατεύει με κυκλοτερείς κινήσειες σε σταθερό τέμπο, μην κολλήσει, κι ύστερα να τα γεμίζει με το χυλωμένο της περιεχόμενο. Άχνιζε εκείνο, το βελούδο του γάλατος αναδίνοντας, που αδέρφωνε κατόπιν με της κανέλας τη γλυκιά μυρωδιά.

Τρία απέμειναν από το σετ των έξι τεμαχίων. Αόρατη ορχήστρα, κουτσή, που μες στα ντουλάπια ολοχρονίς προβάρει το κονσέρτο της αέναης θύμησης,


Γεώργιος Μ. Βιζυηνός – Εμμανουήλ Ροΐδης: Οι αντίποδες της Λένας Κωνσταντέλλου

Μία ακόμη εμπεριστατωμένη μελέτη της αγαπητής Λένας Κωνσταντέλλου με θέμα τις δύο αυτές αντίπαλες και διαφορετικές μεταξύ τους ισχυρές προσωπικότητες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν «αντίποδες», αν δεν ήταν κατά βάθος και οι δύο θύματα της ανάξιάς τους επαρχιώτικης αθηναϊκής κοινωνίας του 19ου αιώνα. Ο Βιζυηνός πολεμήθηκε με μανία ως «ξενομερίτης» από το λογοτεχνικό κατεστημένο. Ο Ροΐδης, γνωστός για το σκάνδαλο της Πάπισσας Ιωάννας, διατυπώνει το 1887 την, προσβλητική για την πνευματική κοινότητα, αποστροφή του «περί περιρρέουσας ατμόσφαιρας» στην ποίηση.

Παρότι διαφέρουν ριζικά κατά την προέλευση και καταγωγή, τις σπουδές, τον τρόπο γραφής και ζωής τους, και οι δύο λογοτέχνες έπεσαν θύματα της κατάστασης που περιέγραψε ο Ροΐδης: «Πάντες οι έχοντες ονύχια αγωνίζονται να σπαράξωσι τους έχοντες πτερά». Ένα πολύ ενδιαφέρον μελέτημα για δύο κορυφαίες μορφές της νεοελληνικής μας λογοτεχνίας.


Χριστίνα Λιναρδάκη


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου