Δευτέρα, 21 Ιανουαρίου 2019

"O Συλλέκτης – Έξι διηγήματα για έναν κακό λύκο" του Soloúp

Πριν από έναν χρόνο περίπου, έγραφα για το εικονογραφημένο μυθιστόρημα (graphic novel) Γρα-Γρου, δίνοντας συγχαρητήρια στις εκδόσεις Ίκαρος για το εγχείρημα της έκδοσής του. Οφείλω να τους ξαναδώσω συγχαρητήρια, για ένα άλλο graphic novel αυτήν τη φορά, το Ο Συλλέκτης – Έξι διηγήματα για έναν κακό λύκο του Soloúp. Βέβαια, ο όρος graphic novel σε αυτήν την περίπτωση χρησιμοποιείται κάπως καταχρηστικά, αφού το βιβλίο δεν περιέχει μυθιστόρημα, αλλά μία συλλογή διηγημάτων.

Είναι ωστόσο μια πολύ ιδιαίτερη συλλογή: και τα έξι διηγήματα που την απαρτίζουν περιστρέφονται γύρω από το ίδιο θέμα, δηλαδή το διαζύγιο ενός ζευγαριού και την επακόλουθη απόσταση ανάμεσα στον πατέρα και την κόρη ή τον «παράλογο πόλεμο χαρακωμάτων εκεί που κάποτε υπήρχε αγάπη», όπως αναγράφεται στο οπισθόφυλλο. Ιδιαίτερη είναι επίσης η συλλογή για έναν ακόμη λόγο: το ένα εκ των πέντε διηγημάτων είναι παραμύθι, πιο συγκεκριμένα μια ανασκευή της ιστορίας της Κοκκινοσκουφίτσας και του Κακού Λύκου (όπου "συντρέχουν" σχεδιαστικά και δύο χαρακτήρες από την Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, ο λαγός και ο καπελάς), στην οποία η Κοκκινοσκουφίτσα σκοτώνει τον Κακό Λύκο χωρίς τη βοήθεια του κυνηγού, μόνη της – δεν θα γράψω ποιοι δύο χαρακτήρες του κύριου θέματος είναι ποιοι στην ανασκευή, αλλά οι πιο ευφάνταστοι από εσάς μπορεί ήδη να το μαντέψατε και να νιώσατε βέβαια μια μερίδα των συναισθημάτων που προκαλεί αυτό που μόλις σκεφτήκατε.

Γενικά, η απεύθυνση του Συλλέκτη στο συναίσθημα είναι βαθιά. Ίσως αυτό συμβαίνει επειδή οι αποστάσεις είναι πάντα οδυνηρές και συχνά δεν είναι εφικτό να μετρηθούν· πολλές φορές είναι μόνο ψυχικές - ιδίως αυτές δηλαδή  που είναι οι πιο μακρινές και δυσβάσταχτες. Γι’ αυτού του είδους τις αποστάσεις μιλά το βιβλίο και για την εξεύρεση του καταλληλότερου μέτρου ώστε να γίνει δυνατός ο υπολογισμός τους, έστω και κατά προσέγγιση. Προς αυτόν τον σκοπό προσφέρονται διάφορα ευφάνταστα σταθμά: πεταλούδες, γραμματόσημα, δαχτυλήθρες, δόντια, αριθμοί πινακίδων ταξί· σκιές και μαύρες τρύπες· μια παρέα στο καφενείο, ένα καναρίνι, δύο φίλοι που ψυχραίνονται για ασήμαντη αιτία, η πόρτα μιας πολυκατοικίας που ανοίγει για μια φευγαλέα «καλημέρα» μέσα απ’ το τζάμι του ταξί. Αυτά που μένουν στον πρωταγωνιστή – και στον αναγνώστη σαν αίσθηση – είναι εντέλει η απώλεια, η μοναξιά και η λαχτάρα, δηλαδή όλα όσα φτιάχνουν μία από τις τρομερότερες όψεις της αγάπης.

Ο λόγος βασίζεται σε διαλόγους που πλαισιώνουν τα ασπρόμαυρα σκίτσα – εξαίρεση σε αυτά, το παραμύθι, το οποίο δίνεται με χρώμα. Μεταξύ των διαλόγων, παρεμβάλλεται σε ορθογώνια πλαίσια η φωνή ενός παντογνώστη αφηγητή και αυτή η υιοθέτηση μιας κυρίαρχης σύμβασης του πεζού λόγου κάνει το βιβλίο εξόχως υβριδικό και προσθέτει στην επιτυχία του. Η πολυπρισματικότητα μέσα από την οποία παρουσιάζεται το ένα και μοναδικό θέμα που εξερευνά ουσιαστικά ο Soloúp μας θυμίζει ότι υπάρχουν πάρα πολλές αναγνώσεις της πραγματικότητας, οι οποίες ορισμένες φορές συγκλίνουν στα βασικά σημεία – και άλλες φορές όχι. Επιπλέον, τα επιμέρους διηγήματα λειτουργούν λίγο και σαν παζλ, καθώς καθένα παρουσιάζει διαφορετικά στοιχεία του ίδιου δράματος, κλιμακώνοντας την ένταση και το συναίσθημα όσο προχωρά το περισκοπικού τύπου αυτό βιβλίο. Ευφάνταστο είναι επίσης το παιχνίδι με τις σκιές που σχηματίζουν τα χέρια στον τοίχο και που προηγείται κάθε ιστορίας, το οποίο λειτουργεί σαν υπενθύμιση του ότι όσα εξιστορούνται είναι μυθοπλασία, όσο αληθινά μέσα στην οδύνη τους κι αν φαίνονται.

Ο Soloúp είναι πολιτικός γελοιογράφος και δημιουργός κόμικς, διδάκτωρ πολιτισμικής τεχνολογίας και επικοινωνίας από το Πανεπιστήμιο του Αιγίου και έχει σπουδάσει πολιτικές επιστήμες στο Πάντειο. Μέχρι σήμερα έχει κυκλοφορήσει 14 άλμπουμ με γελοιογραφίες και κόμικς, τη μελέτη «Τα ελληνικά κόμικς» (Τόπος, 2012) και το graphic novel Αϊβαλί (Κέδρος, 2014). Τον ευχαριστούμε ιδιαίτερα για τον Συλλέκτη.

Χριστίνα Λιναρδάκη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου