Δευτέρα, 5 Νοεμβρίου 2018

Η ποίηση του τάι τσι τσουάν

Γιώργος Πετρούνιας, δάσκαλος
"Τριαντάφυλλο τάι τσι"
Πολλοί από εσάς ίσως δεν έχετε ξανακούσει για το τάι τσι τσουάν ή απλά τάι τσι, τη μητέρα όλων των ανατολικών πολεμικών τεχνών, μια σειρά 108 κινήσεων που εξιστορούν τη δημιουργία του κόσμου, σύμφωνα με το Ι Τσινγκ ή Βιβλίο των Αλλαγών και το Τάο Τε Τσινγκ, μια συλλογή ποιημάτων που μιλούν για το παράδοξο, το άγνωστο και τη φύση. Αυτά τα δύο έργα είναι κλασικά της κινεζικής λογοτεχνίας και μιλούν για το τάι τσι, το οποίο απέφυγα να ονομάσω «τέχνη» επίτηδες, φοβούμενη μην αλλοιώσω τη φύση του.

Πιστεύω ότι το τάι τσι δεν μπορεί να θεωρηθεί τέχνη, καθώς η τέχνη προϋποθέτει την κίνηση ενός νου ή/και ενός σώματος από μια ιδέα προς την υλοποίησή της. Όμως το τάι τσι δεν είναι τέτοιου είδους γραμμική κίνηση με αρχή και τέλος, είναι βου βέι. Το βου βέι είναι η πιο άπιαστη αρχή του ταοϊσμού και, μολονότι μεταφράζεται και ως απραξία, στην πραγματικότητα σημαίνει «κίνηση σύμφωνα με τη ροή της φύσης».[1]

Προσωπικά, εξασκούμαι στο τάι τσι κάτι παραπάνω από τρία χρόνια και αυτό που διαβάζετε εδώ είναι η προσωπική μου αίσθηση γι' αυτό. Αν θα ήθελα να το περιγράψω, πιο κατάλληλη θα ήταν ακριβώς μια εικόνα από τη φύση: το δέντρο, o βράχος και το νερό που κυλά. Καθένα από αυτά έχει τη δική του ενέργεια, όμως όλα δένουν μεταξύ τους με κάποιον τρόπο και συνυπάρχουν, δίχως να προσπαθούν να ταιριάξουν. Αυτό ακριβώς είναι το τάι τσι: αρμονία και σταθερότητα εν μέσω ανομοιότητας και συνεχούς αλλαγής. Ταυτόχρονα, είναι εγρήγορση, αφού στο τάι τσι εξωτερική και εσωτερική εγρήγορση συνυπάρχουν. 

Η στάση στην οποία στεκόμαστε πριν και μετά την άσκηση, για παράδειγμα, είναι μια στάση φαινομενικής απραξίας και ανάπαυσης, ουσιαστικά όμως είναι η πλήρης εγρήγορση στάση ενός θηρευτή που παρακολουθεί το θήραμά του, ενόσω παραμένει εντελώς ακίνητος. Στεκόμαστε λοιπόν έτσι ακίνητοι, με τους ώμους και τα χέρια χαλαρά και με τη σπονδυλική στήλη ίσια, σαν μια ίνα φωτός που ξεπηδά από τη γη και εκτείνεται προς τον ουρανό, σε ήρεμη ετοιμότητα για την επόμενη σειρά κινήσεων. 

Οι κινήσεις στο τάι τσι είναι κυκλικές και διαδέχονται η μία την άλλη με ηρεμία, χάρη και σιγουριά. Πρόκειται για μια όμορφη και απρόσκοπτη ροή που μοιάζει με χορογραφία. Η αργή φόρμα γιανγκ περιλαμβάνει, όπως έγραψα και στην αρχή, 108 κινήσεις. Ο αριθμός δεν είναι τυχαίος: 1 για το ον, 0 για το μη ον και 8 για το άπειρο. Ορισμένες από τις κινήσεις έχουν ονόματα όπως: «αγγίζω την ουρά του σπουργιτιού» ή «ο λευκός γερανός απλώνει τα φτερά του» ή «σύννεφα». Τα ονόματα από μόνα τους δεν συνιστούν ποίηση, οι κινήσεις όμως, σε συνδυασμό με τα νοήματα και τα ονόματά τους, συνιστούν. Δείτε εδώ μερικά βίντεο, για να καταλάβετε τι εννοώ. Πρόκειται για ποίηση εν κινήσει.

Όσο για τη γη, το έδαφος το οποίο πατάμε στο τάι τσι, είναι κάτι που δεν αγνοούμε ούτε του αντιστεκόμαστε. Είναι κάτι που καλωσορίζουμε και γινόμαστε προέκτασή του, σαν να βυθιζόμαστε μέσα του. Και αυτό, σε ανταπόδοση, μας στηρίζει. Κάπως έτσι, ανάμεσα στην κίνηση, την ακινησία, τη βύθιση και τη στήριξη βρίσκουμε την πραγματική θέση μας - τόσο στην ποίηση όσο και στον κόσμο.[2]


Χριστίνα Λιναρδάκη



[1] Chungliang Al Huang (1973/1987), Η ουσία του ταϊτζί - Αγκαλιάζοντας τον τίγρη, επιστρέφω στο βουνό, μτφρ.: Π. Κουρόπουλος, Αθήνα: εκδ. Fagotto.
[2] Το τάι τσι συνυπάρχει πολύ όμορφα και με την τέχνη του θεάτρου. Αυτήν την εποχή και μέχρι τις παραμονές των Χριστούγεννων παίζεται η παράσταση "Πρόλογος ολονύκτιας ευχαριστίας προς τον άνθρωπο και τη δημιουργία" που είναι εμπνευσμένη από το τάι τσι.

© www.taichichuan-triantafyllo.gr




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου