Δευτέρα, 30 Ιουλίου 2018

Τέσσερα αγαπημένα ποιητικά βιβλία των τελευταίων ετών

Λίγο πριν από τις διακοπές του blog μας, ήρθε η ώρα να σας αποκαλύψω τέσσερα από τα πιο αγαπημένα μου ποιητικά βιβλία των τελευταίων ετών. Είναι βιβλία που με έχουν συγκινήσει και που, σπάνιο φαινόμενο για τα ποιητικά πράγματα, έχουν αρχή, μέση και τέλος - αποτελούν δηλαδή οιονεί αφηγηματικές ενότητες. Έχω αποκλείσει, με άλλα λόγια, από αυτήν την ανάρτηση βιβλία που μου αρέσουν επίσης πολύ, αλλά δεν τηρούν την προϋπόθεση της εξιστόρησης μιας ολοκληρωμένης ιστορίας.

Τα συγκεκριμένα βιβλία δεν είναι μόνο ότι τα διαβάζω ξανά και ξανά, όποτε θέλω να ακουμπήσω την ψυχή μου κάπου - είναι επίσης ότι τα προτείνω πάντοτε σε όποιον μου ζητήσει να του συστήσω καλές ποιητικές συλλογές, ας είναι και παλαιότερα.


Μερησαήρ, Μερησαήρ του Αντώνη Ζέρβα

Το βιβλίο δεν αποτελεί δείγμα της γραφής του Αντώνη Ζέρβα, ο οποίος εντάσσεται στο ειρωνικό σκέλος της ποίησης. Είναι όμως ο γνήσιος, ειλικρινέστατος θρήνος ενός ανθρώπου που έχασε τη σύντροφο της ζωής του και έχει μείνει αντιμέτωπος με το απόλυτο κενό. Την ένταση των λόγων επιτείνουν οι φωτογραφίες του οπισθοφύλλου που δείχνουν μια νέα γυναίκα σε δύο ενσταντανέ και σε ένα τρίτο την ίδια σε μεγαλύτερη ηλικία, εμφανώς ταλαιπωρημένη από την ασθένεια και αναίσθητη ή ίσως νεκρή. Δεν νομίζω ότι θα υπάρξει άνθρωπος που είχε στη ζωή του μια σημαντική απώλεια αγαπημένου ανθρώπου και δεν θα νιώσει ότι το έργο αυτό τον αφορά. Επίσης, δεν είναι διόλου απίθανο να κλάψει σε κάποιο του σημείο - εγώ πάντως έκλαψα.





Ο λαίμαργος αυτοκράτορας και ένα ασήμαντο πουλί της Έλσας Κορνέτη


Με την persona ενός αυτάρεσκου και άπληστου αυτοκράτορα, η Κορνέτη διηγείται μια ιστορία σαν παραμύθι στα άτιτλα και λιγοστά (μόλις 20, πολλά μάλιστα ολιγόστιχα) ποιήματα της συλλογής. Πρόκειται για την καθημερινή ιστορία του ατομικισμού, της εγωπάθειας και της αλαζονείας του σύγχρονου ανθρώπου (του "αυτοκράτορα") που αποτελεί τη ρίζα για τα δεινά της εποχής μας. Ο Δυτικός τρόπος ζωής και αντίληψης του κόσμου γκρεμίζεται, καθώς βγαίνουν στο φως μία-μία όλες οι αδυναμίες, οι κενόδοξες επιθυμίες και τα ψυχικά βάραθρα που συνθέτουν τον εσωτερικό κόσμο του σύγχρονου ανθρώπου. Όλα αυτά με τον σαγηνευτικό μανδύα του παραμυθιού. Ένα βιβλίο-απόλαυση.



Ο Αρλεκίνος του Γιώργου Λίλλη 

Γιατί Αρλεκίνος; Γιατί ένας γελωτοποιός, ένας μικρός διάβολος (όπως σημαίνει η λέξη) που φοράει μάσκες; Ίσως επειδή όλα είναι ψευδαίσθηση, ο κόσμος που μας περιβάλλει, ο ιστορίες που μας διηγείται ο εαυτός μας, οι μεγάλες αφηγήσεις με τις οποίες μεγαλώσαμε. Ο Λίλλης τα προσεγγίζει όλα αυτά όχι απλώς με σκεπτικισμό, αλλά με σαφή διάθεση να απαλλαγεί από το βάρος τους. Να απεκδυθεί τα προσχήματα κάθε είδους, τα ενδύματα, τις μάσκες και τους ρόλους. Ο Αρλεκίνος είναι το ποιητικό ιστορικό αυτής του της προσπάθειας. Γραμμένος σαν λυρικό ερωτικό ποίημα, αποκαλύπτει την αγάπη του ποιητή για τη ζωή και την ποίηση, μέσα από μικρές, αριστοτεχνικές "ιστορίες" της μισής σελίδας που βυθίζουν τον αναγνώστη στη συγκίνηση.


Οι περιπέτειες ενός τυφλού της Ιουλίας Τολιά

Ο τυφλός είναι, φυσικά, και αυτός μια κατασκευή, μια σύμβαση. Είναι ένας άνθρωπος που δεν γνωρίζει και γι’ αυτό είναι τυφλός μπροστά στις καταστάσεις. Που έρχεται αντιμέτωπος με το κενό και αναμετράται μαζί του – όπως και με τον χρόνο. Που προσπαθεί εναγωνίως να καταλάβει ή να αποκρυπτογραφήσει τι του συμβαίνει, συμμετέχοντας στον κόσμο, εκτιθέμενος και προσπαθώντας να τα φέρνει βόλτα όσο μπορεί. Την ίδια στιγμή αντιλαμβάνεται το πεπερασμένο της κατάστασής του.

Η συλλογή είναι διάσπαρτη από άλλοτε υπόκωφα και άλλοτε πιο εύγλωττα ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η ζωή είναι αποτέλεσμα τυχαιότητας ή επιλογών και κατά πόσο τη διέπει η λογική ή το παράλογο. Μετά από αρκετά ποιήματα που ασχολούνται κατά κύριο λόγο με το καθρέφτισμα του τυφλού στα μάτια της αγαπημένης του ή στην επιφάνεια μιας λίμνης, το ποιητικό υποκείμενο φαίνεται να ανακτά την όρασή του, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει έντρομο ότι μπορεί να δει τα πάντα πια, εκτός από το ίδιο το είδωλό του στον καθρέφτη, σε ένα αριστοτεχνικό τέχνασμα της ποιήτριας που υπογραμμίζει τη ματαιότητα της ύπαρξης σε όλο της το μεγαλείο.


Καλές αναγνώσεις!

Χριστίνα Λιναρδάκη



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου