Παρασκευή, 8 Δεκεμβρίου 2017

Η πορνεία στη λογοτεχνία



…Στην αρχαιοελληνική γραμματεία έχουμε πολλές αναφορές στις λεγόμενες εταίρες, οι οποίες μάλλον είχαν την εκτίμηση της κοινωνίας. Την καλύτερη πηγή πληροφόρησης για την εκπαίδευση των αρχαιοελληνίδων εταίρων βρίσκουμε στους Εταιρικούς Διαλόγους του Λουκιανού. Γραμμένοι το 2ο μ.Χ. αιώνα, οι Εταιρικοί Διάλογοι είναι ένα σπαρταριστό κείμενο. Ο Λουκιανός, βαθύς ανατόμος της ανθρώπινης φύσης, αντιμετωπίζει με αγάπη και τρυφερότητα τους ήρωές του, κυρίως τις ηρωίδες του, παρουσιάζοντες τις ιστορίες τους, τον κόσμο τους, με πολύ χιούμορ, σαρκασμό, αλλά και βαθιά κατανόηση. Παρουσιάζει τη ζωή, τα προβλήματα, τους έρωτας, τα μικρά ή μεγάλα δράματα των εταίρων της αρχαιότητας, που λίγο διαφέρουν από τη σύγχρονη πραγματικότητα. […]

Με εμφανέστατη συμπάθεια προς το τραγικό πρόσωπο που λέγεται πόρνη γράφει η Γαλάτεια Καζαντζάκη στο συγκλονιστικό κοινωνικό της ποίημα «Αμαρτωλό»:

Στη Σμύρνη Λέλα, 
Ηρώ στη Σαλονίκη,
Στο Βόλο Κατινίτσα έναν καιρό…
Τώρα στα Βούρλα με φωνάζουν Νίκη…
Ο τόπος μου ποιος ήταν; Ποιοι οι δικοί μου;
Αν ξέρω, ανάθεμά με!
Σπίτι, πατρίδα μου έχω τα μπορντέλα…
Ως κι οι αθώοι χρόνοι οι παιδικοί μου
Θολές σβησμένες ζωγραφιές
Κι είναι αδειανό σεντούκι η θύμησή μου!
Το σήμερα χειρότερο απ’ το χτες
Και τ’ αύριο απ’ το σήμερα θε να’ναι…
Φιλιά από στόματα άγνωστα, βρισές
Κι οι πολισμάνοι να με τραβολογάνε…
Γλέντια, καβγάδες ως να φέξει,
Αρρώστιες, αμφιθέατρο του Συγγρού
Κι ενέσεις 606.
Πνιγμένου καραβιού σάπιο σανίδι
Όλη η ζωή μου του χαμού…
Μ’ από την κόλασή μου στο φωνάζω:
Εικόνα σου είμαι, Κοινωνία, και σου μοιάζω.


Στην πορνεία αναφέρεται και ο μεγάλος ποιητής Τάσος Λειβαδίτης σ’ ένα συνθετικό του ποίημα με θεατρική δομή, την «Καντάτα», όπου στηλιτεύει το παρακμιακό αυτό κοινωνικό φαινόμενο με θύματα τα φτωχά κορίτσια:

…Οι μισάνοιχτες πόρτες
Με τη μικρή ταμπέλα καρφωμένη απ’ έξω – αυτοί οι
Δημόσιοι αποχετευτικοί αγωγοί
Της θλιβερής αρσενικής κυριαρχίας –
Τα «κορίτσια» φοράνε φτηνές, μπαμπακένιες ρόμπες
Ή σορτς, ανάλογα με την εποχή.
Και μερικές δεν έχουν παρά πάνω απ’ τα χρόνια της κόρης σας,
Αξιότιμε κύριε…


Ο ποιητής Νίκος Καββαδίας ως εκ του επαγγέλματός του, ήταν ασυρματιστής σε ποστάλια, είχε μια «στενότερη» σχέση με την πορνεία, το κλίμα της οποίας συναντά κανείς στα έργα του. Αλλά και σε βιογραφικά γι’ αυτόν στοιχεία μπορεί κανείς να διαπιστώσει πως όσοι τον γνώριζαν έκαναν λόγο για έναν άνθρωπο ήπιο και γλυκομίλητο, που αγαπούσε τα αστεία, τα μπορντέλα και τα κορίτσια τους, όπως και τη ζωγραφική – στην καμπίνα του είχε κρεμασμένους τρεις πίνακες του Henri de Toulouse-Lautrec. Διάβαζε πάντα πολύ και του άρεσε ιδιαίτερα να απαγγέλλει ποίηση άλλων – άλλωστε γνώριζε πολλούς από τους μεγαλύτερους ποιητές της εποχής, όπως τους Βάρναλη, Σεφέρη, Ελύτη, Σικελιανό…


Άντρος Λυρίτσας



Σημ.: Απόσπασμα από το ομότιτλο άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Άνευ, τεύχος 64, φθινόπωρο 2017. Το άρθρο είναι εκτενέστατο και πραγματεύεται, μεταξύ άλλων, και την πρόσληψη της πορνείας στην ευρωπαϊκή λογοτεχνική παραγωγή.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου