Τετάρτη, 29 Νοεμβρίου 2017

"Όμορφοι έρωτες" του Ιάκωβου Ανυφαντάκη



Τα δεκαπέντε διηγήματα που αποτελούν τη συλλογή του Ιάκωβου Ανυφαντάκη Όμορφοι έρωτες είναι μια απόπειρα ιχνηλάτησης της απρόβλεπτης πορείας των ηρώων και κυρίως των όποιων απωθημένων τους. Ο έρωτας δεν παρουσιάζεται τόσο ως το συναισθηματικό ολοκαύτωμα που συνήθως είναι, γιατί ο συγγραφέας επικεντρώνεται στα στοιχεία εκείνα που, ενώ δεν είναι ξεκάθαρα συγκινησιακής φύσεως, «αλλοιώνουν» κατά κάποιο τρόπο ή πιο σωστά «παρεμβαίνουν» στην προβλέψιμη έκβαση της ιστορίας. 

Προσωπικά η συλλογή αυτή μου αρέσει όχι για την πρωτοτυπία της (δεν είναι το ισχυρό της στοιχείο) αλλά για τις μετρημένες ισορροπίες, για τις ζυγισμένες λέξεις και για τους σταθερούς ανθρώπους που συνάντησα στα κείμενα. Όσο προχωράει η ανάγνωση, αυτή η συνολική αίσθηση ισορροπίας εδραιώνεται και λειτουργεί σαν αντίβαρο τις φορές που τα πράγματα φτάνουν κοντά στα όριά τους. Ταυτόχρονα δίνει στον αναγνώστη ένα σταθερό πεδίο αναφοράς, δημιουργεί αυτό που λέμε ένα αφηγηματικό σύμπαν. Για να επανέλθω στους ήρωες λοιπόν, δείχνουν σαν να «ίπτανται» πάνω από τα συμβαίνοντα, πάνω από όσα τους έχουν συμβεί ως άτομα, όσα τους έχουν οριοθετήσει ως προς τους άλλους ανθρώπους, πάνω από τη μοναξιά που βιώνουν, το σεξ, πάνω από το κενό που διευρύνεται με τα χρόνια και απειλεί να τους καταπιεί κάθε βράδυ για να διαπιστώσουν ότι είναι ακόμα ζωντανοί το επόμενο πρωί.

Οι άνθρωποι στους Όμορφους έρωτες κινούνται στους δικούς τους λαβυρίνθους και δεν ξεφεύγουν, παρ' όλες τις προσπάθειες που καταβάλλουν γι' αυτό. Κάθε απόπειρα σηματοδοτεί μια στάση στην πορεία αλλά όχι και την πιθανότητα μιας λύτρωσης, η υπέρβαση που θα άλλαζε τις συντεταγμένες και κατά συνέπεια την έκβαση δεν έρχεται ποτέ. Ίσως εκεί να κρύβεται και η αίσθηση απομυθοποίησης που κυριαρχεί: ο έρωτας υποτίθεται ότι, αν κάτι είναι, αυτό είναι υπέρβαση, για κάποιους μάλιστα είναι και η επιτομή της, ο ορισμός της. Όταν λοιπόν η υπέρβαση απουσιάζει, ο έρωτας τι κενό θα κληθεί να καλύψει; Και οι ήρωες που έχουν χτίσει τις ελπίδες τους εκεί, θα βρεθούν αναγκαστικά μετέωροι και με όλες τους τις ψευδαισθήσεις ρημαγμένες.

Η αποκαθήλωση του έρωτα ως τελική ελπίδα διαφυγής και καμιά φορά μόνης σωτηρίας, είναι ίσως το άηχο νήμα που συνδέει τις ιστορίες μεταξύ τους. Η βαθιά σιωπή αντικαθιστά την συχνά φρενήρη εναλλαγή στα βλέμματα και στις σκέψεις και οι άνθρωποι καταλήγουν αργά ή γρήγορα στο σημείο αφετηρίας. 

Κρις Λιβανίου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου