Τετάρτη, 1 Νοεμβρίου 2017

"Λουτρό οξυτοκίνης" της Κατερίνας Κονιδάρη




ΕΜΒΟΛΙΜΟ[1]

Η ζωή είναι ακαριαία».
«Γίνε σαφής».
«Είμαι ακριβής».
«Δεν φτάνει».
«Η γλώσσα είναι χώρα».
«Η γλώσσα είναι όγκος».
«Γίνε σαφής».
«Μέτρα τα λόγια σου».
«Με παγιδεύεις».
«Είμαι ο θεραπευτής σου».
«Είμαι ο πρεζάκιας σου».

Δεν πρόκειται για ποιητική συλλογή, κι ας υπάρχει αυτό στη μέση του βιβλίου. Χωρίς εξήγηση αλλά σε καλή ισορροπία και σε αρμονία με το σύνολο, είναι δομικά η μόνη έκπληξη που επιφυλάσσει η Κατερίνα Κονιδάρη στον αναγνώστη. Το Λουτρό οξυτοκίνης είναι μια συλλογή διηγημάτων που αποτελείται από 32 κείμενα μικρής συνήθως έκτασης με αντικείμενο τις εξαρτήσεις και πιο συγκεκριμένα τον εθισμό στα ναρκωτικά και ενίοτε τον τζόγο. Η συγγραφέας λόγω θέσης και ιδιότητας γνωρίζει το θέμα και το αποτέλεσμα είναι μια σειρά κειμένων προσηλωμένων στον στόχο και χτισμένων με ακρίβεια και γνώση του αντικειμένου. Έτσι αποφεύγονται οι κοινοτοπίες και η ημιμαθής προσέγγιση της υπόθεσης του εθισμού σε ουσίες και συμπεριφορές που είναι συχνό φαινόμενο από όσους δεν είναι αυτό που λέμε «μέσα στον χορό». 

Το βασικό μειονέκτημα της δουλειάς αυτής θα το τοποθετούσα στη δομή των κειμένων. Συχνά γραμμένα στο πρώτο ενικό, τα όρια μεταξύ προσωπικών σκέψεων του εκάστοτε ήρωα και εξωτερικής πραγματικότητας είναι κάποιες φορές θαμπά, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ασάφειες τόσο στο ποιος λέει τι, όσο και στο χρονικό κάδρο του κάθε διηγήματος. Η πλοκή ως στοιχείο δεν είναι βασικό μέλημα της συγγραφέα, προσπαθεί να επικεντρώσει την προσοχή της στις συμπεριφορές των ανθρώπων αλλά καταλήγει σχεδόν να τους αποκόβει από τα γεγονότα που τις προκαλούν: το νήμα της αφήγησης χάνεται και το ενδιαφέρον του αναγνώστη κάποιες φορές τρεκλίζει. Η υπόθεση σε κάθε είδους αφήγημα παίζει κεφαλαιώδη ρόλο, κακά τα ψέματα. Στηρίζει τους ήρωες γιατί τους παρέχει ένα πλαίσιο για να κινούνται, τον αφηγητή γιατί του δίνει την δυνατότητα να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη πορεία και τον αναγνώστη γιατί τον κάνει να μην θέλει να αφήσει την ιστορία στη μέση: του δίνει την μαγεία του «τι θα γίνει παρακάτω». Η στιβαρή υπόθεση είναι κάτι που λείπει από τα διηγήματα της συλλογής αυτής, και παρόλο που είναι σαφές ότι δεν είναι ο πρώτος στόχος της συγγραφέα, είναι γεγονός ότι είναι ένα κενό που βαραίνει. 

Τα κείμενα στο Λουτρό οξυτοκίνης αφορούν την σύγχρονη πραγματικότητα μιας πολύ συγκεκριμένης ομάδας ανθρώπων. Η απόδοση των ισορροπιών (που άλλωστε κατά βάση δεν υπάρχουν) και η απεικόνιση μιας ύπαρξης εξουθενωμένης είναι τα δύο στοιχεία που η Κατερίνα Κονιδάρη πέτυχε να αποδώσει πολύ καλά. Επειδή λοιπόν τα διηγήματα άπτονται μιας πραγματικότητας που κάποιους από μας μας ξεπερνάει, αξίζει να παρατηρήσει κανείς τα στοιχεία που απαρτίζουν αυτόν τον «ρεαλισμό» στην αφήγηση. Σε γενικές γραμμές, σε κείμενα που αφορούν το σήμερα υπάρχει η πραγματικότητα που κλειδώνει το ενδιαφέρον του αναγνώστη επειδή, άγνωστο πώς, τον αφήνει να ακουμπήσει πάνω της τις πιο μύχιες σκέψεις του, και να ακούσει τη φωνή του από το στόμα κάποιου άλλου, είτε αυτός είναι ο αφηγητής, είναι κάποιος από τους ήρωες. Υπάρχει όμως και η άλλη, αυτή που την ξέρουμε καλά και ό,τι είχε να μας πει μας το’ πε, που δεν μας αφορά πια γιατί είναι γύρω μας, γκρίζα και απαράλλακτη μέρα μπαίνει-μέρα βγαίνει, η πραγματικότητα δηλαδή που αποτελεί μέρος ενός στατικού και αμετακίνητου ντεκόρ από το οποίο δεν μπορούμε να απαλλαγούμε.

Τα κείμενα στο Λουτρό οξυτοκίνης κινούνται σ’ αυτή τη δεύτερη πραγματικότητα, την κοινή και αναπόφευκτη, και έτσι ο αναγνώστης μένει εκεί ακριβώς που βρισκόταν και πριν αρχίσει το διάβασμα. Ίσως τελικά το πραγματικό ζητούμενο σ’ αυτή τη συλλογή να ήταν η δυνατότητα απόδρασης. Που λείπει. 

Κρις Λιβανίου


[1] Σελ. 110

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου