Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

Καζούο Ισιγκούρο και το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2017

Είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε πίσω από τις επιλογές της Σουηδικής Ακαδημίας κριτήρια κάποιες φορές πολιτικά, κάποιες άλλες να διακρίνουμε την επιθυμία να γίνει ευρύτερα γνωστός ένας σημαντικός συγγραφέας από «μικρή» γλώσσα ή που παρέμενε σχετικά άγνωστος επειδή το έργο του ήταν πιο «ιδιαίτερο» ή δύσκολο. Υπήρχε, σαφώς, μια αίσθηση ελιτισμού. Οι περισσότεροι βραβευμένοι, ακόμη κι όταν το όνομά τους ήταν πολύ γνωστό, δεν ήταν απαραιτήτως πολυδιαβασμένοι. Ας μην αναλύσουμε εξαντλητικά τις ατελείωτες συζητήσεις που προκάλεσε η περσινή βράβευση του Μπομπ Ντύλαν, αλλά ας σταθούμε σε ένα από τα επιχειρήματα που ακούστηκαν αρκετά, ότι δηλαδή ο Ντύλαν ήταν ήδη πολύ, υπερβολικά γνωστός, και δεν «χρειαζόταν» το Νόμπελ, ούτε για τη φήμη ούτε, πολύ περισσότερο, για τα χρήματα.

Και φέτος βραβεύεται ο Καζούο Ισιγκούρο. Για τον οποίο κάποιοι θα πουν ξανά ότι δεν είχε ανάγκη τη δημοσιότητα του Νόμπελ, μια που Τα απομεινάρια μιας μέρας μεταφέρθηκαν, με πολύ μεγάλη επιτυχία, στον κινηματογράφο ήδη από το 1993 (σε σκηνοθεσία του Τζαίημς Άιβορυ). Έτσι γνώρισα κι εγώ το όνομά του, γιατί είδα μεν την ταινία, δεν διάβασα όμως το συγκεκριμένο βιβλίο. Διάβασα αργότερα το Τότε που ήμασταν ορφανοί, το οποίο δεν με παρέσυρε με τρέλα, δεν με έκανε να ξενυχτήσω, αλλά με έκανε να νιώθω αβέβαιη και αποπροσανατολισμένη. Ήταν βέβαια μια εποχή που μου άρεσαν οι βεβαιότητες, που ο κόσμος γύρω μου ήταν απολύτως συμπαγής και το θέμα της μνήμης δεν με απασχολούσε και τόσο. Ωστόσο δεν έκλεισα με τον Ισιγκούρο, όπως μου συμβαίνει με άλλους συγγραφείς. Μερικά χρόνια αργότερα, το Μη μ’ αφήσεις ποτέ μού άφησε ξανά ένα περίεργο αίσθημα. Αυτός ο κόσμος είχε κάτι το γνώριμο και ταυτόχρονα ανοίκειο, κάτι που δημιουργούσε μια απόσταση, αλλά και με άγγιζε, ξαφνικά και αναπάντεχα, σαν άνθρωπος που ενώ πιστεύεις ότι δεν τον συμπαθείς πολύ σου αποκαλύπτει ξαφνικά πλευρές του που δεν φανταζόσουν, και που δεν σε κάνουν να τον αγαπήσεις, αλλά να τον δεις πιο τρυφερά. Και μετά ήρθε, αντίστροφα, μια που πρόκειται για το πρώτο του βιβλίο, η Χλωμή θέα των λόφων, και εντυπωσιάστηκα με την επιμονή του Ισιγκούρο στο θέμα της μνήμης, και της αναξιοπιστίας της, και της ρευστότητάς της. Πώς χτίζουμε τη ζωή μας μέσα από τις αναμνήσεις μας, που όμως δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε απολύτως. Και πώς αυτός ο βρετανός συγγραφέας παραμένει τόσο Ιάπωνας, κι ας έζησε στη γενέτειρά του, το Ναγκασάκι, μόνο τα πέντε χρόνια της ζωής του.

Μυρσίνη Γκανά




Σημ.: Απόσπασμα από κείμενο που δημοσιεύθηκε με τίτλο «Η μνήμη που διαμορφώνει το μέλλον – Μια πρώτη ανάγνωση της βράβευσης του συγγραφέα Καζούο Ισιγκούρο με το Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2017» στην
The books’ journal, τεύχ. 81, Οκτώβριος 2017.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου