Τετάρτη, 4 Οκτωβρίου 2017

"Ιστορίες απ' όλον τον κόσμο μου" της Παυλίνας Μάρβιν



Οι Ιστορίες απ’ όλον τον κόσμο μου είναι μια συλλογή κειμένων που όταν την τελείωσα, στεκόμουν αναποφάσιστη να την κοιτάζω. Η προσπάθεια να την κατατάξω σε μια οποιαδήποτε κατηγορία αποδείχτηκε ένα ναρκοπέδιο, γι αυτό θα πορευτώ εκ του ασφαλούς και με προσεκτικά βήματα. 

Στίχοι και πεζά, ή τουλάχιστον κείμενα που δείχνουν πεζά. Όχι σε ίσες αναλογίες, αλλά σε μια πολύ στενή σχέση δύο στοιχείων που αλληλοσυμπληρώνονται και που το ένα οριοθετεί το άλλο. Το φανταστικό στοιχείο είναι έντονο και βρίσκεται σε πρώτο πλάνο, οι άνθρωποι που εμφανίζονται στα κείμενα απλώς πορεύονται σ’ αυτή την τόσο γεμάτη με ιδιαιτερότητες πραγματικότητα, χωρίς όμως ψευδαισθήσεις. Ένα ακόμα θετικό είναι μια σχεδόν παράδοξη διακριτικότητα στη γραφή, η ποιήτρια δεν εκθέτει τα πάντα στο άγριο φως αλλά αφήνει και κάποια στοιχεία στο μισοσκόταδο, στον χώρο και τον χρόνο της υποψίας: «φυτεύει» με λεπτότητα προσωπικές αναμνήσεις ανάμεσα στους αρμούς των στίχων και επιτυγχάνει έτσι ένα δέσιμο με τον αναγνώστη στηριγμένο στο μη-ειπωμένο. 

Το σύνολο της δουλειάς αυτής είναι θεμελιωμένο στο δίπολο φαντασία-παραμύθι αλλά όχι με την κλασική έννοια: αν κανείς περιμένει να συναντήσει μαγεία σε όλη αυτή την περιπέτεια, υποθέτω ότι θα απογοητευτεί. Παραμύθι μεν, για ενήλικες δε, κι αυτό είναι σαφές από τις πρώτες γραμμές. Υπάρχουν αλληγορίες που σε κάποιες περιπτώσεις εντείνουν την παραδοξότητα της αφήγησης και σε κάποιες άλλες γεννούν ασάφειες που ο αναγνώστης δεν καταφέρνει να αφήσει πίσω του. Είναι αρκετά τα κείμενα στα οποία έχουμε μια αίσθηση ονείρου και «αίσθηση έλλειψης βαρύτητας» και όπου ο χώρος είναι ελάχιστα υπαρκτός, ο χρόνος διαστέλλεται και εγκαθίστανται ανεκδιήγητες ισορροπίες, αλλά στο σύνολό της η δουλειά της Παυλίνας Μάρβιν έχει μια αξιόλογη συνοχή. Στις περιπτώσεις που ο έντονος αλληγορικός χαρακτήρας γίνεται ο μοναδικός άξονας κατανόησης τα κείμενα υποφέρουν, και ο αναγνώστης στέκεται στο μεταίχμιο μεταξύ αποδοχής του κειμένου και αμφιβολίας για την ουσία του. Τις φορές που η σαφήνεια δέχεται πλήγμα δημιουργούνται οι αποστάσεις εκείνες που εμποδίζουν ταύτιση του αναγνώστη με το κείμενο που έχει μπροστά του, μου συνέβη σε κάποιες περιπτώσεις και είχε ως συνέπεια την προσωρινή έστω αποστασιοποίησή μου από τα γραφόμενα. Η δομή και γενικότερα η ταυτότητα του στίχου γίνονται εργαλεία στην πένα της Παυλίνας Μάρβιν: τα ρίσκα καταλήγουν με θετικό πρόσημο και ενίοτε με αρνητικό, είναι όμως συνήθως θετικό ότι ελήφθησαν και καλλιεργήθηκαν. Αν το παραμύθι δεν ήταν δέσμευση αλλά απελευθέρωση της σκέψης και της έκφρασης, οι Ιστορίες απ’ όλον τον κόσμο μου θα άφηναν μια ξεκάθαρη γεύση ανατροπής. 

Κρις Λιβανίου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου