Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017

Επί της αρχής

[...] Σήμερα είναι προφανές ότι ο χαρακτήρας των τελευταίων δεκαετιών ήταν η εκρίζωση, αυτή η ειδεχθής αιτία της καταδίκης του ανθρώπου στο θόρυβο της ιστορίας. Αν η εξέγερση των μαζών αρχικά ταυτίστηκε με τη μυθική επέκταση της ανθρώπινης ύπαρξης, η τεχνολογία και οι νέες μορφές οικονομικής ισχύος, μετέτρεψαν τη μαζική δημοκρατία σε μία παγίδα που διά της κατανάλωσης αναπότρεπτα θα οδηγούσε στην πνευματική απίσχνανση, την τόσο απαραίτητη για να αναιρεθούν οι κοινωνικές κατακτήσεις του περασμένου αιώνα, όλα όσα η ιδιωτεία παραχώρησε από φόβο μπροστά στον επελαύνοντα κολλεκτιβισμό.

Σ’ έναν κόσμο όπου η καταστροφή ντύνεται ως αναδημιουργία, ο τρόμος ενώπιον του στοχασμού βαφτίζεται φιλοσοφία, η κοινοποίηση της ζωικής αδυναμίας λογοτεχνία, η πλανητικών διαστάσεων κοινοτοπία της σκέψης, της ομιλίας, της γραφής, με όχημα τον ολοκληρωτισμό της δημοσιότητας, γεννάει εν τέλει ένα καθεστώς παγκόσμιας δημοσιογραφίας όπου όλοι γράφουν, χωρίς έγνοια για το ιδιαίτερο γεγονός της γλώσσας, όπως θεωρούν ότι συμμετέχουν στη διακυβέρνηση επειδή ψηφίζουν. Η τέχνη, εξαντλημένη πια, δεν προσφέρει ούτε ηχομόνωση ούτε παραμυθία.

[…] Τώρα ο θόρυβος είναι αδιάκοπος, τόσο που δεν τον αντιλαμβάνεται κανένας πλέον. Η αθέατη απερήμωση αποδεικνύεται πολύ πιο εκτεταμένη από τις ορατές μεγάλες ιστορικές καταστροφές του παρελθόντος και ο νεωτερικός κόσμος γκρεμίζεται με θόρυβο, μετατρέπεται σε μια γιγαντιαία «πορνεία εν θορύβω», όπως θα σημείωνε κι ο Μ. Χάιντεγκερ. Και δεν είναι μόνο ο θόρυβος των μηχανών. Ο χειρότερος είναι ο θόρυβος των λέξεων, μια τεχνητή συγκόλληση, ένα κολάζ ιδεών και γεγονότων, όπου κάθε ομιλία και κάθε γραφή γίνεται θόρυβος. Αυτό το φαινόμενο είναι η τρανή απόδειξη της παρακμής. Και στην παρακμή, κάθε κοινοποίηση, κάθε ύβρις μα και κάθε εύφημος μνεία κινδυνεύει να αποβεί θορυβώδης ενίσχυση του ανούσιου.

Αν λοιπόν πράγματι επιθυμούμε μια διέξοδο, αυτή δεν θα γίνει δυνατή αν δεν κατανοήσουμε πως ο κόσμος μας, είναι προϊόν συγκάλυψης, είναι προϊόν ενός σκοτεινού τεχνάσθαι, μιας πληθωριστικής μα κατά βάθος μονιστικής παραγωγής εικόνων, κοσμοαντιλήψεων και τρόπων ζωής. Όταν κάθε ερώτηση είναι μία ακόμη ηδονή, κάθε απάντηση είναι μοιραία και μία ακόμη απώλεια. Ποιος ευθύνεται για τον εκτοπισμό στην ένδεια των απαντήσεων; Ποιος μας εκτοπίζει από την αυθεντική ιστορία του Είναι; [...] Κανείς θεσμός, αξία, έννοια της νεωτερικότητας δεν οδηγεί στην αλήθεια του Είναι. Και εκτός του Είναι ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένα κτήνος που κατασκευάζει αξίες, που μεττρέπει την ουσία σε μετρήσιμο μέγεθος και παραδίδει όλη του τη ζωή στον υπολογισμό. Η τέχνη ως χόμπυ, οι ασχολίες χωρίς να συνδεόμαστε με τρόπο ουσιώδη με τα πράγματα για τα οποία ενδιαφερόμαστε, είναι απλώς μορφές προπαγάνδας. Αποφασιστικό και όχι "ενδιαφέρον"πρέπει να είναι το έργο τέχνης. 

Πώς θα φτάσουμε σ'αυτή την αποφασιστικότητα; Μόνο ένας τρόπος υπάρχει. [...] Να ξαναβρούμε τη λησμονημένη μα θεμελιώδη σχέση ανάμεσα στη λέξη, την αλήθεια και το Είναι. Γιατί κάτω από τη δικτατορία της τεχνικής, μία στέγη μόνο υπάρχει για την ουσία μας, η γλώσσα μας. Μόνο υπό τη σκέπη της μπορούμε να χτίσουμε και άρα να να σώσουμε το κατοικείν του μέλλοντός μας. [...]

Κώστας Χατζηαντωνίου


Σημ.: Απόσπασμα από το editorial του περιοδικού Το κοράλλι, τεύχος 11, Οκτ.-Δεκ. 2016.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου