Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

Σφηνάκια του Μάη

"Οχτωμισάρια" της Ελένης Μπουκαούρη

21 διηγήματα αποτελούν τα Οχτωμισάρια, με βασικό στοιχείο την ανομοιογένεια στην γραφή. Παρόλο που τα περισσότερα από τα κείμενα έχουν την απαραίτητη έκταση για να εξελιχθούν και να αφήσουν συγκεκριμένο αποτύπωμα, δεν έχουν όλα την ίδια ποιότητα και για την ακρίβεια διαφέρουν πολύ. Τα διηγήματα συνδέονται μεταξύ τους τουλάχιστον σε ένα πρώτο επίπεδο, επειδή ονόματα και χαρακτηριστικά επανεμφανίζονται, η σύνδεση όμως σταματάει κάπου εκεί, τα πρόσωπα τελικά αποδεικνύονται άλλα. Το «Επιστρέφω αμέσως», και ο «Παράμεσος» είναι για παράδειγμα κείμενα με ενδιαφέρον, που αποδεικνύουν ότι η συγραφέας είναι σε θέση να αναγνωρίσει και να αγγίξει τις λεπτές γραμμές των ανθρώπων και των καταστάσεων, πολλά όμως από τα υπόλοιπα δείχνουν να είναι «χωρίς αρθρώσεις».

Ίσως το πιο αξιοσημείωτο στοιχείο της συλλογής κατά τη γνώμη μου είναι ο τρόπος που η συγγραφέας βάζει τις αλήθειες των ηρώων να συμπορεύονται με τις πραγματικότητές τους: τις στήνει σε παράλληλες ευθείες, χωρίς να συναντιούνται σχεδόν ποτέ ούτε νοηματικά αλλά ούτε και τεχνικά. Σαν οι χαρακτήρες να ζουν εν γνώσει τους ταυτόχρονα και παράλληλα σε δύο διακριτά σύμπαντα, της μέσα και της έξω πραγματικότητας. Η απόσταση που γεννιέται εκ των πραγμάτων, είναι μια γκρίζα ζώνη από την οποία σπάνια προκύπτει θετική έκβαση. Αγωνία και ανατροπές ειδικά στο τέλος των διηγημάτων, παρέχουν μια μορφή δομής και σταθερότητας, δίνοντας αυτό το τόσο απαραίτητο στον αναγνώστη πλαίσιο κατανόησης, και επιχειρώντας να τον οδηγήσουν σε ένα μονοπάτι που παρόλα αυτά δεν είναι σίγουρο ότι θα καταλήξει πουθενά.


Κρις Λιβανίου

"Encore - Γυναίκες της Οδύσσειας" της Νάνας Παπαδάκη

"Encore" ζητούν οι θεατές στο τέλος μιας συναυλίας ή ενός κονσέρτου και ο καλλιτέχνης ή οι καλλιτέχνες συνήθως τους κάνουν τη χάρη και τους λένε ένα-δυο τραγούδια ακόμη. 

Το Encore της Νάνας Παπαδάκη είναι ένα βιβλίο που συνεχίζει τρόπον τινά την αφήγηση της Οδύσσειας - χωρίς να είναι συνέχειά της. Ουσιαστικά είναι ένα βιβλίο παραλειπομένων. Εάν η Οδύσσεια μιλά για τον πόθο και τον πόνο ενός άντρα, του Οδυσσέα, το Encore αφηγείται την ιστορία από την πλευρά των γυναικών που εκείνος συνάντησε στο ταξίδι της επιστροφής. Τον λόγο παίρνουν γνωστές και μη γυναικείες μορφές του ομηρικού έπους, που συνθέτουν τη δική τους πραγματικότητα για την περιπέτεια του νόστου και της γραφής σε ένα βιβλίο με ενδιαφέρον αποτέλεσμα. Το ερώτημα είναι πόσο οι γυναίκες της Οδύσσειας μπορούν να λειτουργήσουν σαν προσωπεία της σύγχρονης γυναίκας και να εκφράσουν τις αγωνίες της. Δεν είμαι σίγουρη ότι απαντάται ικανοποιητικά στο βιβλίο, όσο διαχρονικά κι αν παραμένουν κάποια ζητήματα - ιδίως της καρδιάς.


"Βλέπω ακόμα παιδικά" της Αντωνίνης Σμυρίλλη

Στην Αμερική συνηθίζουν τη ροζ λεμονάδα. Είναι σαν κανονική λεμονάδα, μόνο που είναι ροζ. Δεν υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος λόγος που την κάνουν έτσι, ίσως μόνο το ότι εισάγει μια ενδιαφέρουσα στροφή (twist). Με το απόλυτα ροζ εξώφυλλό του, το Βλέπω ακόμα παιδικά μοιάζει εκ πρώτης όψεως σαν τη ροζ λεμονάδα.

Η συλλογή κινείται λίγο προς το απόφθεγμα και αρκετά προς την ποίηση, όμως με 20 μόλις ποιήματα, τα περισσότερα ολιγόστιχα, ο αναγνώστης καταφέρνει τελικά να πάρει απλώς μια εντύπωση από αυτά που ήθελε να πει η ποιήτρια. Ορισμένα αποφθεγματικού τύπου ποιήματα είναι αρκετά δυνατά (κατέληξα τι δεν αντέχω/ σ' αυτόν τον κόσμο/ τον κόσμο), ενώ αξιοσημείωτο είναι ένα ποίημα που εισάγει ξαφνικά θέματα σεξουαλικότητας σε μια συλλογή χωρίς άλλα ερωτικά στοιχεία, το [It's complicated]. Η σαρκαστική και συχνά αυτοσαρκαστική διάθεση κυριαρχεί στη συλλογή, της οποίας βασικός θεματικός άξονας είναι η σύγκρουση με τον κόσμο. Δυστυχώς όμως η έκτασή της είναι τόσο περιορισμένη που τα επιμέρους στοιχεία δεν προλαβαίνουν να αποκτήσουν υπόσταση.

Τελικά, το Βλέπω ακόμη παιδικά δεν καταφέρνει να κάνει ουσιαστική διαφορά και ο βασικότερος λόγος είναι ο περιορισμένος χώρος. Ωστόσο, διατηρεί το ενδιαφέρον και τη φρεσκάδα του, ακριβώς όπως η ροζ λεμονάδα.

Χριστίνα Λιναρδάκη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου