Παρασκευή, 31 Μαρτίου 2017

Σφηνάκια του Μάρτη

"Οροσειρές του εαυτού" του Σπύρου Χαλβαντζή

Ποιήματα γραμμένα με πεζή διάθεση και πεζά με ποιητική διάθεση, δεκαπέντε εν συνόλω κείμενα συναπαρτίζουν τη συλλογή του Σπύρου Χαλβαντζή. Όπως έχω ξαναπεί δεν θέλω να είμαι αυστηρή με τις πρώτες συλλογές, αλλά εδώ έχουμε ένα υβρίδιο πεζολογήματος και ποίησης έμπλεο οργής που δεν μοιάζει να πατάει σταθερά.

Στο αυτάκι του βιβλίου διαβάζουμε ότι ο κ. Χαλβαντζής έχει σπουδάσει φιλοσοφία και είναι κάτι που φαίνεται: τη γραφή του χαρακτηρίζει ένα διακριτό φιλοσοφικό υπόστρωμα. Δεν ξέρω αν ο φιλοσοφικός στοχασμός ευθύνεται για τη διάχυτη ματαίωση της ύπαρξης που αποτυπώνεται στη συλλογή του ή αν είναι η ποιητική άδεια που τον ωθεί να γράφει όπως γράφει, ωστόσο ο κ. Χαλβαντζής μας παραδίδει τα αισθήματα του ποιητικού του υποκειμένου με ιδιαίτερα εμφατικό τρόπο, σκιαγραφώντας έναν κόσμο που η ύπαρξή του και μόνο αναιρεί την ίδια του τη χρησιμότητα. Ενδιαφέρον βιβλίο από πλευράς υπαρξιακών ερωτημάτων που ωστόσο δεν καταφέρνει να γίνει εξίσου ενδιαφέρον από πλευράς ποιητικότητας.



"Τζαίημς Τζόυς / Βιρτζίνια Γουλφ / Γιώργος Χειμωνάς: Ψηλαφώντας τη νεωτερικότητα" της Λένας Κωνσταντέλλου

Να και μία συνοίκηση στα σφηνάκια αυτού του μήνα, αυτή τη φορά δύο κορυφαίων νεωτεριστών του 20ού αιώνα, της ιδεαλίστριας Βιρτζίνιας Γουλφ και του ρεαλιστή Τζαίημς Τζόυς, που εισήγαγαν το επονομαζόμενο "ρεύμα της συνείδησης". Στον αντίποδα, ο δικός μας Γιώργος Χειμωνάς που με την "άξεστη", όπως την αποκαλεί ο ίδιος, γραφή του σημείωσε βαθιά τομή στην ελληνική λογοτεχνία.

Με τη γνωστή της σχολαστικότητα, η Λένα Κωνσταντέλλου ενορχηστρώνει αυτή την ενδιαφέρουσα συνοίκηση, η οποία παρορμήθηκε από τον θαυμασμό της για τους τρεις δημιουργούς. Ένα βιβλίο αναφοράς στο οποίο συγκεντρώνονται βιογραφικά στοιχεία, σημειώσεις για βασικά έργα καθενός από τους δημιουργούς, εκτενής βιβλιογραφία, ενώ δεν λείπει και η απόπειρα σύνδεσης του έργου των τριών μέσω της ανίχνευσης εκλεκτικών συγγενειών.

Χριστίνα Λιναρδάκη



 "Οι Εγκλωβισμένοι" του Δημήτρη Οικονόμου

Ο Δημήτρης Οικονόμου με τους Εγκλωβισμένους έγραψε ένα μυθιστόρημα (όχι παραπάνω εκτενές από όσο χρειαζόταν, του το αναγνωρίζω αυτό), που εντάσσεται τέλεια σε κάτι που θα μπορούσε κανείς να αποκαλέσει «καθημερινή λογοτεχνία της κρίσης» ελλείψει ακριβέστερης περιγραφής. Σε ένα κάδρο της Αθήνας του σήμερα, ο συγγραφέας περιγράφει τις ζωές πέντε καθημερινών και τόσο αναγνωρίσιμων ανθρώπων στην προσπάθειά τους να κάνουν το καλύτερο που οι συνθήκες, οι καταστάσεις και η προσωπική τους ισχύ τους επιτρέπουν. Δεν είναι η πρωτοτυπία που κερδίζει τον αναγνώστη, είναι σίγουρο αυτό. Υπάρχει όμως μια οικειότητα που στηρίζεται στο «τωρινό» και στο ότι οι περισσότεροι από μας έχουν συναντήσει κάποιον ή κάποιους από αυτούς τους πέντε: αυτό είναι το σημείο συνάντησης όλων, του αναγνώστη, του συγγραφέα και των ηρώων.

Έχω σοβαρές ενστάσεις για το ύφος της γραφής, οι αναγνωστικές προτιμήσεις του συγγραφέα εμποτίζουν την σκέψη του σε τέτοιο βαθμό που δεν αφήνουν την παραμικρή χαραμάδα για την δική του φωνή, αν έχει. Το αποτέλεσμα είναι ένα κείμενο δύσκαμπτο και κλεισμένο στον εαυτό του, προστατευμένο πίσω από ένα θέμα που «είναι δύσκολο να μην δουλέψει» τόσο οικείο που είναι, και γραμμένο σε ένα ύφος που έχει δώσει εξαιρετικά αποτελέσματα σε άλλες πένες στο παρελθόν.

Η φωνή του Οικονόμου μπορεί να είναι κάπου εκεί κρυμμένη και να έχει ενδιαφέροντα πράγματα να πει, άλλωστε ο συγγραφέας δεν στερείται καθόλου δομημένου λόγου ούτε αφηγηματικής ικανότητας. Μένει να αποδειχτεί στο μέλλον αν θα βρει το θάρρος να την αναζητήσει και να την αφήσει να ακουστεί.


Κρις Λιβανίου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου