Τετάρτη, 29 Μαρτίου 2017

Μνήμη Μίλτου Σαχτούρη

(12 χρόνια σήμερα από την εκδημία του)

«Το ποίημα το ξενυχτάς όπως τον νεκρό» έγραφε ο Σαχτούρης. Και πώς να κοιμηθείς χωρίς να διακινδυνεύσεις να μείνεις για πάντα παγιδευμένος στη χώρα του ονείρου.

Γραφή εκρηκτική, αυτόματη, λέξεις προσεγμένες στην λεπτομέρεια που κόβουν σαν ξυράφι. Δεν μπορείς να διαβάσεις Σαχτούρη και να μη γεμίσουν τα χέρια σου αίματα. Εικόνες αλιευμένες κατευθείαν από το μαύρο πηγάδι του ασυνειδήτου.

Ο ποιητής κουβαλάει στις πλάτες του το βάρος του άγχους, της βάρβαρης ανθρώπινης ματαιότητας και γίνεται απολογητής των συνειδητών και ασυνείδητων ενοχών της.

Ο Μίλτος Σαχτούρης γεννήθηκε στις 29 Ιουλίου 1919 στην Αθήνα, δισέγγονος του ναυάρχου Γιώργη Σαχτούρη, αγωνιστή του 1821. Θα εγκαταλείψει τις σπουδές του στη Νομική σχολή το 1944 και θα αφιερωθεί αποκλειστικά στην ποίηση.

Αρχικά γίνεται περίγελος από τους ποιητές της γενιάς του 1930, φαινόμενο συνηθισμένο για όλους τους πρωτοπόρους που σπάνε τα καλούπια του καθιερωμένου και καλλιτεχνικά «ηθικού».

Σημαδεμένος από τις εμπειρίες της κατοχής και της μεταπολεμικής περιόδου, θα γοητευτεί από τον υπερρεαλισμό χωρίς όμως να αφομοιωθεί αποκλειστικά από το ρεύμα. Διατηρεί μια μοναδική ατομική ταυτότητα με δική του σφραγίδα και υπογραφή. Δεν επηρεάζεται αλλά επηρεάζει τα ποιητικά ρεύματα, μέχρι τις ημέρες μας.

Δεν εργάστηκε ποτέ, βιοποριζόταν πουλώντας την πατρική περιουσία, και έγραφε συνεχώς ημέρα και νύχτα. «Οι καθαρόαιμοι ποιητές δεν μπορούν να κάνουν τίποτε άλλο», ανέφερε σε συνέντευξή του. «Με κατατρώει αυτή η ποίηση», επαναλάμβανε συχνά.

Το 1952 εκδίδεται η ποιητική του συλλογή Με το πρόσωπο στον τοίχο, η οποία θα πουλήσει πέντε αντίτυπα.

Οι εντυπώσεις από τα ποιήματα του Σαχτούρη κινούνται στα άκρα, ανατριχιάζουν το σώμα και η ψυχή συναισθανόμενη τα νοήματα που μεταφέρει, ενώ κάποιοι πανικοβάλλονται όπως εάν αντίκριζαν τον ίδιο τον Αντίχριστο και το βάζουν στα πόδια.

Τα ποιήματά του είναι  πίνακες σουρεαλιστικοί και εξπρεσιονιστικοί ταυτόχρονα μέσα σε ομίχλη παραισθήσεων. Ως ταλαντούχος σκηνοθέτης καθοδηγεί τις λέξεις με μαεστρία, δεν περισσεύει τίποτα και τίποτα δεν απουσιάζει, κάθε του ποίημα μία αποκάλυψη.

Τα ποιήματα του Σαχτούρη αρνούνται να ερμηνευτούν. Ολόκληρη η ποίησή του μια διαρκής ερωτική πράξη.

Ο ίδιος δεν παντρεύτηκε ποτέ. Απεβίωσε στις 29 Μαρτίου 2005 σε μία ενοικιαζόμενη γκαρσονιέρα στην Κυψέλη, «την ώρα που τα ρολόγια σήμαναν θάνατο».

Κοιμήσου γλυκά χωρίς όνειρα πια, τρελέ, θεότρελε, αγαπημένε λαγέ.


[O τρελός λαγός]


Γύριζε στους δρόμους ο τρελός λαγός
γύριζε στους δρόμους
ξέφευγε απ' τα σύρματα ο τρελός λαγός
έπεφτε στις λάσπες

Φέγγαν τα χαράματα ο τρελός λαγός
άνοιγε η νύχτα
στάζαν αίμα οι καρδιές ο τρελός λαγός
έφεγγε ο κόσμος

Bούρκωναν τα μάτια του ο τρελός λαγός
πρήσκονταν η γλώσσα
βόγγαε μαύρο έντομο ο τρελός λαγός
θάνατος στο στόμα

Το σύνολο των ποιημάτων του έχει συγκεντρωθεί στο βιβλίο ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΑΠΑΝΤΑ (1945-1998) Μίλτος Σαχτούρης, εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ 2014.

Στον ποιητή Μίλτο Σαχτούρη έχουν απονεμηθεί τα παρακάτω βραβεία:

1962: Β΄ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του Τα Στίγματα
1987: Α΄ Κρατικό Βραβείο ποίησης: για την ποιητική συλλογή Εκτοπλάσματα
2003: Μεγάλο Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας.


Βαγγέλης Αλεξόπουλος




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου