Δευτέρα, 13 Μαρτίου 2017

"Άνω τελεία" της Κικής Δημουλά

Άνω τελεία τιτλοφορείται η νέα ποιητική συλλογή της Κικής Δημουλά, ακριβώς όπως το σημείο στίξης που χρησιμοποιούμε για να χωρίσουμε δύο φράσεις με στενό νοηματικό σύνδεσμο σε μία πρόταση, εισάγοντας διακοπή μικρότερη από την τελεία.

Η Άνω τελεία, με άλλα λόγια, προϋποθέτει ότι υπάρχει συνέχεια, και αυτό ακριβώς είναι το νόημα του τίτλου. «Είμαι ακόμα πεινασμένη για ζωή», είπε η Δημουλά σε συνέντευξη που έδωσε τον περασμένο Νοέμβριο στην Καθηµερινή, όπου εξομολογήθηκε ότι φοβάται το θάνατο, επειδή ακριβώς πιστεύει πολύ στη ζωή. Σε άλλη συνέντευξή της, ένα μήνα αργότερα, στην κυπριακή εφημερίδα Φιλελεύθερος δήλωσε: «Δεν ξέρω πώς μπορεί [η ζωή] να είναι ωραία. Δεν ξέρω επίσης πώς, ενώ δεν είναι ωραία – τουλάχιστον συνεχώς – είναι επιθυμητή και αγαπητή».

Την αγαπά η Κική Δημουλά τη ζωή, κι ας τη βασάνισε με τις απώλειες που της επιφύλαξε, κι ας περικλείει το αβέβαιο:

«Μακρύ κουραστικό ταξίδι 
το πεπρωμένο 
μα το χειρότερο 
πας ή έρχεσαι δεν ξέρεις». 

Η αναπόδραστη γραμμικότητα του χρόνου ανατρέπεται στην ποίησή της, η οποία παραμένει ένας σταθερός στοχασμός πάνω στη ζωή, το θάνατο και τον έρωτα. «Να ήταν όλη η ζωή ένας έρωτας, αυτό ήθελα εγώ», όπως δηλώνει στη συνέντευξη στην Καθηµερινή. Όμως, η ποιήτρια του Ερέβους και του Λίγου του κόσµου έχει πια μεγαλώσει. Το αντιλαμβάνεται και η ίδια και θυμώνει:

«αποσιωπάς [ζωή] ότι μας έχεις προπωλήσει 
σε κείνον τον βρομιάρη σωματέμπορα 
το χάρο». 

Αλλά δεν καταθέτει τα όπλα – ακόμη κι αν γνωρίζει ότι η μάχη με τη φθαρτότητα είναι εξ ορισμού χαμένη:

«κι εγώ 
όντας φανατική της ύπαρξης 
με άρθρωση επίμονη παθιασμένη 
θα εξακολουθήσω όταν 
να την ξαναμιλώ έστω συλλαβιστά 
κι ας μη μου έχει μείνει τότε 
καμία συλλαβή της». 

Ένας ύμνος στη ζωή, αυτό είναι τελικά η ποίηση της Κικής Δημουλά. Μια πάλη με τη λήθη, η εξεύρεση ενός πειστικού άλλοθι, αλλά και το αντίθετο μερικές φορές: η πτώση της μάσκας. Είναι ακόμα η συμφιλίωση με τη μνήμη, ο αναστοχασμός για ό,τι δεν έγινε, η διατύπωση ερωτημάτων που ξεβολεύουν. Δεν είναι να αναρωτιόμαστε για- τί αγαπιέται τόσο πολύ από το κοινό και γιατί είναι «το πρώτο γυναικείο όνομα στη λίστα των ‘μεγάλων’ από την εποχή της Σαπφούς», όπως γράφτηκε πρόσφατα στην εφημερίδα El Pais. Επάξια είναι. Κι ας λέει η ίδια για την ποίηση πως «είναι ένα πολύ ευλαβές ‘δεν ξέρω’».

Χριστίνα Λιναρδάκη

Ακολουθεί ένα ποίημά της από τη συλλογή:


ΤΟ ΓΝΗΣΙΟ 

Το γνήσιο της πληγής
αναγνωρίζεται
από το χρώμα που έχει
της υπογραφής το αίμα.

Αν είναι ρέον άφθονο κόκκινο
έχει καλώς.

Αν όμως είναι στάσιμο ξεθωριασμένο
τότε κάποια παλιά ανάμνηση
θα πλαστογράφησε πληγή που έχει
πλέον θρέψει.

Το περίεργο είναι πως άμα ζουλήξεις
το θεραπευμένο τραύμα
πονάει τρισχειρότερα απ’ όσο όταν
ήταν ενεργό, ουρλιάζεις,
ακούγεσαι στα πέρατα του κόσμου.

Καθόλου περίεργο. Επιφανειακά ξεχνάς.


Σημ.: Το κείμενο πρωτοδημοσιεύθηκε στο τεύχος αρ. 21 (χειμώνας 2017) του περιοδικού του προσωπικού της Τράπεζας της Ελλάδος, Ο νέος Κύκλος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου