Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

Συνέντευξη του Γιώργου Χρονά στο στίγμαΛόγου

Ένας νέος ποιητής, ο Βαγγέλης Αλεξόπουλος, υποβάλλει ερωτήσεις σε έναν παλαιότερο, τον Γιώργο Χρονά. Τι συμβαίνει όταν δύο ποιητές συνομιλούν για το αντικείμενό τους, την ποίηση; Ας δούμε:


Βαγγέλης Αλεξόπουλος: Πότε γράψατε το πρώτο σας ποίημα και τι σημαίνει ποίηση για εσάς;

Γιώργος Χρονάς: Το πρώτο μου ποίημα πρέπει να γράφτηκε το 1970. Κυκλοφόρησα το 1973 το πρώτο βιβλίο μου. Το Βιβλίο 1. Ήθελα να γράψω ποιήματα που θα αρέσανε στον αναγνώστη. Όχι στους ποιητές, απαραίτητα.

Β. Α.: Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι εμπειρίες από τα παιδικά μας χρόνια παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της μετέπειτα προσωπικότητας και του έργου κυρίως των καλλιτεχνών. Πώς θα περιγράφατε τα παιδικά σας χρόνια; Υπάρχει κάποια «πληγή» που σας έχει σημαδέψει;

Γ. Χ.: Τα παιδικά μου χρόνια είναι μαγικά. Και με χαρά και λύπη. Υγεία και ασθένεια. Με σημάδια που έμαθα να τα κρύβω. Η παιδική μου ηλικία κράτησε μέχρι που τελείωσα το γυμνάσιο, 18 χρονώ. Το 1966. Γεννήθηκα το 1948.

Β. Α.:  Ποιοί καλλιτέχνες έχουν επηρεάσει το έργο σας;

Γ. Χ.: Ποιητές και σκηνοθέτες, Γραπτός λόγος. Και ταινίες. Ο δάσκαλός μου Νίκος Αλέξης Ασλάνογλου – λέει – πως καθιερώνω, παγκοσμίως, την κινηματογραφική ποίηση. Και ο Αρανίτσης μίλησε, για την σκηνοθεσία στο έργο μου. Θα πρόσθετα και την σκηνογραφία.

Β. Α.: Οι δημιουργοί αγαπούν όλα τους τα έργα γιατί είναι παιδιά τους, θα μπορούσατε παρόλα αυτά να ξεχωρίσετε κάποιο από τα έργα σας;

Γ. Χ.: Αγαπώ τα ποιήματά μου, Ο διάβολος των κεραμιδιών, Η δολοφονία της κυρίας Νίχιλ, Η άνοδος και η πτώσις της Λιάνας Τεκίλα, Χωρίς λόγια…

Β. Α.: Πολλά από τα ποιήματά σας έχουν μελοποιηθεί με πολύ μεγάλη επιτυχία. Πώς συνδέεται η ποίηση με τη μουσική;

Γ. Χ.:  Είναι πρόβλημα των συνθετών να μελοποιήσουν ποιήματά μου. Τους ευχαριστώ. Πρώτος ο Γιάννης Μαρκόπουλος, το 1970, μελοποίησε στίχους μου. Και είχα την τύχη να μελοποιηθώ από 20 συνθέτες;. Ανάμεσά τους ο Μάνος Χατζιδάκις, Γιώργος Ανδρέου, Δήμος Μούτσης, Μιχάλης Τρανουδάκης, Δημήτρης Παπαδημητρίου…. Δεν θέλησα πάνω από 120 ποιήματά μου να πάρουν μουσική. Ήταν εύκολο να γράψω πολλά. Και να βγάλω τότε λεφτά. Προτιμώ να πουλώ κάρτες με την Μαντόνα και τους Ντουράν Ντουράν στις εκθέσεις βιβλίου, είπα κάποτε, θυμωμένος στον Μάνο Χατζιδάκι. Και άλλη μια φορά του είπα – ότι η ποίησή μου δεν χρειάζεται μουσική κάλυψη. Μπροστά στον Γκάτσο το είπα. Έπεσε από τα σύννεφα. Του άρεσε.

Β. Α.: Πρόσφατα απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας στον Μπομπ Ντίλαν, έναν Αμερικανό μουσικό. Πολλοί αντέδρασαν αρνητικά σε αυτό υποστηρίζοντας ότι o ποιητής πρέπει να είναι σεμνός, να μη δέχεται βραβεία, να παρατηρεί τον κόσμο από απόσταση. Ο καλός σας φίλος ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος έχει αρνηθεί να παραλάβει βραβεία. Πως σχολιάζετε αυτές τις απόψεις; Υπάρχει παρασκήνιο κατά την επιλογή των ποιητών που βραβεύονται;

Γ. Χ.: Ήταν δικό του θέμα να δεχτεί το βραβείο Νόμπελ ο Ντύλαν. Δεν μου πέφτει λόγος. Δεν έχω λάβει βραβείο στον ελληνικό χώρο. Ούτε θα λάβω. Είμαι μακριά από την λογοτεχνική πασαρέλα των Αθηνών και των δημόσιων σχέσεων. Παρά ότι έχω 24 βιβλία προσωπικά, περιοδικό, με 173 τεύχη μέχρι τώρα, 36 χρόνια, και 500 βιβλία στις ομώνυμες εκδόσεις.

Β. Α.: Πώς ξεχωρίζει ένα καλό ποίημα;

Γ. Χ.: Λάμπει μόνο του σαν αστέρι στη νύχτα της ζωής μας.

Β. Α.: Σημαντικό είναι και το έργο σας στον χώρο του θεάτρου, αυτό τον καιρό άλλωστε παίζεται και το θεατρικό σας: «Το όνομά μου είναι Τζαίημς Ντην» στο οποίο συμμετέχετε ως σκηνοθέτης και ηθοποιός. Τι είναι το θέατρο για εσάς;

Γ. Χ.:  Μια μορφή τέχνης και ποίησης εκ του γεγονότος, της πραγματικότητος. Ναι, στον Ντην κάνω την πρώτη παγκόσμια θεατροποίηση του σύντομου βίου του. Παρά ότι το έχω γράψει 30 χρόνια πριν – το 1987. Όπως και την σκηνοθεσία, γενική επιμέλεια και παίζω κι όλας.

Β. Α.:  Παράλληλα με όλα αυτά διευθύνετε τον ιστορικό εκδοτικό οίκο «Οδός Πανός» και το σχετικό λογοτεχνικό περιοδικό. Παρά την οικονομική κρίση, φαντάζομαι θα συμφωνήσετε, ότι εκδίδονται κάθε χρόνο πολλές ποιητικές συλλογές. Έχουμε ίσως φτάσει σε σημείο οι συγγραφείς ποιητές να είναι περισσότεροι από τους αναγνώστες. Με ποια κριτήρια οι εκδόσεις «Οδός Πανός» αποφασίζουν την έκδοση μιας ποιητικής συλλογής; 

Γ. Χ.:   Οι ποιητές των εκδόσεών μας έχουν το στίγμα του ποιητή. Και ο βίος τους είναι αρμονικός, αυστηρός στην τέχνη τους. Θέλουν να γράφουν καλά ποιήματα. Και προσπαθούν με κάθε τρόπο μελετώντας.

Β. Α.:  Ποιούς σύγχρονους Έλληνες ποιητές θεωρείτε αξιόλογους;

Γ. Χ.:  Αν μιλήσω με ονόματα θα ξεχάσω κάποιους. Και δεν θέλω. Αγαπώ την τέχνη τους. και την διαβάζω. Την παρακολουθώ. Και χαίρομαι που ποιήματα γράφονται ακόμη από αγόρια και κορίτσια στη γλώσσα μας.

Β. Α.:  Έχετε στο συρτάρι σας ανέκδοτο υλικό;

Γ. Χ.:   Όλο και κάτι βρίσκεται. Έχω όπως ξέρετε, εκτός της ποιήσεως, περάσει, στο θεατρικό έργο, στη δημοσιογραφία, στο πεζό, στο στίχο, σκηνοθεσία, ηθοποιός… όλα εκ της ποιήσεως.

Β. Α.: Σας ευχαριστώ πολύ εκ μέρους του ιστολογίου στίγμαΛόγου.


Βιογραφικά στοιχεία: Ο Γιώργος Χρονάς γεννήθηκε, τον Οκτώβριο του 1948, στον Πειραιά. Από το 1973, που εμφανίστηκε στα γράμματα, έχει εκδώσει 24 βιβλία με ποιήματα, πεζά, θέατρο. Έκανε ραδιόφωνο στο Τρίτο Πρόγραμμα και παλαιότερα στο Δεύτερο και Πρώτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (1979-2014). Ποιήματα και πεζά του έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Εκατόν είκοσι (120) τραγούδια του έχουν μελοποιηθεί από Έλληνες συνθέτες. Εκδίδει, από τον Φεβρουάριο του 1981, το περιοδικό Οδός Πανός, τις ομώνυμες εκδόσεις, καθώς και τις "Εκδόσεις Σιγαρέτα". Ήταν υπεύθυνος του ένθετου "Βιβλιοθήκη-Καταφύγιο θηραμάτων" της Ελευθεροτυπίας (2009-2011). Το 2011 έλαβε το Βραβείο Καβάφη. Το 2013 τιμήθηκε από τον Δήμο Πειραιά για την προσφορά του στα Ελληνικά Γράμματα. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Όσο για τον Βαγγέλη Αλεξόπουλο, σύντομο βιογραφικό του φιλοξενείται στην ενότητα "Αρθρογράφοι" στη δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου