Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2017

Τρία νέα ποιήματα του Άμαρτζιτ Τσάνταν

Όπως ορισμένοι από εσάς θα γνωρίζουν, έχω μεταφράσει, μαζί με τον Ανδρέα Πιτσιλλίδη, την ανθολογία ποιημάτων του Άμαρτζιτ Τσάνταν, Φόρεσέ με, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μανδραγόρας.

Παρουσιάζω σήμερα τρία νέα ποιήματά του, σε αποκλειστικά δική μου μετάφραση, γιατί οι παλιές αγάπες δύσκολα ξεχνιούνται. Θα καταλάβετε τι εννοώ, αν διαβάσετε παλαιότερο κείμενό μου για την ποίηση του Άμαρτζιτ.

Όπως και στα ποιήματα της ανθολογίας, έτσι και στα τρία αυτά ποιήματα (που είναι μεταφράσεις στα αγγλικά από τη γλώσσα punjabi, η οποία ομιλείται στη βόρεια Ινδία και σε περιοχές του Πακιστάν) συνάντησα τις δυσκολίες των γλωσσικών αναντιστοιχιών. Η γλώσσα punjabi δεν έχει άρθρα (ούτε οριστικά ούτε αόριστα), γεγονός που δεν δημιουργεί ιδιαίτρο πρόβλημα κατά τη μεταφορά της στην αγγλική γλώσσα (η οποία επίσης δεν είναι πολύ φανατική με τα άρθρα), όμως κατά τη μεταφορά της στην ελληνική όσο να 'ναι παρουσιάζει μια προβληματική. Τόσο στην ανθολογία όσο και στο "Σιωπή-Ι" επέλεξα να χρησιμοποιήσω το οριστικό άρθρο παντού, ώστε το αποτέλεσμα να είναι ομοιογενές όπως στο "πρωτότυπο" αγγλικό, επειδή ορισμένοι από τους στίχους το χρειάζονταν οπωσδήποτε - αυτοί συμπαρέσυραν και τους υπόλοιπους.

Όσοι από εσάς θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον Άμαρτζιτ Τσάνταν, μπορείτε να διαβάσετε τη συνέντευξη που έδωσε στην Ελένη Γαλάνη για την bookpress, από την οποία δανείστηκα και τη φωτογραφία που βλέπετε στην ανάρτηση. Δύο από τα ποιήματα ("Σιωπή" Ι και ΙΙ) είναι από την (ανέκδοτη την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές) συλλογή του Suchness, το τρίτο ("Η μάσκα και η λέξη") μου το έστειλε προ ολίγων ημερών:


Silence-I

Hark!
...
I hear the silence
    lodged in the seed of the big bang.

Silence rules before the word is uttered.

Silence is the language of the dead.

Silence is the cry in the sleep.

Silence is before the beginning and after the end.

Silence is beyond time though within every thing.

Silence becomes inaudible as noise dominates –
   noise of memories, of breathing and of words.

The ears vibrate.

O God, bless me with silence – the silence of solitude.

Translated from the original in Punjabi by Jaspal Singh


Σιωπή-Ι

Άκου!
...
Ακούω τη σιωπή
   που 'ναι κουλουριασμένη στον σπόρο της Μεγάλης Έκρηξης.

Η σιωπή βασιλεύει προτού η λέξη αρθρωθεί.

Η σιωπή είναι η γλώσσα των νεκρών.

Η σιωπή είναι η κραυγή μέσα στον ύπνο.

Η σιωπή είναι πριν την αρχή και μετά το τέλος.

Η σιωπή είναι πέρα από τον χρόνο όμως μέσα σε καθετί.

Η σιωπή γίνεται άηχη όταν ο θόρυβος κυριαρχεί –
   ο θόρυβος των αναμνήσεων, της ανάσας και των λέξεων.

Τα αυτιά δονούνται.

Ω Θεέ μου, ευλόγησέ με, με σιωπή – τη σιωπή της μοναξιάς.

*

Silence-II

Silence prevails all over the place.

Only man breaks the spell of the silence
beginning with the naming of things
   and seeking answers to all his questions.

Some passengers in the moving train hear the noise
Others do not.

Sound is like a tree
   grown in the soil of silence.

Sound is the skin of silence - its fruit, its egg.

Sound and silence have an intimate relation
   like laughter and teeth.

Sound rebounds after touching the soul of silence.

Silence speaks through dreams.

In the inky darkness of groves
Somebody utters a name with fear in the heart
Silence deepens still further
   and dumbness prevails all over the place.

Translated from the original in Punjabi by Jaspal Singh


Σιωπή-ΙΙ

Η σιωπή επικρατεί σε όλο τον χώρο.

Μόνο ο άνθρωπος σπάει το ξόρκι της σιωπής
όταν αρχίζει να κατονομάζει τα πράγματα
   και να αναζητεί απαντήσεις σε όλες του τις ερωτήσεις.

Ορισμένοι επιβάτες στο κινούμενο τρένο ακούν τον θόρυβο
Άλλοι όχι.

Ο ήχος είναι σαν ένα δέντρο
   που φυτρώνει στο έδαφος της σιωπής.

Ο ήχος είναι το δέρμα της σιωπής - το φρούτο, το αυγό της.

Ο ήχος και η σιωπή συνδέονται στενά
   όπως το γέλιο και τα δόντια.

Ο ήχος επιστρέφει αφού αγγίξει την ψυχή της σιωπής.

Η σιωπή μιλά μέσα από τα όνειρα.

Στη μελανή σκοτεινιά του δάσους
Κάποιος αρθρώνει ένα όνομα με φόβο στην καρδιά
Η σιωπή βαθαίνει κι άλλο
  και η βουβαμάρα επικρατεί σε όλο τον χώρο.

*

mask and the word
And he [Roland Barthes] is continually drawn in his search for truth to what has not previously been revealed – the inside of the mask, the reverse side all words.

John Berger: ‘Roland Barthes: Inside the Mask’, Landscapes (2016)



What’s behind the mask –
Another mask.

The soul wears so many faces.

The mask is real.
It is the face with ever changing features.

Behind it is the one
who’s behind every thing.

Meaning is the face
Word the mask.

Word is meaning’s tongue.

It opens a window on to endless horizons –
the eye of God, all-seeing.

Word is the planet earth in space
Spinning on its own meaning.

Word is the death mask.
Inside, life lies in eternal sleep.

(17/11/16)
Translated from the original in Punjabi by the author with Vanessa Gebbie



η μάσκα και η λέξη
Και εκείνος [ο Roland Barthes] συνεχώς έλκεται στην αναζήτησή του της αλήθειας προς αυτό που δεν έχει ακόμη αποκαλυφθεί - το εσωτερικό της μάσκας, την αντίστροφη πλευρά όλων των λέξεων.

Τζον Μπέρτζερ: 'Roland Barthes: Inside the Mask’, Landscapes (2016)


Τι είναι πίσω από τη μάσκα – 
Μια άλλη μάσκα.

Η ψυχή φορά τόσα πολλά πρόσωπα.

Η μάσκα είναι αληθινή.
Είναι το πρόσωπο με χαρακτηριστικά που διαρκώς αλλάζουν.

Πίσω από αυτό βρίσκεται το ένα
που είναι πίσω από καθετί.

Το νόημα είναι το πρόσωπο
Η λέξη είναι η μάσκα.

Η λέξη είναι η γλώσσα του νοήματος.

Ανοίγει ένα παράθυρο προς ατέλειωτους ορίζοντες – 
ο οφθαλμός του Θεού, ο παντεπόπτης.

Η λέξη είναι ο πλανήτης Γη στο διάστημα
που περιστρέφεται με το ίδιο της το νόημα

Η λέξη είναι η μάσκα του θανάτου.
Εντός της, η ζωή κοιμάται τον αιώνιο ύπνο.

(17/11/16)

Άμαρτζιτ Τσάνταν
μτφρ.: Χριστίνα Λιναρδάκη 
για το στίγμαΛόγου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου