Παρασκευή, 27 Ιανουαρίου 2017

Σφηνάκια του Γενάρη

"Στο αυτί της αλεπούς" - Ευγενία Φακίνου

Στο αυτί της αλεπούς αυτό που παίζει τον ρόλο-κλειδί είναι η ιστορία.

Είναι μια σκληρή ιστορία, σαν την τότε πραγματικότητα, με τον Εμφύλιο, την Μικρασιατική καταστροφή και τη Χούντα να «γράφουν» εξαιρετικά στο φόντο. Η επιτυχία της Ευγενίας Φακίνου έγκειται στο ότι τα ιστορικά γεγονότα που έπαιξαν κατακλυσμιαίο ρόλο στις ζωές και στο χτίσιμο της προσωπικότητας καθενός από τους ήρωες, δεν αποτελούν αντικείμενο του έργου, μόνο απόηχο. Άρα, δεν βρισκόμαστε μπροστά από ένα ακόμα μυθιστόρημα για τον Εμφύλιο, ή για την Μικρασιατική καταστροφή αλλά έχουμε την δυνατότητα να συνδέσουμε τους ανθρώπους με τα γεγονότα με βάση τα αποτελέσματα που αυτά είχαν πάνω τους. Οι ήρωες είναι οι «καθρέφτες» των συνεπειών, όχι φερέφωνα.

Στα αρνητικά θα έβαζα το γεγονός ότι περιμένεις να γίνει κάτι που θα φέρει την ανατροπή στις ισορροπίες αλλά αυτό δεν έρχεται ποτέ, και το απότομο και ξαφνικό τέλος που δίνει κατά τη γνώμη μου ένα ισχυρό πλήγμα στην κατά τα άλλα ισορροπημένη δομή του κειμένου.

Συμβαίνει επίσης και κάτι ακόμα: δεν είναι μόνο το ισοπεδωτικό βάρος της ιστορίας που αφήνει τους ανθρώπους ρημαγμένους, αλλά και η εκκωφαντική απουσία ελπίδας. Η Αννέζω αγωνίζεται με νύχια και με δόντια για μια επιβίωση που στην πραγματικότητα δεν πιστεύει. Δεν αδρανεί, το αντίθετο μάλιστα: στέκεται μπροστά στις προκλήσεις, αρματωμένη με όλο τον φτωχό εξοπλισμό που έχει μαζέψει, και ορθώνει το ανάστημά της όσο καλύτερα μπορεί - αλλά από όνειρα μηδέν.

Θα ήθελα κάποιος από τους ήρωες να είχε αποδράσει.

Κρις Λιβανίου

"Λιγωσάδικο" του Νικόλα Ευαντινού

Τη συλλογή την είχε πάρει πρώτη η Κρις Λιβανίου. Τη διάβασε και μου είπε τα χειρότερα. Διαμαρτυρήθηκα, έχοντας κατά νου την προηγούμενη συλλογή του Ευαντινού, Ενεός, και πήρα να τη διαβάσω κι εγώ με τη σειρά μου, για να διαπιστώσω πολύ σύντομα ότι η Κρις είχε δίκιο! 

Μια κριτική του Μπ. Δερμιτζάκη που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο με έκανε να αρχίσω να σκέπτομαι ότι μάλλον διαβάσαμε διαφορετικά βιβλία. Προφανώς το "Λιγωσάδικο" είναι γραμμένο σουρρεαλιστικά, όμως φαίνεται να υπάρχει μόνο για τον εαυτό του, αφού σε κανένα σημείο δεν επιδιώκει να πει κάτι στον αναγνώστη ούτε καν του κλείνει το μάτι. Το βιβλίο περιέχει μια γενική αφήγηση που μπορεί να έχει μακρινή συνάφεια με κάτι που μας αφορά, είναι όμως τόσο μακρινή που συνιστά ακραίο παραλληλισμό να "δούμε" π.χ. στον El Dorado, που δολοφονεί ένα-ένα τα παιδιά του, τους σύγχρονους πολιτικούς.

Η συλλογή είναι ένα σύνολο ετερόκλητων στοιχείων (διαφορετικών ειδών ποιητικού και πεζού λόγου, "δομημένων" σε ενότητες) που όμως δεν μπορεί να επικαλεστεί ενιαίο νόημα ούτε και νοηματοδοτείται από τα επιμέρους. Είναι κάτι λιγότερο από αυτό που λέει το ονόμά της: λιγωσ-άδικο. Είναι άδικη για τους αναγνώστες, άδικη και για τον Ευαντινό.



"Ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας! του Οδυσσέα Ελύτη με τη μουσική του Γιώργου Κουρουπού" από τις εκδόσεις Ίκαρος

Ευτύχησα να πάρω αυτή την, επετειακή για τα 20 χρόνια από τον θάνατο του Ελύτη, έκδοση ως δώρο για τα γενέθλιά μου (ευτυχώς οι φίλοι μου με προσέχουν!). Το εξαιρετικά καλαίσθητο βιβλίο περιέχει επιλογές της Ιουλίτας Ηλιοπούλου από το σύνολο του έργου του Οδυσσέα Ελύτη, επιχειρώντας "ένα ταξίδι στα δυνατά χρώματα των εικόνων του, στα ιδανικά τοπία της δικής του πνευματικής επικράτειας", όπως διευκρινίζεται στην εισαγωγή.

Πρόκειται για μια έκδοση-βάλσαμο, που προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία, αφού περιέχει ποιήματα, πεζά (για τη σημασία της τέχνης και τη διαμόρφωση της ποιητικής του), προσεκτικά επιλεγμένα εικαστικά έργα και φωτογραφίες του Ελύτη, αλλά και δύο CD με τη γεμάτη ευαισθησία μουσική του Γιώργου Κουρουπού, απαγγελίες από τους Δημήτρη Καταλειφό και την Ιουλίτα Ηλιοπούλου και τραγούδι από τους Τάση Χριστογιαννόπουλο και Θεοδώρα Μπάκα.

Εξίσου με το να διαβάζω κατά μόνας καλή ποίηση, λατρεύω και το να ακούω ωραίες απαγγελίες να διατρέχονται από μουσικά χαλιά υφασμένα με ευαισθησία και πνευματικότητα (για τις μελοποιήσεις διατηρώ πάντα μια επιφύλαξη). Τα CD του βιβλίου απολαμβάνω καθώς γράφω αυτές τις γραμμές και δηλώνω απόλυτα γοητευμένη από την προσεγμένη δουλειά των εκδόσεων και το άριστο αποτέλεσμά της. Σημειωτέον ότι το βιβλίο είναι πεντάγλωσσο, καθώς, πέρα από τα ελληνικά κείμενα, περιλαμβάνονται και μεταφράσεις τους στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και ισπανικά. Είναι ένα βιβλίο-κόσμημα, παρακαταθήκη για κάθε ενημερωμένη βιβλιοθήκη.

Χριστίνα Λιναρδάκη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου