Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2017

Τρία νέα ποιήματα του Άμαρτζιτ Τσάνταν

Όπως ορισμένοι από εσάς θα γνωρίζουν, έχω μεταφράσει, μαζί με τον Ανδρέα Πιτσιλλίδη, την ανθολογία ποιημάτων του Άμαρτζιτ Τσάνταν, Φόρεσέ με, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μανδραγόρας.

Παρουσιάζω σήμερα τρία νέα ποιήματά του, σε αποκλειστικά δική μου μετάφραση, γιατί οι παλιές αγάπες δύσκολα ξεχνιούνται. Θα καταλάβετε τι εννοώ, αν διαβάσετε παλαιότερο κείμενό μου για την ποίηση του Άμαρτζιτ.

Όπως και στα ποιήματα της ανθολογίας, έτσι και στα τρία αυτά ποιήματα (που είναι μεταφράσεις στα αγγλικά από τη γλώσσα punjabi, η οποία ομιλείται στη βόρεια Ινδία και σε περιοχές του Πακιστάν) συνάντησα τις δυσκολίες των γλωσσικών αναντιστοιχιών. Η γλώσσα punjabi δεν έχει άρθρα (ούτε οριστικά ούτε αόριστα), γεγονός που δεν δημιουργεί ιδιαίτρο πρόβλημα κατά τη μεταφορά της στην αγγλική γλώσσα (η οποία επίσης δεν είναι πολύ φανατική με τα άρθρα), όμως κατά τη μεταφορά της στην ελληνική όσο να 'ναι παρουσιάζει μια προβληματική. Τόσο στην ανθολογία όσο και στο "Σιωπή-Ι" επέλεξα να χρησιμοποιήσω το οριστικό άρθρο παντού, ώστε το αποτέλεσμα να είναι ομοιογενές όπως στο "πρωτότυπο" αγγλικό, επειδή ορισμένοι από τους στίχους το χρειάζονταν οπωσδήποτε - αυτοί συμπαρέσυραν και τους υπόλοιπους.

Όσοι από εσάς θέλετε να μάθετε περισσότερα για τον Άμαρτζιτ Τσάνταν, μπορείτε να διαβάσετε τη συνέντευξη που έδωσε στην Ελένη Γαλάνη για την bookpress, από την οποία δανείστηκα και τη φωτογραφία που βλέπετε στην ανάρτηση. Δύο από τα ποιήματα ("Σιωπή" Ι και ΙΙ) είναι από την (ανέκδοτη την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές) συλλογή του Suchness, το τρίτο ("Η μάσκα και η λέξη") μου το έστειλε προ ολίγων ημερών:


Silence-I

Hark!
...
I hear the silence
    lodged in the seed of the big bang.

Silence rules before the word is uttered.

Silence is the language of the dead.

Silence is the cry in the sleep.

Silence is before the beginning and after the end.

Silence is beyond time though within every thing.

Silence becomes inaudible as noise dominates –
   noise of memories, of breathing and of words.

The ears vibrate.

O God, bless me with silence – the silence of solitude.

Translated from the original in Punjabi by Jaspal Singh


Σιωπή-Ι

Άκου!
...
Ακούω τη σιωπή
   που 'ναι κουλουριασμένη στον σπόρο της Μεγάλης Έκρηξης.

Η σιωπή βασιλεύει προτού η λέξη αρθρωθεί.

Η σιωπή είναι η γλώσσα των νεκρών.

Η σιωπή είναι η κραυγή μέσα στον ύπνο.

Η σιωπή είναι πριν την αρχή και μετά το τέλος.

Η σιωπή είναι πέρα από τον χρόνο όμως μέσα σε καθετί.

Η σιωπή γίνεται άηχη όταν ο θόρυβος κυριαρχεί –
   ο θόρυβος των αναμνήσεων, της ανάσας και των λέξεων.

Τα αυτιά δονούνται.

Ω Θεέ μου, ευλόγησέ με, με σιωπή – τη σιωπή της μοναξιάς.

*

Silence-II

Silence prevails all over the place.

Only man breaks the spell of the silence
beginning with the naming of things
   and seeking answers to all his questions.

Some passengers in the moving train hear the noise
Others do not.

Sound is like a tree
   grown in the soil of silence.

Sound is the skin of silence - its fruit, its egg.

Sound and silence have an intimate relation
   like laughter and teeth.

Sound rebounds after touching the soul of silence.

Silence speaks through dreams.

In the inky darkness of groves
Somebody utters a name with fear in the heart
Silence deepens still further
   and dumbness prevails all over the place.

Translated from the original in Punjabi by Jaspal Singh


Σιωπή-ΙΙ

Η σιωπή επικρατεί σε όλο τον χώρο.

Μόνο ο άνθρωπος σπάει το ξόρκι της σιωπής
όταν αρχίζει να κατονομάζει τα πράγματα
   και να αναζητεί απαντήσεις σε όλες του τις ερωτήσεις.

Ορισμένοι επιβάτες στο κινούμενο τρένο ακούν τον θόρυβο
Άλλοι όχι.

Ο ήχος είναι σαν ένα δέντρο
   που φυτρώνει στο έδαφος της σιωπής.

Ο ήχος είναι το δέρμα της σιωπής - το φρούτο, το αυγό της.

Ο ήχος και η σιωπή συνδέονται στενά
   όπως το γέλιο και τα δόντια.

Ο ήχος επιστρέφει αφού αγγίξει την ψυχή της σιωπής.

Η σιωπή μιλά μέσα από τα όνειρα.

Στη μελανή σκοτεινιά του δάσους
Κάποιος αρθρώνει ένα όνομα με φόβο στην καρδιά
Η σιωπή βαθαίνει κι άλλο
  και η βουβαμάρα επικρατεί σε όλο τον χώρο.

*

mask and the word
And he [Roland Barthes] is continually drawn in his search for truth to what has not previously been revealed – the inside of the mask, the reverse side all words.

John Berger: ‘Roland Barthes: Inside the Mask’, Landscapes (2016)



What’s behind the mask –
Another mask.

The soul wears so many faces.

The mask is real.
It is the face with ever changing features.

Behind it is the one
who’s behind every thing.

Meaning is the face
Word the mask.

Word is meaning’s tongue.

It opens a window on to endless horizons –
the eye of God, all-seeing.

Word is the planet earth in space
Spinning on its own meaning.

Word is the death mask.
Inside, life lies in eternal sleep.

(17/11/16)
Translated from the original in Punjabi by the author with Vanessa Gebbie



η μάσκα και η λέξη
Και εκείνος [ο Roland Barthes] συνεχώς έλκεται στην αναζήτησή του της αλήθειας προς αυτό που δεν έχει ακόμη αποκαλυφθεί - το εσωτερικό της μάσκας, την αντίστροφη πλευρά όλων των λέξεων.

Τζον Μπέρτζερ: 'Roland Barthes: Inside the Mask’, Landscapes (2016)


Τι είναι πίσω από τη μάσκα – 
Μια άλλη μάσκα.

Η ψυχή φορά τόσα πολλά πρόσωπα.

Η μάσκα είναι αληθινή.
Είναι το πρόσωπο με χαρακτηριστικά που διαρκώς αλλάζουν.

Πίσω από αυτό βρίσκεται το ένα
που είναι πίσω από καθετί.

Το νόημα είναι το πρόσωπο
Η λέξη είναι η μάσκα.

Η λέξη είναι η γλώσσα του νοήματος.

Ανοίγει ένα παράθυρο προς ατέλειωτους ορίζοντες – 
ο οφθαλμός του Θεού, ο παντεπόπτης.

Η λέξη είναι ο πλανήτης Γη στο διάστημα
που περιστρέφεται με το ίδιο της το νόημα

Η λέξη είναι η μάσκα του θανάτου.
Εντός της, η ζωή κοιμάται τον αιώνιο ύπνο.

(17/11/16)

Άμαρτζιτ Τσάνταν
μτφρ.: Χριστίνα Λιναρδάκη 
για το στίγμαΛόγου

Παρασκευή, 27 Ιανουαρίου 2017

Σφηνάκια του Γενάρη

"Στο αυτί της αλεπούς" - Ευγενία Φακίνου

Στο αυτί της αλεπούς αυτό που παίζει τον ρόλο-κλειδί είναι η ιστορία.

Είναι μια σκληρή ιστορία, σαν την τότε πραγματικότητα, με τον Εμφύλιο, την Μικρασιατική καταστροφή και τη Χούντα να «γράφουν» εξαιρετικά στο φόντο. Η επιτυχία της Ευγενίας Φακίνου έγκειται στο ότι τα ιστορικά γεγονότα που έπαιξαν κατακλυσμιαίο ρόλο στις ζωές και στο χτίσιμο της προσωπικότητας καθενός από τους ήρωες, δεν αποτελούν αντικείμενο του έργου, μόνο απόηχο. Άρα, δεν βρισκόμαστε μπροστά από ένα ακόμα μυθιστόρημα για τον Εμφύλιο, ή για την Μικρασιατική καταστροφή αλλά έχουμε την δυνατότητα να συνδέσουμε τους ανθρώπους με τα γεγονότα με βάση τα αποτελέσματα που αυτά είχαν πάνω τους. Οι ήρωες είναι οι «καθρέφτες» των συνεπειών, όχι φερέφωνα.

Στα αρνητικά θα έβαζα το γεγονός ότι περιμένεις να γίνει κάτι που θα φέρει την ανατροπή στις ισορροπίες αλλά αυτό δεν έρχεται ποτέ, και το απότομο και ξαφνικό τέλος που δίνει κατά τη γνώμη μου ένα ισχυρό πλήγμα στην κατά τα άλλα ισορροπημένη δομή του κειμένου.

Συμβαίνει επίσης και κάτι ακόμα: δεν είναι μόνο το ισοπεδωτικό βάρος της ιστορίας που αφήνει τους ανθρώπους ρημαγμένους, αλλά και η εκκωφαντική απουσία ελπίδας. Η Αννέζω αγωνίζεται με νύχια και με δόντια για μια επιβίωση που στην πραγματικότητα δεν πιστεύει. Δεν αδρανεί, το αντίθετο μάλιστα: στέκεται μπροστά στις προκλήσεις, αρματωμένη με όλο τον φτωχό εξοπλισμό που έχει μαζέψει, και ορθώνει το ανάστημά της όσο καλύτερα μπορεί - αλλά από όνειρα μηδέν.

Θα ήθελα κάποιος από τους ήρωες να είχε αποδράσει.

Κρις Λιβανίου

"Λιγωσάδικο" του Νικόλα Ευαντινού

Τη συλλογή την είχε πάρει πρώτη η Κρις Λιβανίου. Τη διάβασε και μου είπε τα χειρότερα. Διαμαρτυρήθηκα, έχοντας κατά νου την προηγούμενη συλλογή του Ευαντινού, Ενεός, και πήρα να τη διαβάσω κι εγώ με τη σειρά μου, για να διαπιστώσω πολύ σύντομα ότι η Κρις είχε δίκιο! 

Μια κριτική του Μπ. Δερμιτζάκη που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο με έκανε να αρχίσω να σκέπτομαι ότι μάλλον διαβάσαμε διαφορετικά βιβλία. Προφανώς το "Λιγωσάδικο" είναι γραμμένο σουρρεαλιστικά, όμως φαίνεται να υπάρχει μόνο για τον εαυτό του, αφού σε κανένα σημείο δεν επιδιώκει να πει κάτι στον αναγνώστη ούτε καν του κλείνει το μάτι. Το βιβλίο περιέχει μια γενική αφήγηση που μπορεί να έχει μακρινή συνάφεια με κάτι που μας αφορά, είναι όμως τόσο μακρινή που συνιστά ακραίο παραλληλισμό να "δούμε" π.χ. στον El Dorado, που δολοφονεί ένα-ένα τα παιδιά του, τους σύγχρονους πολιτικούς.

Η συλλογή είναι ένα σύνολο ετερόκλητων στοιχείων (διαφορετικών ειδών ποιητικού και πεζού λόγου, "δομημένων" σε ενότητες) που όμως δεν μπορεί να επικαλεστεί ενιαίο νόημα ούτε και νοηματοδοτείται από τα επιμέρους. Είναι κάτι λιγότερο από αυτό που λέει το ονόμά της: λιγωσ-άδικο. Είναι άδικη για τους αναγνώστες, άδικη και για τον Ευαντινό.



"Ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας! του Οδυσσέα Ελύτη με τη μουσική του Γιώργου Κουρουπού" από τις εκδόσεις Ίκαρος

Ευτύχησα να πάρω αυτή την, επετειακή για τα 20 χρόνια από τον θάνατο του Ελύτη, έκδοση ως δώρο για τα γενέθλιά μου (ευτυχώς οι φίλοι μου με προσέχουν!). Το εξαιρετικά καλαίσθητο βιβλίο περιέχει επιλογές της Ιουλίτας Ηλιοπούλου από το σύνολο του έργου του Οδυσσέα Ελύτη, επιχειρώντας "ένα ταξίδι στα δυνατά χρώματα των εικόνων του, στα ιδανικά τοπία της δικής του πνευματικής επικράτειας", όπως διευκρινίζεται στην εισαγωγή.

Πρόκειται για μια έκδοση-βάλσαμο, που προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία, αφού περιέχει ποιήματα, πεζά (για τη σημασία της τέχνης και τη διαμόρφωση της ποιητικής του), προσεκτικά επιλεγμένα εικαστικά έργα και φωτογραφίες του Ελύτη, αλλά και δύο CD με τη γεμάτη ευαισθησία μουσική του Γιώργου Κουρουπού, απαγγελίες από τους Δημήτρη Καταλειφό και την Ιουλίτα Ηλιοπούλου και τραγούδι από τους Τάση Χριστογιαννόπουλο και Θεοδώρα Μπάκα.

Εξίσου με το να διαβάζω κατά μόνας καλή ποίηση, λατρεύω και το να ακούω ωραίες απαγγελίες να διατρέχονται από μουσικά χαλιά υφασμένα με ευαισθησία και πνευματικότητα (για τις μελοποιήσεις διατηρώ πάντα μια επιφύλαξη). Τα CD του βιβλίου απολαμβάνω καθώς γράφω αυτές τις γραμμές και δηλώνω απόλυτα γοητευμένη από την προσεγμένη δουλειά των εκδόσεων και το άριστο αποτέλεσμά της. Σημειωτέον ότι το βιβλίο είναι πεντάγλωσσο, καθώς, πέρα από τα ελληνικά κείμενα, περιλαμβάνονται και μεταφράσεις τους στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και ισπανικά. Είναι ένα βιβλίο-κόσμημα, παρακαταθήκη για κάθε ενημερωμένη βιβλιοθήκη.

Χριστίνα Λιναρδάκη

Τετάρτη, 25 Ιανουαρίου 2017

"Tον κήπο που έσβησε κι εχάθη" – Anastazios



Το « τον κήπο που έσβησε κι εχάθη» είναι ένα cd, μουσική και ποίηση. Ο Anastazios μελοποιεί στίχους του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και μαζί με δύο ακόμα οργανικά κομμάτια δίνει μια καινούρια «ανάγνωση» στο έργο αυτής της τόσο ιδιάζουσας ποιητικής φωνής.

Δεν είχα καμία ιδέα ως προς το πώς θα έπρεπε να προσεγγίσω μια δουλειά τόσο εκτός πεπατημένης για μένα, είναι καλώς ή κακώς ένα προσωπικό ρίσκο να κολυμπάει κανείς σε νερά άγνωστα, η εμπειρία όμως της ακρόασης με αντάμειψε και μάλιστα με το παραπάνω. Οι λέξεις του Λαπαθιώτη και οι νότες του δημιουργού διηγούνται από κοινού μια ιστορία που διακλαδίζεται σε περισσότερες. Με τις προσδοκίες της και τις εναλλαγές της, τις ανατροπές και τις αμφιταλαντεύσεις της, σχηματίζεται σταδιακά ένας ιδιότυπος διάλογος ανάμεσα σε διαφορετικά είδη, από διαφορετικούς ανθρώπους και γενιές, που καταλήγει σε ένα αποτέλεσμα που σε ακολουθεί για πολύ μετά τις τελευταίες νότες.

Οι λέξεις του Λαπαθιώτη «επιστρέφουν» κατά κάποιο τρόπο στην αρχέγονή τους κατάσταση και ξαναγίνονται ήχοι, κι εκεί ακριβώς έρχονται να συναντήσουν τις νότες του Anastazios σε ένα αποτέλεσμα αξιοσημείωτης συνοχής και κατά τη γνώμη μου άρτιας ισορροπίας. Σαν αρθρωτό παραμύθι χαμένο στους μαιάνδρους του χρόνου και της -ξεχασμένης- μνήμης, το έργο αυτό εκτυλίσσεται σε παράλληλες πραγματικότητες, χρονικές αλλά και εκφραστικές, ο ακροατής του Anastazios, που έχει υπάρξει και αναγνώστης του Λαπαθιώτη, συνειδητοποιεί ότι τα όρια είναι εκεί για να επαναπροσδιορίζονται. 

Οι ήχοι της νοσταλγίας έχουν διπλή φύση από λέξεις και από νότες, αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της όλης υπόθεσης κατά τη γνώμη μου. Οι λέξεις του Λαπαθιώτη, στατικά ακουμπισμένες στο χαρτί, κερδίζουν ύψος και την άυλη υπόσταση που τους προσδίδουν οι νότες του Anastazios, απελευθερώνονται και ταυτόχρονα αποκτούν καινούριες άγκυρες στο μυαλό του ακροατή. Υπάρχει πάθος και μάλιστα σε αρκετές περιπτώσεις κατακλυσμιαίο, υπάρχει ένταση και ισχυρή φωνή, τόσο του ενός καλλιτέχνη όσο και του άλλου, η συνομιλία των λέξεων με τις νότες είναι τόσο δεμένη που φέρνει στο μυαλό αντικρυστό χορό και ακρίβεια ακροβάτη. 

Η «αφηγηματικότητα» της μουσικής έρχεται να συναντήσει τους στίχους του Λαπαθιώτη, και ο ακροατής φτάνει στον προορισμό του από απροσδόκητους δρόμους. Το cd αυτό είναι μια συνάντηση ανάμεσα σε δυο ανθρώπους που δεν θα μπορούσαν να είχαν βρεθεί ποτέ στην πραγματικότητα, και που τελικά επικοινωνούν σε διαφορετικές γλώσσες. Τόσο στους στίχους του Λαπαθιώτη όσο και στη μουσική του Anastazios δεν υπάρχει γαλήνη, μόνο κύματα, κι αυτή η παράδοξη, υπόκωφη σχεδόν νοσταλγία που καταλήγει να αποτελεί την βάση ακόμα και για τον πιο ανεπαίσθητο ήχο. Η εξαιρετική φωνή του Αλέξανδρου Βαλκανά είναι ο καθοριστικός συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε όλα τα ανατρεπτικά στοιχεία, το συνεκτικό αυτό πλαίσιο που εξασφαλίζει και εδραιώνει την συγκίνηση, για να αλλάξει τον αναγνώστη και να τον κάνει ακροατή και το αντίστροφο. 


Κρις Λιβανίου
ΥΓ. Το cd κυκλοφορεί μαζί με το τελευταίο τεύχος του περιοδικού Οδός Πανός, τχ. 173, Ιανουάριος-Μάρτιος 2017.

Δευτέρα, 23 Ιανουαρίου 2017

Τρία ποιήματα της Ιβέτ Χολτ

Η καταγωγή της Yvette Holt έλκει από το έθνος Bidjara του Κουίνσλαντ, είναι δηλαδή μία εκ των αβορίγινων της Αυστραλίας, όμως η ίδια γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μπρίσμπεϊν. Πρόκειται για πολυβραβευμένη ποιήτρια, πανεπιστημιακό και φεμινίστρια. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός της είναι οι Αβορίγινες γυναίκες και η ιστορία των αυτοχθόνων της Αυστραλίας, θέματα τα οποία ερευνά και διδάσκει στο University of Queensland και το Australian Catholic University αντίστοιχα. Μεταξύ των βραβείων που έχει λάβει συγκαταλέγονται το Scanlon Prize, το Challis Kate Award 2010 και το Victorian Premier’s Literary Award for Indigenous Writing για τη συλλογή της Anonymous Premonition, από την οποία προέρχονται τα παρακάτω τρία ποιήματα.



Paper Trailing


There are piles and piles of paper
Awaiting my return
Stacked above coffee tables
And dining room chairs
Incomplete poems
Scrapbooks of notes
Expired diaries
Overdue bills
Unfulfilled shopping lists
And ageing love letters
Which I have failed to post

My daughter complains
About all these words
So I complain
About her complaints
I file away
Yesterday's newspapers
Apparently that's a great place to start
But these piles of words continue to grow
Cobwebbed procrastination
Like the forgotten garden bed
Wintering away
Beneath my conceding window.


Ιχνηλασία χαρτιού

Σωροί και σωροί χαρτιών
Περιμένουν την επιστροφή μου
Στοιβαγμένοι πάνω σε τραπεζάκια του σαλονιού
Και σε καρέκλες της τραπεζαρίας
Μισοτελειωμένα ποιήματα
Λευκώματα με χαρτάκια σημειώσεων
Ληγμένα ημερολόγια
Λογαριασμοί που δεν πληρώθηκαν εγκαίρως
Ανεκπλήρωτες λίστες με ψώνια
Και γερασμένες επιστολές αγάπης
Που δεν κατάφερα να ταχυδρομήσω

Η κόρη μου παραπονιέται
Για όλες αυτές τις λέξεις
Έτσι κι εγώ παραπονιέμαι
Για τα παράπονά της
Αρχειοθετώ
Τις χθεσινές εφημερίδες
Προφανώς είναι μια πολύ καλή αρχή
Όμως αυτοί οι σωροί από λέξεις εξακολουθούν να μεγαλώνουν
Αραχνιασμένη αναβλητικότητα
Σαν το ξεχασμένο παρτέρι του κήπου
Που το ρημάζει ο χειμώνας
Κάτω από το συγκαταβατικό μου παράθυρο

*

Words...

Words fall out of my pocket
Gratuitous sentences milling around the water cooler
There are moments when I am too embarrassed
  to pick them up
Stairwells and elevators are the regular black spots
They stick to my size 11 shoes like gum stretching for existence
Sometimes I think so hard for so long
And then nothing happens
I wonder why
I get comfortable on board the 423 en route to Marrickville
I'm the lady standing up in the back scratching her mind in
  public
Everybody leaves me alone
Conversing with whispers
The transit cops lean in on standby
Perhaps they would prefer I kept my mouth shut
I read out aloud the paid advertisement
Arching above the bus driver's five o' clock shadowy heart
In bold italic font it screams at the passengers

Don't be afraid to turn the page
My treadmill thoughts while consistent
Remain unfit for public consumpton
I sing like a bridled bird in a wired cage
Some words are like a precious ache
They kneel for no one


Λέξεις…

Οι λέξεις πέφτουν έξω από την τσέπη μου
Ανέξοδες προτάσεις αλέθονται γύρω από τον ψύκτη
Υπάρχουν φορές που ντρέπομαι πολύ
Να τις πιάσω
Σκάλες και ασανσέρ είναι τα συνηθισμένα μελανά σημεία
Κολλούν στα Νο 43 παπούτσια μου σαν τσίχλα που τεντώνεται για να υπάρξει
Μερικές φορές σκέφτομαι τόσο πολύ για τόσον καιρό
Και μετά δεν γίνεται τίποτα
Αναρωτιέμαι γιατί
Βολεύομαι στο λεωφορείο που πηγαίνει στο Μάρικβιλ
Είμαι η κυρία που στέκεται στο πίσω μέρος ξύνοντας τον νου της δημοσίως
Όλοι με αφήνουν στην ησυχία μου
Συζητούν ψιθυρίζοντας
Οι διερχόμενοι αστυνομικοί τελούν εν αναμονή
Θα προτιμούσαν ίσως να κράταγα το στόμα μου κλειστό
Διαβάζω δυνατά την πληρωμένη καταχώρηση
Σκύβοντας πάνω από το επιμελώς αξύριστο πρόσωπο του οδηγού
Με έντονα και πλάγια γράμματα ουρλιάζει στους επιβάτες
Μη φοβάστε να γυρίσετε σελίδα
Οι σκέψεις μου, κυλιόμενος τάπητας, αν και συνεχείς
Παραμένουν ακατάλληλες για δημόσια κατανάλωση
Τραγουδώ σαν εξημερωμένο πουλί σε κλουβί από σύρμα
Κάποιες λέξεις είναι σαν πολύτιμος πόνος
Δεν γονατίζουν μπροστά σε κανέναν

*

The afterbirth of rape

How is your world?
Your beautiful delicate eggshell

The grass outside slept overnight
Only the moonlight heard your tears

The afterbirth encircles your shadows
You fall and rise like the passing tide

Time seems to be going nowhere
Reflections come and go

All the tears and dreams
Are now placed in a safe inside you

You count the days starting from yesterday
Staying awake all night

Cutting up the pieces of a beautiful life
You bleed for your mother

Because her love was unconditional
You bleed for forgiveness

You bleed for every person
Who has walked in your shoes

Carrying the weight of reliving the past
But you were never to blame

Feeling lost all alone
Climbing in and out of high rise emotions

If only you could see
What I know to be true

That you are the most beautiful
song just waiting to sing

Surrounded be friends
Who care deeply for you


Το ύστερο1 του βιασμού

Πώς είναι ο κόσμος σου;
Το όμορφο εύθραυστο τσόφλι αυγού σου

Το γρασίδι έξω κοιμήθηκε στη διάρκεια της νύχτας
Μόνο το φεγγαρόφωτο άκουσε τα δάκρυά σου

Το ύστερο κυκλώνει τις σκιές σου
Πέφτεις και σηκώνεσαι σαν το εφήμερο κύμα

Ο χρόνος δεν φαίνεται να οδηγεί πουθενά
Οι σκέψεις πάνε κι έρχονται

Όλα τα δάκρυα και τα όνειρα
Είναι τώρα φυλαγμένα σε ένα χρηματοκιβώτιο μέσα σου

Μετράς τις μέρες ξεκινώντας από χθες
Μένοντας ξύπνια όλη νύχτα

Τεμαχίζοντας τα κομμάτια μιας όμορφης ζωής
Ματώνεις για τη μητέρα σου

Γιατί η αγάπη της δεν είχε όρους
Ματώνεις για συγχώρεση

Ματώνεις για κάθε άτομο
Που βρέθηκε στη θέση σου

Και φέρει το βάρος της αναβίωσης του παρελθόντος
Μα εσύ δεν έφταιξες ποτέ

Νιώθεις χαμένη τόσο μόνη
Σκαρφαλώνεις μέσα κι έξω από έντονα συναισθήματα

Αν μονάχα μπορούσες να δεις
Αυτό που ξέρω πως είναι αλήθεια

Ότι είσαι το πιο όμορφο τραγούδι
Που απλά περιμένει να τραγουδηθεί

Τριγυρισμένη από φίλους
Που νοιάζονται βαθιά για σένα


1. Στο πρωτότυπο the afterbirth, δηλαδή ο πλακούντας που αποβάλλεται μετά τον τοκετό.


Μετάφραση: Χριστίνα Λιναρδάκη

Σημ.: Οι μεταφράσεις πρωτοδημοσιεύθηκαν στο τεύχος αρ. 36 του ηλ. περιοδικού vakxikon.gr

Παρασκευή, 20 Ιανουαρίου 2017

"Η μοναξιά του χρόνου" του Δημήτρη Τρωαδίτη

Τον ποιητή Δημήτρη Τρωαδίτη δεν τον γνωρίζω προσωπικά. Εκείνο που γνώριζα μέχρι σήμερα για τον δημοσιογράφο και ποιητή, μόνιμο κάτοικο Μελβούρνης από το 1992 είναι η αγάπη του για την ποίηση η οποία εκφράζεται μέσα από το blog http://tokoskino.me το οποίο έχει δημιουργήσει και διαχειρίζεται και που αποτελεί ελεύθερο βήμα για κάθε δημιουργό που θέλει να δημοσιοποιήσει το έργο του.

Ο Δημήτρης Τρωαδίτης γράφει ποίηση εδώ και μερικές δεκαετίες, η οποία κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, κυρίως στις σελίδες του blog του.

Δεν γνωρίζω τους λόγους που καθυστέρησε να προχωρήσει στην έντυπη έκδοση των ποιημάτων του, ωστόσο αυτό έγινε τον Οκτώβριο του 2016 μέσα από τις εκδόσεις Οδός Πανός του ποιητή Γιώργου Χρονά.

Ο τίτλος της ποιητικής συλλογής: Η μοναξιά του χρόνου. Η συλλογή αποτελείται από τρία διακριτά κεφάλαια με τίτλους: «Η μοναξιά του χρόνου», «Δώδεκα και μία στιγμές υπόληψης» και «Απόπειρες ονείρων».

Το κάθε επιμέρους κεφάλαιο είναι αυτόνομο και θα μπορούσε να αποτελεί από μόνο του μια αυτοτελή ποιητική συλλογή. Τα τρία κεφάλαια συγκλίνουν και περιστρέφονται γύρω από τρεις βασικούς άξονες.

Βέβαια το να σχολιάζει ένας ποιητής το έργο κάποιου άλλου ποιητή είναι δύσκολο έργο, παρόμοιο με τη συγγραφή του ίδιου του ποιήματος και θα δανειστώ τους στίχους από τη σελίδα 17 του βιβλίου για να το περιγράψω:

Να ψάχνεις τις λέξεις
να τις ταιριάξεις στον αφρό
του σκοταδιού τεράστιο φορτίο

Οι τρεις λοιπόν βασικοί άξονες γύρω από τους οποίους περιστρέφεται η ποίησή του είναι οι εξής: ι) η κοινωνική επανάσταση η οποία ξεκινάει από το ίδιο το μεμονωμένο άτομο, ιι) η υπαρξιακή αγωνία και ιιι) η ίδια η ποίηση.

Ο πρώτος άξονας είναι πολιτικός, με την αρχαιοελληνική έννοια του όρου, είναι η αγωνία για την πορεία της κοινωνίας, των αξιών που συνεχώς φθίνουν, των συνεχώς και περισσότερων ανθρώπων που αποκλείονται και οδηγούνται στο περιθώριο, της μαυροκόκκινης επανάστασης που όλο πλησιάζει αλλά τελικά δεν έρχεται.

Οι άνεμοι μας οδηγούν
τα κουπιά σπασμένα
γδαρμένα τα παλαμάρια
κωπηλατούμε στ’ άβαθα ποτάμια
(σελίδα 2)

η κάθε ευχή μοιάζει
επαναστατικό μανιφέστο
(σελίδα 58)

Όμως ο ποιητής παρά τις ματαιώσεις, τις ιστορικές απογοητεύσεις από την κατάληξη των επαναστάσεων που έχουν ήδη συντελεστεί παραμένει αισιόδοξος και συνεχίζει να προτρέπει μέσα από τους στίχους του στην συνέχιση του αγώνα.

το πολύ βαθύ κόκκινο
με τρελαίνει
γιατί είναι το χρώμα
της ανάτασης
φέρνει στο σχεδόν μαύρο
το χρώμα της ανάδυσης
(σελίδα 60)

μια μικρή σταγόνα βροχής
είναι μια μικρή σπίθα
ανταρσίας
(σελίδα 38)

Ο ποιητής δεν θα το βάλει κάτω δεν θα παραιτηθεί αλλά θα συνεχίσει μέσα από τους στίχους του να εμπνέει και να παρακινεί όλους εμάς για την αλλαγή του κόσμου.

Ο δεύτερος άξονας κινείται γύρω από τα αρχέγονα ερωτήματα της ύπαρξης και του σκοπού της ζωής. Ερωτήματα που άλλοτε αναδιατυπώνει και άλλοτε «ερμηνεύει». Πρόκειται για μια πραγματεία της ανθρώπινης φύσης.

Οι λυγμοί είναι αρχέγονοι
το ίδιο κι οι απελπισίες
(σελίδα 4)

Φεύγουμε σαν το όνειρο
ξεστρατίζουμε σαν λωρίδα φωτός
απ’ τη χαραμάδα του χρόνου
αποχωρώντας απ’ τη σκηνή
(σελίδα 40)

Τέλος, ένας καλός ποιητής δεν θα μπορούσε να παραλείψει την ίδια την ποίηση. Αυτός είναι άλλωστε και ο τρίτος άξονας της συλλογής.

οι στίχοι ψαρεύονται
κι ας μας βρίζουν τα ρυάκια
(σελίδα 17)

Δεν είναι εύκολο να γράφεις για τον πόνο
ενώ πονάς αφόρητα
(σελίδα 25)

Η ποίηση του Δημήτρη Τρωαδίτη είναι διαυγής, στοχευόμενη άλλοτε στην επούλωση των πληγών και άλλοτε στο ξύσιμο των πληγών. Η λήθη και ο συμβιβασμός δεν περιλαμβάνονται στο «ρεπερτόριό» του. Η κοσμοθεωρία του είναι σαφής. Τα ποιήματά του διαθέτουν ρυθμό και στερεή δομή.

Αυτό που πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα σχετικά με την ποίηση του Δημήτρη Τρωαδίτη και την πρώτη αυτή ποιητική συλλογή του, είναι ότι σε αντίθεση με την πλειοψηφία των πρώτων ποιητικών συλλογών που διαβάζουμε από πολλούς ποιητές, δεν αναγνωρίζουμε εύκολα το παλιό αίμα, τις επιρροές δηλαδή του ποιητή από τους προγενέστερους. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ακόμα περισσότερο την βαθιά ωριμότητα της ποίησής του.

Βαγγέλης Αλεξόπουλος

Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2017

"Αντίστροφα - Love will tear us apart" της Στέργιας Κάββαλου



Με τον ίδιο άνθρωπο που έκλεισα την προηγούμενη χρονιά θα ξεκινήσω και την καινούρια, από μια σύμπτωση που είπα να την κάνω συνειδητή επιλογή: διάβασα το Άλκηστις στην Αγγλία λίγο πριν φύγω, και έπεσα πάνω στο Αντίστροφα κατά την πρώτη μου επίσκεψη στο βιβλιοπωλείο μόλις ήρθα στην Αθήνα για τα Χριστούγεννα. 

Η Άλκηστις και το Αντίστροφα είναι δύο τελείως διαφορετικά βιβλία. Δεν θα τα συγκρίνω λοιπόν, και δεν χρειάζεται κιόλας, αλλά θα επιχειρήσω να ψηλαφήσω τις αναλογίες και τις λέξεις εκείνες που τελικά συνθέτουν ένα ενιαίο σύμπαν, μια κοινή πραγματικότητα. Στο Αντίστροφα αναγνωρίζω την γλώσσα, την ακρίβεια και την ευρηματικότητα που είχα δει στο Φαμιλιάλ και στο Άλκηστις: δεν πρόκειται για μανιέρα αλλά μάλλον για οπτική, ένας σκληρός ρεαλισμός με συναισθήματα που καίνε. Υπάρχει αυτή η γοητευτική κινηματογραφική ματιά στον τρόπο που παρουσιάζονται τα συμβαίνοντα, σαν να πρόκειται για μια σειρά στιγμιότυπων δεμένων μεταξύ τους, άλλοτε στενά και άλλοτε λιγότερο, πότε μπροστά και πότε πίσω από το παρόν, η δομή όμως υποφέρει εξαιτίας της σε τεχνικό επίπεδο: υπάρχουν στιγμές (όχι πολλές ευτυχώς) που η συνολική κατανόηση πληρώνει το κόστος αυτής της μαγικής ατμόσφαιρας της αποσπασματικής γραφής. Όσα λοιπόν αποσιωπούνται στην αφήγηση αναγκαστικά χρεώνονται στην συνολική δομή, η οποία αν δεν είχε την ισχυρή στήριξη του (πολύ δυνατού) εκφραστικού μέσου, θα έγερνε αναμφισβήτητα. Σώζεται από τις λέξεις και τους μη αναμενόμενους και ακριβέστατους συνδυασμούς μεταξύ τους, αλλά τις αφήνει αναγκασμένες να ακροβατούν σε πολύ ασταθείς αφηγηματικές ισορροπίες. 

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της ανάγνωσης κατά τη γνώμη μου είναι η σκιαγράφηση της αιώνιας αντιπαράθεσης του Εγώ και του Εσύ στα πλαίσια μιας σχέσης ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς ανθρώπους που αναζητούν το σημείο σύζευξης. Το κείμενο ξεκινά σαν μια προσωπική εξομολόγηση της ηρωίδας στον αγαπημένο της που έχει πλέον απομακρυνθεί από τη ζωή της: γράφει στο δεύτερο ενικό μόνο και μόνο για να φτάσουν τελικά οι λέξεις και οι σκέψεις της στα δικά της αυτιά, εξημερωμένες και ει δυνατόν λιγότερο τρομακτικές. Στην πορεία οι ισορροπίες αλλάζουν, αν και ποτέ δεν αντιστρέφονται εντελώς, και γίνεται εκείνη το πλάσμα που κινείται κάτω από τους προβολείς.

Το έργο ουσιαστικά αποτελείται από δύο φωνές που παρ’ όλες τις προσπάθειες που καταβάλλονται, την βαθιά επιθυμία και την αμείλικτη ανάγκη, δεν καταφέρνουν να φτάσουν στον προορισμό τους. Η επικοινωνία λοιπόν στηρίζεται στην σωματική και την οπτική επαφή: το άγγιγμα με τα μάτια, ανεπαίσθητο και άυλο, στο κείμενο αυτό έχει μεγάλη ισχύ:

Ξυπνούσα, σε κοίταζα κι ήταν για μένα το πιο αυτονόητο πράγμα στον πλανήτη.[1]

Τόσο η ηρωίδα όσο και ο άνθρωπος που θεωρεί το άλλο της μισό είναι βραχείας διάρκειας μετανάστες: η Ελλάδα και η Γαλλία εναλλάσσονται ως τελικοί τόποι προορισμού, για να εδραιωθεί τελικά αυτή τόσο οικεία σε ορισμένους από μας αίσθηση του μη ανήκειν. Η Στέργια Κάββαλου αποτυπώνει με ακρίβεια και ταυτόχρονα με επιείκεια την αίσθηση του ενδιάμεσου, της αναμονής των ανθρώπων, των καταστάσεων και των συνθηκών που, ενώ αλλάζουν συνεχώς, δεν επιφέρουν ποτέ την κάθαρση που θα εξημερώσει το παρελθόν και θα μαλακώσει την βιαιότητα των συγκινήσεων και των συναισθημάτων.

Αυτό που δεν εξημερώνεται βέβαια είναι η νοσταλγία. Της συμβαίνει μάλιστα το ακριβώς αντίθετο, σιγά-σιγά φτάνει να καταλαμβάνει όλο τον χώρο. Ούτε η νοσταλγία εξημερώνεται, ούτε κι ο έρωτας που καταλήγει να είναι η μόνη δύναμη συνοχής ανάμεσα σε δύο ανθρώπους σχεδόν έκπληκτους μπροστά στις καταλυτικές αλλαγές που οι ίδιοι επιφέρουν στις ζωές τους. Το ενδιαφέρον βέβαια είναι ότι παρ’ όλες τις αντιθέσεις, η συγγραφέας διατηρεί, και μάλιστα καλλιεργεί αυτό το νηφάλιο και ψύχραιμο βλέμμα που ακουμπά πάνω σε πράγματα που φλέγονται, και αποκαλύπτει ότι το πάθος είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την απόγνωση και ταυτόχρονα απογυμνωμένο από το όποιο ίχνος παραίτησης. 

Το Αντίστροφα είναι ένα κείμενο που ξεκινάει σαν ένας μονόλογος με αποδέκτη κάποιον που έχει οριστικά κόψει τις γέφυρες της επικοινωνίας (η ηρωίδα λέει στον άνθρωπο που αγαπάει όλα όσα δεν μπόρεσε για διάφορους λόγους να του πει δια ζώσης) και εξελίσσεται σαν μια άτυπη «συνδιάλεξη» ανάμεσα σε τρεις ανθρώπους. Η αφηγήτρια καταλήγει να μιλάει όλο και πιο συχνά στον ρημαγμένο εαυτό της, να τον πιάνει απ’ τις μασχάλες και να τον βοηθάει να σταθεί όρθιος, όρθιος απέναντι στην πρόκληση της επανένωσης αυτού του όλου που χάθηκε με γενναιότητα και κουράγιο. Στο τέλος τα καταφέρνει. 

Κρις Λιβανίου



[1] σελ. 93

Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2017

"Στην αιωνιότητα" του Ντενί Εμορίν (μτφρ.: Ανδρονίκη Δημητριάδου)

Πρόκειται για το δεύτερο ποιητικό βιβλίο του Ντενί Εμορίν που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν, σε μετάφραση και πάλι της Ανδρονίκης Δημητριάδου, με εισαγωγή αυτή τη φορά του Δημοσθένη Αγραφιώτη. Το βιβλίο χωρίζεται σε δύο άνισα μέρη: το πρώτο έχει ως έναυσμα τον έρωτα και το δεύτερο μία έκθεση ζωγραφικής. Μολονότι φαινομενικά ασύνδετα, τα δύο μέρη συνέχονται από τον λόγο για τον οποίο τα εμπνεύστηκε ο ποιητής: «την ομορφιά του κόσμου σε βάρος της θλίψης και του σκοταδιού». Η ομορφιά είναι το ευκταίο – στη μία περίπτωση αναζητείται με εργαλείο τον έρωτα, ενώ στη δεύτερη με εργαλείο την τέχνη.

Ο έρωτας ωστόσο δεν είναι μόνο η αναζήτηση του ωραίου. Εμπεριέχει ένα φάσμα συναισθημάτων, συχνά αντικρουόμενων και μάλιστα βίαια: εμπεριέχει τον θαυμασμό, τη λατρεία («Είσαι τα πάντα/Αυτό που με συγκρατεί/Ακόμα»), την οδύνη, την ικανοποίηση, την απογοήτευση («Τόσες φορές/Στα χέρια σου πέθανα/Χωρίς να το νιώθεις»), την προσδοκία, τον θρίαμβο. Ο Εμορίν τον προσεγγίζει με μελαγχολική διάθεση και αντίστοιχα χρωματίζεται ο ποιητικός του λόγος. Οι στίχοι του, δοσμένοι χωρίς τίτλους, σε μια όμορφη συνέχεια που μοιάζει με ενιαίο κείμενο, είναι εξαιρετικά τρυφεροί:

«[…] Γεννήθηκα την ημέρα εκείνη του Οκτώβρη
Που αποφάσισα ότι το όνομά μου δεν σήμαινε
Τίποτα πια
Χωρίς το δικό σου»

Η συλλογή Στην αιωνιότητα θα μπορούσε να είναι ένας όρκος ή μια διαρκής υπενθύμιση του ότι η αγάπη είναι «ο μόνος δρόμος του βίου» και ότι η μόνη πραγματικά βιώσιμη επιλογή που έχει κάποιος είναι «η ακραία, η ολική ένωση των ψυχών», όπως γράφει στην εισαγωγή ο Δ. Αγραφιώτης. Ο Εμορίν περιγράφει ουσιαστικά την κατάργηση του εγώ μετά την ανάδυση του εμείς, μέσα από το οποίο ο κόσμος μοιάζει λιγότερο δύσκολος και οδυνηρός.

Μετά τα 35 ποιήματα του πρώτου μέρους, ακολουθούν τα 12 μόλις του δεύτερου, το οποίο τιτλοφορείται «Ξιαογιάνγκ ή η έκταση του κόσμου». Πρόκειται για ποιήματα απαλά μα διεισδυτικά που εκφράζουν τη συγκίνηση που προκάλεσε στον Εμορίν η έκθεση ζωγραφικής της Ξιαογιάνγκ Γκαλάς, «ζωγράφου κινεζικής καταγωγής, της οποίας τα έργα φέρουν εικαστικά στοιχεία και από την κινεζική και από την ευρωπαϊκή παράδοση», όπως μας διαφωτίζει η εισαγωγή. Ο Εμορίν γράφει:

«Να μετρώ τον κόσμο
Από τη μιαν άκρη ως την άλλη
Στις μύτες των ποδιών
Με το σχοινί των λέξεων
Τεντωμένο
Ανάμεσα στις ηπείρους»

Τον σκοπό των δύο μερών της συλλογής τον είπαμε στην αρχή, ας τον ξαναπούμε και στο τέλος του σύντομου αυτού σημειώματος: είναι να δοθεί «ένα μήνυμα αγάπης» που οδηγεί στην ομορφιά σε βάρος της θλίψης.

Χριστίνα Λιναρδάκη

Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 2017

Σφηνάκια του Δεκέμβρη μεταχρονολογημένα

Πιθανώς να ήπιαμε όλοι αρκετά τις γιορτές, υπάρχει όμως σίγουρα χώρος για δύο σφηνάκια ακόμη. Άσπρο πάτο!

"Εωθινά βαλς ενός μόνου" του Μάξιμου Τρεκλίδη

Μια καλή πρώτη συλλογή που όμως δεν πατάει σταθερά. Τα εωθινά βαλς του νεότατου Μάξιμου Τρεκλίδη, που έχει επιλέξει να γράφει με ψευδώνυμο, παραδίδονται αμαχητί στη λαγνεία των λέξεων και το αποτέλεσμα είναι ένας βερμπαλισμός χωρίς προφανή λόγο. Δεν πειράζει, τέτοιου είδους ολισθήματα συγχωρούνται στην πρώτη προσπάθεια, ιδίως όταν η πένα είναι τόσο καλή. Εξαιρετικά τα ποιήματα εα΄, δαα΄ (γενικά, όλο το δεύτερο μέρος "Χέρια ταραγμένα από νύχτα" ξεχωρίζει από την υπόλοιπη συλλογή), VIII και ΙΧ. Παραθέτω το εα΄:

"Άλλοτε έλεγες τυφλά τα χέρια σου, άλλοτε
Πεινούσαν, καταβρόχιζαν τον κίνδυνο
Σα να 'σουν το επιτύμβιο ενός σημαδεμένου ουρανού
Μ' ένα ρολόι λαιμό να κρέμεται απ' την ανάσα σου
Μ' ένα λαιμό ρολόι όπου οι δείκτες ήταν άνθρωποι
Η κίνηση ένας ξεχασμένος θόρυβος κι οι αριθμοί
Λευκά κοιμισμένα πουλιά
Που κατάπινες με τόση δυσκολία

Μην ανησυχείς
Ακόμη κι η σιωπή σιωπαίνει κάποτε.
Όποιο όνειρο και να σηκώσω σε βρίσκω από κάτω."

Τελούμε σε αναμονή της επόμενης συλλογής του Μάξιμου Τρεκλίδη.


"Τζον Άπνταϊκ - Η Κορφή ενός Δέντρου", μτφρ. Αριστείδης Τροχόπουλος

Στο τεύχος 76 του λογοτεχνικού περιοδικού Ομπρέλα (Μάρτιος-Μάιος 2007) είχα επιμεληθεί ένα αφιέρωμα στον Τζον Απντάικ, στο πλαίσιο του οποίου είχε δημοσιευθεί και η μετάφρασή μου του διηγήματος του "The Wallet". Ας αναφέρω, για την ιστορία, ότι ο Απντάικ ήταν το θέμα της διπλωματικής μου στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ όπου ειδικεύθηκα στη μετάφραση. Με χαρά λοιπόν αγόρασα τούτο το βιβλίο, μόλις το εντόπισα, γιατί απ' όσο μπορώ να γνωρίζω περιλαμβάνει τη μοναδική έως τώρα προσπάθεια μετάφρασης στα ελληνικά ποιημάτων αυτού του Αμερικανού μαιτρ του λόγου. Δυστυχώς, όμως, δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες μου.

Οι μεταφράσεις είναι άτσαλες εκφραστικά σε αρκετά σημεία (ο ίδιος ο Τροχόπουλος στον πρόλογο αναφέρει πως καταπιάστηκε με αυτές, έχοντας μεταφράσει μόνο ένα ποίημα προηγουμένως και αλλού αναφέρει την απειρία του που εκ των πραγμάτων στερεί από την άποψή του έναν κατασταλαγμένο χαρακτήρα), ενώ και ο λόγος που μετέρχεται στον πρόλογο και το βιογραφικό σημείωμα του Απντάικ με δυσκολία χαρακτηρίζεται συντεταγμένος. Αντίθετη με βρίσκει επίσης η επιλογή να μη συμπεριληφθούν τα πρωτότυπα μαζί με τις μεταφράσεις.

Τα ποιήματα του Απντάικ είναι αυτό ακριβώς: ποιήματα του Απντάικ - και ευτυχώς ο αναγνώστης παίρνει μια αρκετά καλή ιδέα του ιδιαίτερου ύφους του, παρά τις μεταφραστικές αδυναμίες. Προβλήματα ωστόσο υπάρχουν και από πλευράς επιμέλειας και χαρακτηριστικό παράδειγμα αφροντισιάς είναι η φράση με την οποία κλείνει το βιβλίο: "Το παρόν αρχείο είναι ανθολογία από διάφορες ποιητικές του συλλογές" (προφανώς θα έπρεπε να είναι "Το παρόν βιβλίο...", αλλά... η φράση ξέμεινε από το αρχικό αρχείο word). Αξιόλογα ευτυχώς στοιχεία είναι η εύστοχη εισαγωγή του Γιώργου Λίλλη και η πληθώρα φωτογραφιών του Απντάικ που συντελεί στη δημιουργία ατμόσφαιρας εποχής.


Χριστίνα Λιναρδάκη

Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017

Οι αναρτήσεις με τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα μέχρι σήμερα

Παρόμοια ανάρτηση είχαμε κάνει και στις αρχές του 2015. Συνηθίζεται στις αρχές μιας χρονιάς να γίνεται ένας απολογισμός πεπραγμένων, μια σούμα δηλαδή των καλύτερων στιγμών/αναρτήσεων/κ.λπ. Έτσι κι εμείς είπαμε να ακολουθήσουμε τη μόδα και να σας παρουσιάσουμε τη δική μας λίστα, μετά τη λίστα με τα καλύτερα βιβλία που διαβάσαμε τη χρονιά που μας πέρασε, την οποία δημοσιεύσαμε προχθές. 

Από καταβολής στίγμαΛόγου, λοιπόν, οι πέντε αναρτήσεις με τη μεγαλύτερη αναγνωσιμότητα είναι οι εξής:

1. Χωρίς Κίγκο - Λίγα λόγια για το κοινωνικό χαϊκού (5.062 αναγνώσεις μέχρι σήμερα). Πρόκειται για ανάρτηση του 2016, γεγονός που καθιστά τον αριθμό των αναγνώσεων σχεδόν εξωπραγματικό για τα δεδομένα ιστολογίων σαν το δικό μας. Το κείμενο της ανάρτησης έχει γράψει ο συνεργάτης μας Θεοχάρης Παπαδόπουλος και αντικείμενό του είναι αυτό ακριβώς που λέει ο τίτλος: το κοινωνικό χαϊκού έναντι του παραδοσιακού, θα λέγαμε ίσως γενικότερα το δυτικό χαϊκού έναντι του ιαπωνικού.

2. Το φθινόπωρο στην ποίηση (3.261 αναγνώσεις). Στην αντίστοιχη δεκάδα του 2015, ανάμεσα στις δημοφιλέστερες αναρτήσεις ήταν μόνο η εποχιακή για την άνοιξη, φέτος όμως το φθινόπωρο πήρε την εκδίκησή του! Μια ανθολόγηση ποιημάτων που κάναμε το 2014 για την πιο μελαγχολική και ήπια εποχή του χρόνου.

3. "Ασέμνου" του Φάνη Κατσιρέλου (2.707 αναγνώσεις). Η κριτική ανάγνωση της Κρις Λιβανίου (Οκτ. 2015) αμφισβητήθηκε έντονα από μια ομάδα ανάγνωσης. Διαβάστε τη μεταξύ τους αλληλογραφία (η ανταλλαγή της οποίας πραγματοποιήθηκε στον ιστότοπο του περιοδικού Μανδραγόρας) μέσω των συνδέσμων στα σχόλια. Είχαμε διάφορες αμφισβητήσεις των κριτικών αναρτήσεών μας το 2016, αλλά εμείς παραμένουμε -όπως θα έχετε διαπιστώσει- αγύριστα κεφάλια!

4. Η άνοιξη όπως την είδαν μείζονες και ελάσσονες ποιητές (1.953 αναγνώσεις). Το 2014 μας είχε πιάσει οίστρος με τις εποχές και γράψαμε για δύο! Φέτος οι εποχές έχουν την τιμητική τους από πλευράς αναγνώσεων με το φθινόπωρο να προπορεύεται της άνοιξης κατά 1.200 περίπου views.

5. Η τεχνική του σοκ - ή, αν προτιμάτε, το σεξ -  στην ποίηση (1.692 αναγνώσεις). Το 2015 αυτή η ανάρτηση του 2013 ήταν η νούμερο ένα δημοφιλέστερη, φέτος όμως έπεσε στην πέμπτη θέση. Στο μεταξύ η Χριστίνα Λιναρδάκη έγραψε ένα ακόμη κείμενο επί του θέματος, πιο θεωρητικό, με τίτλο "Ο έρωτας και το σεξ στη νεοελληνική ποίηση", το οποίο όμως δεν ευτύχησε να αποφέρει στο ιστολόγιό μας ανάλογο αριθμό αναγνώσεων!

Δεν το βάζουμε κάτω, εννοείται. Πάντα θα προσπαθούμε να γράφουμε για θέματα που σας ενδιαφέρουν. Σας ευχαριστούμε πολύ που μας διαβάζετε!



Δευτέρα, 9 Ιανουαρίου 2017

Τα καλύτερα βιβλία που διαβάσαμε το 2016



Όπως κάθε χρονιά τα τελευταία έτη, έτσι και φέτος ανακοινώνουμε στην αρχή του νέου έτους τις καλύτερες συλλογές που διαβάσαμε εντός του προηγούμενου. Είναι αυτονόητο ότι το μεγαλύτερο τμήμα των συλλογών αφορά το 2015 και ότι για το 2016 θα επανέλθουμε.

Τον πίνακα των καλύτερων ποιητικών συλλογών καταρτίσαμε από κοινού η Κρις Λιβανίου και εγώ, ενώ τον πίνακα των καλύτερων πεζογραφικών έργων μόνη της η Κρις. Η σειρά με την οποία παρουσιάζονται τα βιβλία είναι απολύτως ενδεικτική και τυχαία:

Ποίηση

Πεζογραφία 

Ανανεώνουμε το ραντεβού μας για την ίδια εποχή του 2018 με τα καλύτερα βιβλία του τότε!

Χριστίνα Λιναρδάκη



ΥΓ. Ένα "βαρόμετρο" ποιητικών συλλογών που αρέσουν σε εμένα προσωπικά μπορείτε πάντα να βρίσκετε στους συναφείς πίνακές μου στο pinterest.