Παρασκευή, 11 Νοεμβρίου 2016

Μικρό αφιέρωμα στον Μάκη Αποστολάτο (4)

Με το κείμενο της ομιλίας της Αγγελικής Κομποχόλη, κλείνουμε το μικρό αφιέρωμα στον Μάκη Αποστολάτο, που στηρίχθηκε στις ομιλίες της εκδήλωσης για το βιβλίο "Μάκης Αποστολάτος: 10 κείμενα για το έργο του" (14.10.2016), η οποία συνέπεσε σχεδόν με την επέτειο των έξι χρόνων από τον θάνατό του.


Ο ΜΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΤΟΣ

Πνευματικός δεν είναι μόνο ο άνθρωπος που αρθρώνει λόγο και κρίση υψηλού διανοήματος και παρρησίας (γιατί πολύ περισσότερο ο πνευματικός άνθρωπος πρέπει να διεισδύει εκεί που οι άλλοι δεν τολμούν, να φωτίζει και να αποκαλύπτει) αλλά κι εκείνος, προπαντός εκείνος, που εμπνέει ακριβώς όπως το προσδιορίζει η ετυμολογία του ονόματος, εμπνέει και εμψυχώνει τον συνάνθρωπο να βιώσει και να συνειδητοποιήσει τη μοναδικότητά του-και αυτήν τη μοναδικότητα να την ξεδιπλώσει στη ζωή του και να την αξιοποιήσει.

Νομίζω πως όλοι καταλαβαίνουμε το προφίλ του ανθρώπου που υπονοείται σε αυτήν την εισαγωγή, ένα προφίλ ανθρώπου γνωστού σε όλους μας, πολύ αγαπητού και μεγαλόκαρδου στα δώρα ψυχής που μας προσέφερε, στους δρόμους δημιουργικής ζωής που μας άνοιξε. Μιλώ φυσικά για τον αλήστου μνήμης χαλκέντερο πνευματικό εργάτη και ιδιοφυή άνθρωπο, Μάκη Αποστολάτο, τον ιδρυτή της Ομπρέλας, τον ποιητή, τον συγγραφέα, τον κριτικό, την πανάξια πνευματική προσωπικότητα που όλοι είχαμε την τύχη να γνωρίσουμε, να συνεργαστούμε και να απολαύσουμε, και τιμώντας την να συγκεντρωθούμε σήμερα εδώ, στο Polis Art Café, για να μιλήσουμε και για άλλη μία φορά, δημόσια τώρα, να την θυμηθούμε. Γιατί ιδιωτικά όλοι πιστεύω ότι μνημονεύουμε τον Μάκη, πολύ συχνά.

Δεν θέλω να μιλήσω για το πνευματικό του έργο. Αυτό μπορούν να το κρίνουν ειδικοί και μη, προσφέρεται ούτως ή άλλως απλόχερα σε όλους μας, γιατί απλόχερη, χωρίς φειδώ, ήταν η πνευματική του παρακαταθήκη. Θα ήθελα όμως να μιλήσω για τον άνθρωπο Μάκη και τα πολύτιμα διδάγματα ζωής που αποκόμισα από την συνεργασία μου μαζί του.

Θα σταθώ σε μία συγκεκριμένη ημέρα, τον Δεκέμβριο του 2008, τότε που η Αθήνα συγκλονιζότανε από τα γεγονότα του Γρηγορόπουλου, πολύ περισσότερο τα Εξάρχεια, πολύ περισσότερο η Θεμιστοκλέους, η οδός Θεμιστοκλέους, εκεί που βρισκόταν το σπίτι και το γραφείο του Μάκη-μες στην καρδιά των γεγονότων. Όλοι μας ξέρουμε τις ιδεολογικές τοποθετήσεις και τους αγώνες του Μάκη, παρ’ όλα ταύτα ο ίδιος διαφωνούσε ριζικά με τα δρώμενα εκείνης της περιόδου, βλέποντας ολέθρια λάθη σε όλες τις πλευρές, πολύ περισσότερο καταδικάζοντας την τυφλή βία και τον φανατισμό.

Ήταν ένα απόγευμα μιας Κυριακής εκείνων των ημερών, νομίζω στις 8 Δεκεμβρίου, κι εγώ έπρεπε να τον επισκεφθώ στο γραφείο του. Είχαμε τότε ξεκινήσει να ετοιμάζουμε το αφιέρωμα στον Claude Levi Strauss και υπήρχαν άφθονα κείμενα, μια φράση που του άρεσε να την χρησιμοποιεί, άφθονα κείμενα προς διόρθωση και επεξεργασία. Έπρεπε να τον επισκεφθώ στο γραφείο του, αρκετά ανήσυχη ομολογουμένως από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Μου άνοιξε την πόρτα ένας φιλόξενος, εγκάρδιος, μειλίχιος Μάκης. Δεν θυμάμαι πώς ξεκίνησε εκείνη η ωραία συζήτηση μέσα από την δουλειά που κάναμε. Κι ένας Μάκης, όπως πάντα στοχαστής, άρχισε να μου αναφέρει, σε μία φιλοσοφική θεώρηση ζωής, περιστατικά του δικού του βίου και των μεγάλων δυσκολιών που κατά καιρούς αντιμετώπισε, χωρίς όμως τίποτα από αυτά να ακυρώνει τη βασική του αποτίμηση ζωής που ήταν πάντα φωτεινή, θετική και ελπιδοφόρα. Και ξαφνικά μέσα στο δωμάτιο η ατμόσφαιρα μεταμορφώθηκε, σαν να αποσπαστήκαμε από τον χωροχρόνο, σε μία νέα κατάσταση γαλήνιας απομονώσης, την ίδια ώρα που λίγα μέτρα πέρα από εμάς μαίνονταν οι ταραχές.

Ο σοφός, λέγανε οι Επικούρειοι, είναι περισσότερο ευαίσθητος στις συγκινήσεις απ’ ό,τι οι άλλοι, αυτό όμως δεν στέκεται εμπόδιο στη σοφία του η οποία τον κάνει, ακόμη και το φως του όταν χάσει, να μετέχει στη ζωή… και μάλιστα με συγκροτημένες θέσεις και όχι απορίες. Κι αν η λέξη σοφία, ετυμολογικά, συνδέεται με τον καρπό και τους χυμούς της ζωής, γιατί η σοφία είναι το τεκμηριωμένο απόσταγμα της σκέψης, όλες οι παραπάνω ιδιότητες, και πολύ περισσότερες, κοσμούσαν τον αγαπημένο Μάκη, ο οποίος συχνά φρόντιζε να μου επισημαίνει, είναι σαν αυτήν τη στιγμή να ακούω τα λόγια του, να μου επισημαίνει και εμφατικά να μου τονίζει: «Μην αναζητάς μόνιμα την ευτυχία και άσε τους άλλους να παραπονιούνται ότι δεν την βρίσκουν. Εσύ να αναζητάς την καθαρή ματιά». Αυτό ήταν και το ωραιότερο μάθημα που αποκόμισα από τη συνεργασία μου με τον Μάκη. Αυτή η πίστη ότι την ζωή την ζεις ουσιαστικά, όταν αποδέχεσαι τις δύσκολες και τις άσχημες στιγμές της….Κι όταν γνωρίζεις ότι και εσύ, όπως όλοι οι άνθρωποι, κάποια στιγμή θα έχεις μερίδιο σε αυτές. Καταξιωμένες δεν είναι οι ανέφελες ζωές, αλλά αυτές στις οποίες αγωνίστηκες με τιμιότητα, προσπαθώντας να διορθώσεις και να τακτοποιήσεις πράγματα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο… και με αγάπη για όλους….

Αγγελική Κομποχόλη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου