Τετάρτη, 5 Οκτωβρίου 2016

"Πρωινή Γαλήνη" του Ηλία Μαγκλίνη



Η Πρωινή Γαλήνη είναι ένα εκτενές μυθιστόρημα, και ξεκινώ από αυτή τη διαπίστωση κατευθείαν και χωρίς προλόγους, επειδή εκεί έγκειται κατά τη γνώμη μου το πρώτο και σοβαρότερο μειονέκτημα του βιβλίου. Στην πορεία της ανάγνωσης δεν φάνηκε να έχει πολλά άλλα και ευτυχώς. Είναι ένα δύσκολο εγχείρημα να διαχειριστεί κανείς τη μεγάλη έκταση στο κείμενο, δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό, οι παγίδες είναι πολλές και στις 464 σελίδες του βιβλίου βρήκαν τον χώρο να ξεδιπλωθούν και να δημιουργήσουν προβλήματα. 

Η πλοκή είναι συνολικά επιτυχημένη, σαφώς, και μάλιστα σε ορισμένα σημεία κερδίζει σε πρωτοτυπία, λείπουν όμως τα γεγονότα εκείνα που θα κρατούσαν το ενδιαφέρον του αναγνώστη σε ψηλό επίπεδο, λείπει αυτό το τόσο καταλυτικό συναίσθημα στον πεζό λόγο του «τι θα γίνει μετά». Ταυτόχρονα, οι ήρωες που ενδεχομένως θα κινούνταν ανετότερα σε λιγότερες σελίδες, εδώ κάποιες φορές χάνουν τον προσανατολισμό τους, και τρεκλίζουν στις ίδιες τους τις σκέψεις. 

Το έργο διαδραματίζεται σε μια περίεργη εποχή της ελληνικής σύγχρονης ιστορίας, ακριβώς στις τελευταίες εβδομάδες του εμφυλίου, και αυτό και μόνο είναι ένα συστατικό που κεντρίζει το ενδιαφέρον. Η ματιά του συγγραφέα επιχειρεί να εισχωρήσει σε πράγματα που δεν έχουν κατασταλάξει ακόμα και που επιπλέον θα αργήσουν, υπάρχει αβεβαιότητα, υπάρχουν αχαρτογράφητα συναισθήματα και αποπροσανατολισμένες συμπεριφορές. Ο Ηλίας Μαγκλίνης πετυχαίνει να τα αποδώσει όλα αυτά τόσο στο υποκειμενικό επίπεδο που αφορά τον κεντρικό ήρωα, όσο και στο αντικειμενικότερο, αυτό της γενικότερης ιστορικο-κοινωνικής πραγματικότητας. Κινείται με άλλα λόγια στον «απόηχο» και μάλιστα με επιτυχία. 

Τεχνικά μιλώντας, σε όλη την έκταση του μυθιστορήματος εμφανίζονται στοιχεία όπως τα σύννεφα και ο συμβολισμός τους, η αγάπη για τα αεροπλάνα και η ντροπή του πρωταγωνιστή για την πρώτη αποτυχημένη πτήση που οριοθέτησε την μετέπειτα ζωή του, τα οποία όμως, αν και επαναλαμβανόμενα, δεν εξελίσσονται και παγιώνονται σε κλισέ. Από την άλλη μεριά, στο βιβλίο διαδραματίζονται δύο ιστορίες, μια με τη ζωή του Δημήτρη, του βασικού ήρωα, τα όνειρα, τις επιλογές, τις απογοητεύσεις που τον στοίχειωσαν και του έδωσαν το ειδικό βάρος που είχε ανάγκη και μια δεύτερη στο πίσω πλάνο, που αφορά τον θείο του, κομμουνιστή που πολέμησε στα βουνά στα τελειώματα του πολέμου. Από άποψη δομής υπάρχει ισορροπία παρόλο που οι δύο ιστορίες δεν είναι ισότιμες ούτε σε έκταση, ούτε σε βαρύτητα, και αυτό είναι ένα σημαντικό προσόν για την συνολική συνοχή αλλά και για την μυθιστορηματική αρτιότητα όλων των εμπλεκομένων.

Στην Πρωινή Γαλήνη αυτό που στα μάτια μου παίζει τον σπουδαιότερο ρόλο δεν είναι η θεματική πρωτοτυπία (δεν είναι το πρώτο μυθιστόρημα γύρω από τον Εμφύλιο), ούτε καν το ειδικό βάρος που καταλήγουν να έχουν οι ήρωες στο τέλος: το πιο ισχυρό «χαρτί» του Ηλία Μαγκλίνη είναι το ότι πέτυχε να αποδώσει με ακρίβεια το πώς κατακάθεται ο κουρνιαχτός της Ιστορίας και το πώς οι τελευταίοι ανεμοστρόβιλοί της επηρεάζουν τις ζωές των ανθρώπων. 

Κρις Λιβανίου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου