Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2016

Σφηνάκια του Σεπτέμβρη

«Το κάστρο της νιφάδας» του Νίκου Τακόλα

Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων ή καλύτερα στιγμών και ψυχογραφημάτων, αλλά και φανταστικών ιστοριών. Η γραφή του Νίκου Τακόλα, διεισδυτική, εντάσσεται στον «μαγικό ρεαλισμό», ο οποίος σύμφωνα με τον ορισμό του Αρτούρο Ούσλαρ Πιέτρι (Arturo Úslar Pietri) είναι «αυτό που ήρθε να επικρατήσει στο διήγημα και να αφήσει το αποτύπωμά του με τρόπο διαχρονικό […] , η θεώρηση του ανθρώπου ως ένα μυστήριο μέσω πραγματικών δεδομένων».

Μυστήριο ο άνθρωπος λοιπόν, μυστήριο κι η ζωή του και μέσα σε αυτήν μπορούν να συμβούν από παράξενα μέχρι απολύτως φανταστικά πράγματα, όπως το να συναναστραφεί εν αγνοία του με νεράιδες και αερικά. Μολονότι απόλαυσα ολόψυχα το συγκεκριμένο διήγημα (με τίτλο « Η νύχτα που κοιμήθηκε με τον Λύγκα»), στάθηκα περισσότερο στα υπόλοιπα, αυτά που επεκτείνουν το συμβάν ώστε να χωρέσει ολόκληρο τον ψυχισμό ή την προσωπική ιστορία του πρωταγωνιστή, τα οποία δίνονται με οξύ και παρατηρητικό βλέμμα και συχνά υποκρύπτουν συμπάθεια.

«Το κάστρο της νιφάδας» είναι κυριολεκτικά ένα μαγικό βιβλίο!

***


«Η ασφαλής ομήγυρη» του Ντέμη Κωνσταντινίδη

Πρώτη φορά το στίγμαΛόγου ασχολείται με αυτοεκδόσεις, αλλά αυτή εδώ διατίθεται ελεύθερα στο διαδίκτυο και επομένως μπορεί να εξευρεθεί από τον αναγνώστη. «Η ασφαλής ομήγυρη» περιλαμβάνει σύντομα ποιήματα, άλλοτε ομοιοκατάληκτα και άλλοτε όχι, χωρίς εμφανή θεματικό άξονα, αλλά δοσμένα με τρυφερότητα και ενίοτε με σκωπτική διάθεση. 

Αυτά τα λίγα λόγια περιγράφουν με ακρίβεια την εν λόγω συλλογή του Ντέμη Κωνσταντινίδη, η οποία – χωρίς να συνιστά κάτι το εξαιρετικό – κινείται ωστόσο με επίγνωση του ειδικού της βάρους. 

Ένα μικρό δείγμα της συλλογής:

Πώς είναι δυνατόν κάτι να κράτησες
Από τους γερανούς στο ακρολίμανο
Όπως σκυφτοί τ’  απομεσήμερο
Εξαϋλώνονταν στο φως;

***


«Ποίηση και αλογία - Πρακτικά 33ου Συμποσίου Ποίησης»

Με τις ομιλίες των Γιώργου Αράγη, Σάββα Μιχαήλ, Νάνου Βαλαωρίτη και πολλών άλλων, στο 33ο Συμπόσιο Ποίησης διερευνήθηκε η φύση της ποιητικής γλώσσας η οποία δεν την υποχρεώνει να σέβεται κάποιους κανόνες λογικής, ταυτόχρονα όμως συνιστά την αρχική γλώσσα του homo poeticus. Στο Συμπόσιο τιμήθηκε παράλληλα η μνήμη της ποιήτριας Λύντιας Στεφάνου με ένα σύντομο αφιέρωμα. Όλα αυτά καταγράφονται σε τούτο τον ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τόμο πρακτικών, ο οποίος περιέχει και τις παρουσιάσεις ποιητών του 34ου Συμποσίου, μεταξύ αυτών και της προτεινόμενης για βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Ευτέρπης Κωσταρέλη από την υποφαινόμενη.


***


«Γυναίκες της Αναρχίας - Κείμενα αναρχικών γυναικών του 19ου και 20ού αιώνα» του Γιώργου Μπουρλή

Ο Γιώργος Μπουρλής μας είχε απασχολήσει στο παρελθόν με την ποιητική του συλλογή Φλέβα που σπάει. Επανέρχεται ανθολογώντας και επιμελούμενος κείμενα σε ένα βιβλίο που «προσπαθεί να σπάσει τη σιωπή και να επιτρέψει σε κάποιες από τις κορυφαίες στοχάστριες και αγωνίστριες του ριζοσπαστικού χώρου ν' ακουστούν», σπάζοντας το στερεότυπο περί αναρχισμού από τη μία και περί ασθενούς φύλου από την άλλη. Δοκίμια, άρθρα, διαλέξεις, συνεντεύξεις, απολογίες, γράμματα, επιστολές διαμαρτυρίας, μανιφέστα, απομαγνητοφωνήσεις από ραδιοφωνικές εκπομπές, όλα μαζί ζωντανεύουν «επίκαιρα όσο ποτέ απέναντι στο αυτονόητο - κυρίως σήμερα, στα χρόνια της γενικευμένης βαρβαρότητας» τον παθιασμένο αγώνα των γυναικών εκείνων για αξιοπρέπεια και κοινωνική ελευθερία. Και υπενθυμίζουν πως η πορεία προς την ελευθερία και την πρόοδο είναι στρωμένη με κάποιων τις κραυγές.

Χριστίνα Λιναρδάκη


                                     
 «Άσμα ερωτικό και πένθιμο» της Κλεοπάτρας Μακρίδου


Στους στίχους της Κλεοπάτρας Μακρίδου η ερωτική ολοκλήρωση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους δεν καταφέρνει να αποφύγει την παγίδα της κοινοτυπίας επειδή εν μέρει δεν πετυχαίνει να εξατομικεύσει τα συναισθήματα: το θέμα δεν είναι η αναμετάδοση ή το αναμάσημα των πολυφορεμένων κλισέ της απόλαυσης και της ερωτικής πληρότητας, αυτό είναι κάτι που υπάρχει στις μέρες μας σε πολλές εκδοχές λογοτεχνικές ή μη, αλλά να επικεντρωθεί κανείς σε ό,τι τα ξεπερνάει.

Η αέναη εναλλαγή ανάμεσα στην έλξη και στην αντιπαράθεση, κλασσικό μοτίβο μιας ερωτικής συνύπαρξης ανεξαρτήτως διάρκειας, καθώς και η σωματική σύγκρουση τόσο σε πραγματικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο είναι μερικά από τα στοιχεία που θα περίμενε κάποιος να συναντήσει και όντως υπάρχουν. Συνολικά το Άσμα ερωτικό και πένθιμο είναι βασισμένο σε ένα Εγώ που αποκτά υπερφυσικές διαστάσεις μέσα από την επαφή του με ένα άλλο εξίσου ισχυρό Εγώ, το οποίο όμως δείχνει να λειτουργεί με αντίστροφες αναλογίες, σαν να πρόκειται απλώς για το είδωλο του πρώτου σε αντεστραμμένο καθρέφτη.

Κρις Λιβανίου 


6 σχόλια:

  1. Kαλοσύνη σας, κα Λιναρδάκη, αλλά σας παρακαλώ διορθώστε την ετικέτα, γιατί θα με νομίσουν για ποδοσφαιριστή.. Όποιος μπει στον κόπο να διαβάσει τη συλλογή μου, παρακαλώ να αντιμετωπίσει τα ποιήματα-στίχους της ένα προς ένα. Ας παραβλέψει, αν μπορεί, την ανύπαρκτη "σκηνοθεσία", το σκόρπιο και το εφήμερο.. Ο τίτλος της, πάντως, θα σήκωνε αρκετό σχολιασμό, νομίζω, σε σχέση και με το πρόσφατο άρθρο σας για τη σύγχρονη ποίηση. Σας ευχαριστώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Και να πω ότι είμαι ΑΕΚ... Διορθώθηκε, ζητώ συγνώμη! Πώς συνδέετε τον τίτλο της συλλογής σας με το κείμενό μου για τη νέα ποιητική γραφή;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Μιλώ για τα χαρακτηριστικά της "μικρής συντροφιάς", για έναν επαναλαμβανόμενο "Δημουλίζοντα", ας μου επιτραπεί, τρόπο γραφής στο 90% των "νέων" ποιητών, για μια εικόνα ένδειας, όπως λίγο-πολύ την περιγράψατε, όχι όμως λεξιλογικής, όπως λέτε, μα γενικότερης..
    Η φωτογραφία του εξωφύλλου, λοιπόν, της εξαίρετης φίλης Λ. Μπούσμπουρα, δείχνει το μόνο μέρος που, κατά τη γνώμη μου, πράγματι κανείς βρίσκει μια απόλυτα ασφαλή (και ήσυχη) ομήγυρη..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Κατ' αρχάς παρανοήσατε. Το κείμενό μου το έγραψα με ανακούφιση και ενθουσιασμό και -μολονότι όντως διαπίστωσα λεξιλογικές... εκπτώσεις στα σύγχρονα ποιητικά γραπτά- με χαρά συμπέραινα ότι η εποχή μας βρίσκει περιττές πλέον τις φραστικές περικοκλάδες του παρελθόντος. Ούτε μίλησα πουθενά για παρεούλες και συντροφιές, αυτό θα μπορούσε να είναι αντικείμενο μιας άλλης ανάρτησης, αν ήθελα να γκρινιάξω για το γεγονός ότι δεν με παίζουνε, που ούτως ή άλλως δεν ισχύει.

    Δεύτερον, η φωτογραφία του εξωφύλλου σας ήταν όντως εξαιρετική, όμως στάθηκε αδύνατο να την κοπιάρω (ή το εξώφυλλο) για να τα χρησιμοποιήσω στην ανάρτηση, όπως συνηθίζουμε. Αυτός είναι ο λόγος που βλέπετε φωτογραφία σας και όχι εξώφυλλο. Δεν ξέρω γιατί συνέβη αυτό, αν όμως το βιβλίο σας είχε κυκλοφορήσει εντός εμπορίου, το εξώφυλλό του μαζί με μια σύντομη περίληψη θα υπήρχε και σε δεκάδες site βιβλιοπωλείων. Τέλος πάντων, τα έχουμε συζητήσει πολλές φορές αυτά... Σας ευχαριστώ για τα σχόλια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Δεν παρανόησα, κα Λιναρδάκη. Διάβασα προσεκτικά το κείμενό σας. Ούτε εγώ συμπαθώ τις περικοκλάδες. Απλά, τα πέρι "ένδειας" και "συντροφιάς" είναι η δική μου οπτική, η δική μου εμπειρία. Ίσως δεν έγινα κατανοητός. Ούτε, φυσικά, έχω κανένα πρόβλημα που δεν φαίνεται το εξώφυλλο, αυτά μικρή σημασία έχουν.
    Χαίρομαι που γράφετε με ενθουσιασμό και ανακούφιση για την ποίηση του καιρού μας -ειλικρινά, μακάρι να τον συμμεριζόμουν- και ασφαλώς χαίρομαι που σας παίζουνε. Γιατί, πράγματι, τα μικρά παιδιά μοιάζουν πολύ με τους λογοτέχνες, (πριν ισχύσουν οι συμβάσεις του καθωσπρεπισμού), ως προς τη γκρίνια, τον πηγαίο ενθουσιασμό, αλλά κι ως προς τις παρέες, ακόμη και τους αποκλεισμούς. Να είστε καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Η ζωή ολόκληρη οργανώνεται σε όρους ψυχολογίας μικρού παιδιού. Αν το σκεφτούμε λίγο, όλοι μας θα βρούμε χιλιάδες παραδείγματα για την τελευταία φορά που μουτρώσαμε (επειδή κάτι δεν μας άρεσε), που γκρινιάξαμε (επειδή δεν μας έγινε το χατήρι), που ενθουσιαστήκαμε (ασχέτως του βαθμού εκδήλωσης) ή που παθιαστήκαμε με κάτι. Γιατί να είναι διαφορετικά με τη λογοτεχνία; Κι εσείς να είστε καλά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή