Δευτέρα, 9 Μαΐου 2016

"Τι κοιτάζει στ' αλήθεια ο ποιητής" του Χαράλαμπου Γιαννακόπουλου

"...Αλλά ο ποιητής στέκεται μπροστά σ' αυτά που δεν τραβούν
την προσοχή των καθωσπρέπει κυρίων, έτσι ώστε ν' αναρωτιόμαστε αν είναι ερωτευμένος ή κατάσκοπος 
και - είναι τόση ώρα άλλωστε που φαίνεται να 
κοιτάζει αυτό το δέντρο! - τι κοιτάζει στ' αλήθεια;"

Marcel Proust


Η συλλογή αυτή του Χαράλαμπου Γιαννακόπουλου είναι πιθανώς το καλύτερο ποιητικό βιβλίο που έχω διαβάσει τους τελευταίους αρκετούς μήνες. Η συλλογή χωρίζεται σε τρία μέρη: "Με την πρώτη λιακάδα του Ιανουαρίου", που αποτελείται από 35 ποιήματα, "Η ζωή μέσα στο ποίημα" που αποτελείται από 23 σύντομα ποιήματα και "Μικρά θαύματα του καλοκαιριού" που αποτελείται από 36 ποιήματα. Λόγω της μεγάλης της έκτασης, θα μπορούσε κάποιος να σκεφτεί ότι οι ισορροπίες χάνονται ή δεν υφίστανται καν, ωστόσο η συλλογή τον διαψεύδει: έχει σωστές αναλογίες από τα πάντα και όταν λέω τα πάντα, εννοώ τους θεματικούς άξονες, το μέγεθος των ποιημάτων, τη διακειμενικότητα ΚΑΙ την πρωτότυπη σύνθεση. Όλα ωραία ζυγισμένα και σοφά τοποθετημένα σε μια εξαίσια σκηνοθεσία που δημιουργεί μια ολοκληρωμένη από κάθε άποψη συλλογή.

Το "τι κοιτάζει στ' αλήθεια ο ποιητής" είναι ένα από τα σπάνια εκείνα ποιητικά βιβλία όπου το κάθε ποίημα είναι προσεγμένο και άψογο και όπου, παρά το μεγάλο πλήθος των ποιημάτων, καθετί είναι στη σωστή θέση. Ο ποιητής μιλά με απλότητα για τη δύναμη των αισθήσεων, την οποία συνδέει αλλού με τον έρωτα, αλλού με την οικογενειακή θαλπωρή, αλλού με την παράδοση και αλλού με τη νεωτερικότητα, συχνά με ρομαντική και αναστοχαστική διάθεση. Γεύσεις, μυρωδιές και αγγίγματα γίνονται ένας στρόβιλος που συνεπαίρνει τον ίδιο και τον αναγνώστη. Ο ποιητής σταματά στα μικρά πράγματα και  τα αναδεικνύει: αποκαλύπτει με αυτόν τον τρόπο που κοιτάζει και το βλέμμα του που εξετάζει τα πράγματα υπό ένα μυστηριώδες, ευαίσθητο και τρυφερό φως. Κάθε φορά που το βλέμμα του στέκεται κάπου, είναι σα να το βλέπει για πρώτη φορά, βαφτίζεται μέσα του και αναγεννάται - τέτοια είναι η ένταση των συναισθημάτων που εγείρει. Η εικονοποιΐα είναι πολύ δυνατή, οι μετασχηματισμοί εύστοχοι, ο ρυθμός ρέων.

Υπάρχουν λιγοστά ποιήματα που είναι λίγο πιο σκοτεινά (όπως το "Στο νεκροταφείο") και αρκετά που είναι ακραιφνώς σεξουαλικά - τα περισσότερα όμως χωρίς να σοκάρουν, αν και οφείλω να ομολογήσω ότι το σεξουαλικό στοιχείο είναι ίσως το μόνο που μπορεί να είναι λίγο πιο τονισμένο από ό,τι θα χρειαζόταν πραγματικά. Όμως η συλλογή διέπεται όχι απλώς από ερωτική διάθεση, αλλά από το απόλυτο δόσιμο που επιτάσσει ο Έρωτας: αυτό άλλωστε είναι και η ραχοκοκκαλιά της.

Ακολουθούν μερικά ποιήματα, τυχαία επιλεγμένα:

Φιλοδοξίες

Ακούγεται ασήμαντο για φιλοδοξία
και ξεπερασμένο και ρομαντικό,
μα δεν είναι άσχημο για πεπρωμένο:

να μείνω στη μνήμη των ανθρώπων
ως εκείνος που κάθε χρόνο
έγραφε για τις αμυγαλιές
λες και τις έβλεπε πρώτη φορά.


Βραδινή βόλτα

Σαν λάμψη κάποιου φάρου
μονότονη, υποκίτρινη,
η φωνή του γκιόνη υπογραμμίζει
την ερημιά της νύχτας.

Πιο κει ένα λευκό γιασεμί
χυμάει πάνω στα κάγκελα
και με βίαιες μαχαιριές
ανοίγει δρόμο μέσα σου.


Στ΄ ανοιξιάτικά μας ρούχα

Καθόμαστε αντικριστά, τις πίσω θέσεις του λεωφορείου
και είναι Μάιος και μεσημέρι και όλοι ζεσταινόμαστε
μες στ' ανοιξιάτικά μας ρούχα.

Καθώς σηκώνει τα χέρια της ψηλά για να βγάλει την μπλούζα
και να μείνει με το λευκό της φανελάκι που φοράει από μέσα,
το βλέμμα μου πιάνει μια στιγμή τον αφαλό και τα πλευρά της
που διαγράφονται λεπτά κάτω από τη λευκή επιδερμίδα.

Τόσο μόνο προλαβαίνω να δω - και μιαν άκρη απ' το χαμόγελό της -
πριν ζαλιστώ από τη ζέστη και το φως,
και κλείσω τα μάτια μου.

Έκτοτε γράφω ποιήματα.


22.

Τρίβεσαι πάνω μου γυμνή
τόσο που οι σπίθες τινάζονται
κι έξω απ΄το ποίημα.

Διασχίζω την Ερμού
και με κοιτάζουνε
με περιέργεια οι περαστικοί.


Στη θάλασσα

Ούτε σήμερα κατάφερα να περπατήσω πάνω στα νερά,
που είναι το πιο αγαπημένο μου απ' όλα τα θαύματα.

Τα άλλα δύο είναι ο έρωτας και η ποίηση.


Το "τι κοιτάζει στ' αλήθεια ο ποιητής" είναι ένα βιβλίο απλής μα υπέροχης ποίησης, την οποία μάλιστα προσφέρει σε αφθονία. Το συστήνω ανεπιφύλακτα.

Χριστίνα Λιναρδάκη

1 σχόλιο:

  1. ΠΑΡΗΣ ΑΒΥΝΑΡΟΣ18 Μαΐου 2016 - 2:09 μ.μ.

    Τέτοιες κρίσεις βλέπουν οι 16χρονοι στοχαστικοί και λίγο πιο ξαναμένοι επίδοξοι ποιητές, νομίζουν ότι έχουν στα σκαριά σπουδαία ποιήματα που θα δρέψουν εγκώμια και ξαφνικά η εκδοτική παραγωγή ποίησης εκτινάσσεται και ζούμε όλοι εμείς καλά και οι των λογοτεχνικών περιοδικών καλύτερα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή