Παρασκευή, 22 Απριλίου 2016

Σφηνάκια, δύο και πάλι: "Ρολόγια και άλλοι χτύποι" της Μαρίας Κουλούρη και "Ακατάλληλο" του Δήμου Χλωπτσιούδη




"Ρολόγια και άλλοι χτύποι" της Μαρίας Κουλούρη

Γράφω για την συλλογή της Μαρίας Κουλούρη Ρολόγια και άλλοι χτύποι κυρίως γιατί διαβάζοντάς την, διαπίστωσα ότι είναι ένα κλασσικό παράδειγμα της ποίησης που δημοσιεύεται τα τελευταία χρόνια. Αυτά που στην αρχή μου φάνηκαν ως αναμασημένα κλισέ και ξαναδιαβασμένα πράγματα, ήταν στην πραγματικότητα περισσότερο «μόδα» στις λέξεις, τα νοήματα και το στυλ.

Το ενδιαφέρον της συλλογής αυτής είναι το ότι η ποιήτρια συχνά αναρωτιέται τι υπάρχει σε αυτό που λέμε «ενδιάμεσο»: ανάμεσα στον ύπνο και το όνειρο, τον εφιάλτη και την πραγματικότητα, το φως της μέρας και τον φωτισμό της νύχτας. Ψηλαφεί τα όρια χωρίς να επικεντρώνει την ματιά της στην μια ή την άλλη πλευρά των άκρων αλλά ακριβώς εκεί, στον ενδιάμεσο χώρο. Επίσης είναι και ο χρόνος που περνάει και στοιχειοθετείται με τρόπο τελικά αυθαίρετο και αυθύπαρκτο, θέτοντας το άτομο απέναντί του, πότε ανήμπορο και πότε καταλυτικά ισχυρό: κάθε χτύπος είναι τελικά και μια πραγματικότητα από την αρχή.

Στην πρώτη της συλλογή, το Μουσείο άδειο, μου είχε κάνει εντύπωση η κατά κάποιο τρόπο αιρετική γραφή της, η «πολυτέλεια» του να γράφει κανείς με θάρρος απρόσμενα, ακόμα και παράδοξα πράγματα. Στα Ρολόγια και άλλοι χτύποι, εκτός από έναν όντως ανατρεπτικό τίτλο, η σπίθα της ανατροπής και του ξαφνιάσματος λείπει και είναι κρίμα γιατί είναι μια αρετή που η Μαρία Κουλούρη σαφώς διαθέτει, το έχει ήδη αποδείξει.

Από την άλλη βέβαια αυτή η συλλογή, σε αντίθεση με την προηγούμενη, είναι στηριγμένη στον διάλογο της ποιήτριας με τον εαυτό της και άρα έχει μειωμένη επικοινωνία με τον αναγνώστη, πρόκειται για μια αφηγηματική ποίηση κλειδωμένη σε μια κατ’ επίφαση αλληγορική διάθεση και με τίτλους στα ποιήματα που δεν έχουν εμφανή σχέση με ό,τι γράφεται από κάτω τους. Οι λέξεις, όταν δεν δίνουν ήχο σε καινούριες σκέψεις, παλιώνουν, και φαίνονται πολυφορεμένες, ανακινούν ξανα-ακουσμένες σκέψεις και αφήνουν τον αναγνώστη σε ένα σημείο ελάχιστα διαφορετικό από εκεί που βρισκόταν πριν αρχίσει την ανάγνωση. Ο αέρας της αλλαγής και της φρέσκιας σκέψης που θα έκανε την πολυπόθητη διαφορά, εδώ λείπει.
Κρις Λιβανίου



"Ακατάλληλο" του Δήμου Χλωπτσιούδη

Στο στόχαστρο του Χλωπτσιούδη σε αυτή τη συλλογή βρίσκεται το γυμνό σώμα που ερωτεύεται και ταξιδεύει. Στην πρώτη περίπτωση, εκείνη του έρωτα, το σώμα αποθεώνεται και γίνεται αντικείμενο θαυμασμού και επιθυμίας, την ίδια στιγμή που, σε μια συστροφή, ο θαυμασμός αναμιγνύεται με τη ντροπή που προκαλεί η θέα της γύμνιας η οποία ανασύρει εδραιωμένες προκαταλήψεις. Στη δεύτερη περίπτωση, το σώμα ταξιδεύει, νοερά ή πραγματικά, πότε σε μια πράξη απόδρασης, ασχέτως αν αυτή ευοδώνεται με επιτυχία, και πότε στο πλαίσιο του μισεμού και της ξενιτιάς, οπότε υφίσταται τα δεινά και τις κακουχίες που συνεπάγεται το ξερίζωμα από την πατρίδα. Διαχρονικό το πρώτο θέμα, επίκαιρο το δεύτερο, φλέγοντα και τα δύο.

Έντονο είναι το μυθολογικό στοιχείο στη συλλογή, το οποίο γίνεται αρωγός στην προσπάθεια μιας σε βάθος διερεύνησης της ερωτικής επιθυμίας, αλλά και των προσδοκιών που ματαιώνονται από το αποτέλεσμα του ταξιδιού. Έντονο επίσης είναι το στοιχείο της παιδικότητας και του ονείρου (που είναι ένα από τα μέσα με τα οποία πραγματώνεται το ταξίδι), τα οποία βλέπουμε στη συλλογή να θυσιάζονται προκειμένου να μπορέσει ο άνθρωπος, καθώς μεγαλώνει, να γίνει λειτουργικός στον κόσμο των ενηλίκων.

Η συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη προσφέρει μια ενδιαφέρουσα οπτική, καθώς το πολύπαθο σώμα και όλα όσα υφίσταται ή νιώθει το ποιητικό υποκείμενο μέσα από αυτό, όλα όσα εσωτερικεύει, αλλά και όλα όσα προκαλεί με την παρουσία του στον κόσμο, μπαίνουν στον μεγεθυντικό φακό του ποιητή και αποκαλύπτουν μία ακόμα πιθανή ανάγνωση της πραγματικότητας.

Χριστίνα Λιναρδάκη


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου