Δευτέρα, 25 Απριλίου 2016

Ο αντίκτυπος μιας γνώμης


Μετά τις τελευταίες δύο Παρασκευές και τα «σφηνάκια» που δημοσιεύσαμε, ακολούθησε μια αναπάντεχη αντίδραση «εκτός γηπέδου». Δύο από τους ποιητές δημοσίευσαν στο facebook συνδέσμους προς τις αναρτήσεις μας, προσκαλώντας ουσιαστικά τους φίλους τους να διατυπώσουν τις απόψεις τους και να ακυρώσουν με αυτόν τον τρόπο τις «κριτικές» μας. Προσωπικά δεν περίμενα καθόλου μια τέτοια αντίδραση και πιάστηκα κυριολεκτικά εξ απίνης, διότι ποτέ δεν φανταζόμουν ότι το στίγμαΛόγου είναι τόσο εδραιωμένο στη συνείδησή τους ώστε να θεωρούν τόσο καίρια τη γνώμη μας και να της δίνουν τέτοια σημασία. Ξαφνιάστηκα επίσης επειδή όταν γράψαμε θετικές αξιολογήσεις δεν το έκαναν ιδιαίτερο θέμα, όπως τώρα που γράψαμε κάτι αρνητικό.

Και το ερώτημα είναι: πρέπει πάντα να γράφουμε κάτι θετικό; Μα δεν θα δημιουργηθεί έτσι και από εμάς η εντύπωση ότι ζούμε σε μια εποχή "λογοτεχνικής αναγέννησης", όπου γράφονται πραγματικά αριστουργήματα, όταν διθυραμβολογούμε για ό,τι γράφουμε; (διαβάστε σχετικά και ένα κείμενο του Νάσου Βαγενά που θα αναδημοσιεύσουμε τη Μ. Πέμπτη – καίτοι αναφέρεται στη σοβαρή κριτική, έχει γενικότερη εφαρμογή).

Τότε, μπορεί να πει κανείς, μπορείτε να αποφύγετε τον σκόπελο με το να μην γράψετε, να αποσιωπήσετε δηλαδή, τις αρνητικές σας γνώμες. Πράγματι, και αυτό ακριβώς κάνουμε όταν πρόκειται για ποιητές που δεν μας έχουν ξανα-απασχολήσει. Όταν όμως πρόκειται για ποιητές με τους οποίους έχουμε ασχοληθεί στο παρελθόν και τους παρακολουθούμε ή οι ίδιοι φροντίζουν να μας στέλνουν τα νεότερα βιβλία τους, αποζητώντας τη γνώμη μας, δεν μπορούμε να μην γράψουμε αυτό που πραγματικά πιστεύουμε... Οπότε, ζητούμε συγνώμη αν σας στενοχωρούμε, αλλά οφείλουμε (απέναντι στους εαυτούς μας πρωτίστως) να είμαστε ειλικρινείς στην άποψή μας – στην άποψή μας, προσοχή, ποτέ δεν καμωθήκαμε τους κριτικούς…

Και ευχαριστούμε που μας δίνετε τόση σημασία. Καλή Μεγάλη Εβδομάδα!

Χριστίνα Λιναρδάκη

10 σχόλια:

  1. Aυτό σημαίνει ότι βρίσκεστε σε καλό δρόμο. Πρέπει, πάντως, να ανοίξει μια μεγάλη συζήτηση, κι όχι σε επίπεδο ξεκατινιάσματος, όπως κατά κανόνα συμβαίνει στο "μεγάλο ρουφιάνο", δηλ. στο φέις.. μπουκ. Η δικτατορία του like και του "πες εσύ, να πω κι εγώ!", με όλη τη γελοιότητα του πράγματος, καλά κρατεί.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Το σίγουρο είναι ότι έχουμε βγει στον δρόμο. Εκτιθέμεθα, δηλαδή, γράφοντας αυτά που πιστεύουμε - αν αυτό είναι καλό ή όχι, είναι άλλη ιστορία...

    Αυτό με το facebook το καταλάβαμε από πρώτο χέρι...

    Αν και τα έχουμε πει και κατ' ιδίαν, σας εύχομαι και δημοσία καλή Ανάσταση και καλό Πάσχα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Το επαινετικό σχόλιο είναι συνήθως τόσο ευπρόσδεκτο που, όπως συμβαίνει με έναν επισκέπτη που αγαπάμε, σπάνια του ζητάμε να σκουπίσει τα παπούτσια του στο χαλάκι της εισόδου, να δικαιολογήσει τον ερχομό του ή να μας εξηγήσει με τεχνικούς, καλλιτεχνικούς ή κοινωνιολογικούς όρους την παρουσία του στο κατώφλι του χώρου μας. Λέμε ένα "καλώς τον" ή "καλώς την", σκάμε κι ένα σαραντάπηχο (ή πιο συμμαζεμένο) χαμόγελο, λέμε κι ένα ευχαριστώ αν τύχει να μας φέρει και δώρο και προχωράμε σε άλλα.
    Η κριτική όμως είναι άλλο πράγμα.
    Θυμίζει λίγο εξώδικο από πιστωτή, μοιάζει κάπως με έλεγχο (τον σχολικό εννοώ) όπου η βαθμολογία δεν είναι αυτή που θα περιμέναμε. Και εκεί χρειάζονται εξηγήσεις, αιτιολογήσεις, τεκμήρια, τσιτάτα, παραδείγματα, έξωθεν μαρτυρίες...
    Πώς όμως ο καλοπροαίρετος κριτικός να αποδείξει αυτό το έρμο "ε, τι να κάνουμε! Δεν μου άρεσε (...καθόλου, και τόσο, όσο τα προηγούμενα κ.λ.π.)" όταν κάθε κριτική υποτάσσεται σ' αυτό το δυσερμήνευτο και ταυτολογικό "μ' αρέσει επειδή μου αρέσει";
    Αγαπητή Χριστίνα, το stigmalogou φιλοξένησε πριν από μέρες εκείνο το αλήστου μνήμης φλυαρολόγημά μου περί "Τέχνης, κριτικής και ΜΑΓΥΑ". Ε, και με αφορμή αυτά, το ξαναθυμάμαι.
    Και όπως έγραψα πρόσφατα σε μια γνωστή κριτικό "αν πρόκειται να με καταχερίσεις δημόσια, τουλάχιστον να είναι σωστά γραμμένο το όνομά μου".
    Επειδή όσο κι αν ακούγεται ή φαίνεται παράξενο, τίποτα μέχρι τώρα δεν με έχει ενθαρρύνει στην αυτοβελτίωσή μου όσο μια αρνητική αλλά αρκετά πολύλογη (δεν λέω ούτε αντικειμενική ούτε τεκμηριωμένη, γιατί και αυτό είναι επίσης υποκειμενικό) κριτική. Θες από πείσμα, θες από αυτογνωσία (που ποιος την έχασε για να τη βρω εγώ αλλά τέλος πάντων...)
    Όλα αυτά όμως, μάλλον ως καλούς οιωνούς για το stigmalogou τα βλέπω.
    Καλή Μεγάλη Εβδομάδα να έχουμε.
    Και καλή Ανάσταση (για ό,τι πιστεύει η καθεμιά κι ο καθείς)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Καλή Ανάσταση και καλό Πάσχα και σε σένα, Κωστή, ευχαριστούμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ο δρόμος απέκτησε ενδιαφέρον. Καλή Ανάσταση σε εσάς και σε όλους τους αναγνώστες σας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Σε ό,τι με αφορά, είμαι και υπεύθυνη ενός από τα ένοχα σφηνάκια, θα πω και εδώ το αυτονόητο, ότι μόλις ο/η θιγμένος/θιγμένη δημιουργός γράψει κάτι λίγο καλύτερο, αμέσως θα γράψω κι εγώ μια λίγο καλύτερη κριτική. Γράφουμε για όσα έχουν τυπωθεί και άρα βρίσκονται σε κοινή θέα, η πιο ασφαλής λύση για όσους αισθάνονται ενδεχομένως προσωπικά στοχευμένοι (λες και έχουμε ανομολόγητα προηγούμενα και χωράφια να μοιράσουμε) θα ήταν να δημοσίευαν με μεγαλύτερη φειδώ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γεια σας, κυρία Λιβανίου! Χαίρομαι που βρίσκω εδώ την τοποθέτησή σας. Μια λοιπόν, που γράψατε για τη δική μου ποιητική συλλογή και σας ευχαριστώ πολύ για το ενδιαφέρον και τον χρόνο σας, ήθελα πραγματικά να σας ρωτήσω αν είδατε την ανάρτησή μου στο facebook; Δεν έχω στη λίστα των φίλων μου κάποιο άτομο με το όνομά σας, αλλά θα μπορούσατε να χρησιμοποιείτε κάποιο άλλο όνομα ή να παρακολουθείτε τα τεκταινόμενα στο fb μέσω του προφίλ κάποιου φίλου σας. Αν δεν το έχετε κάνει, σας παρακαλώ πολύ να μπείτε στον λογαριασμό μου, να δείτε την σχετική ανάρτηση και μετά να μου εξηγήσετε για ποιο λόγο αναφέρετε πως αισθάνομαι προσωπικά στοχευμένη από την κριτική σας. Θα δείτε ότι σας ευχαριστώ δημοσίως για τον χρόνο και το ενδιαφέρον σας και επίσης σε σχόλιό μου στα λεγόμενα όσων τοποθετήθηκαν κάτω από την σχετική ανάρτηση θα δείτε να γράφω κατά λέξη : "Και οι αρνητικές κριτικές είναι θεμιτές, ειδικά όταν δεν έχουν να κάνουν με προσωπικές διαφορές και στην προκειμένη δεν φαντάζομαι ότι η κυρία Λιβανίου έχει κάτι μαζί μου, μια που δεν γνωριζόμαστε. Δεν θα ήθελα να σχολιάσω τις συγκεκριμένες απόψεις της κριτικού, φυσικά και έχει κάθε δικαίωμα να τοποθετηθεί αρνητικά για κάποιο βιβλίο που διάβασε και δεν της άρεσε."
      Επίσης, όπως παραδέχτηκε και η Χριστίνα Λιναρδάκη, εγώ είχα δημοσιεύσει και την θετική σας παρουσίαση για την πρώτη μου συλλογή, άρα παραμένει ανακριβές το παραπάνω σημείωμα στο blog σας, όταν αναφέρει ότι :"Ξαφνιάστηκα επίσης επειδή όταν γράψαμε θετικές αξιολογήσεις δεν το έκαναν ιδιαίτερο θέμα, όπως τώρα που γράψαμε κάτι αρνητικό."
      Σας εύχομαι Καλό Πάσχα και πραγματικά θα ήθελα τη γνώμη σας, αν και εσείς το επιθυμείτε, για όσα σας γράφω παραπάνω. Δεν έχω καμία διάθεση για ένταση αλλά η απορία μου είναι έντονη για το πως ακριβώς έχω δείξει να αισθάνομαι προσωπικά στοχευμένη από τη γνώμη σας για τη συλλογή μου "Ρολόγια και άλλοι χτύποι".

      Διαγραφή
    2. Κυρία Κουλούρη καλημέρα, σας εύχομαι χρόνια πολλά καταρχάς, και στη συνέχεια σας ευχαριστώ όχι μόνο για το σχόλιό σας πιο πάνω αλλά για την ευγένεια, σας διαβεβαιώ είναι ένα τόσο ευχάριστο πράγμα, τα βάζει όλα κάτω από ένα άλλο φως.
      Σχετικά με τις όποιες αναρτήσεις στο facebook, τα πράγματα είναι εύκολα: δεν έχω λογαριασμό, δεν είχα ποτέ. Δεν έχω κάτι ιδιαίτερο με το μέσο, αλλά δεν μου χρησίμεψε ποτέ και ως τρόπος επικοινωνίας. ΄Ετσι δεν έχω κατ'ευθείαν γνώση του τι γράφεται εκεί και είναι μια χαρά έτσι. Χρειάζομαι να σας πω δύο πράγματα, που για μένα έχουν ζωτική σημασία: στα μάτια μου, στο μυαλό μου και στην καρδιά μου το "Μουσείο άδειο" είναι μια συλλογή με κείμενα που αξίζουν τον κόπο. Επειδή διαβάζω δεκάδες σελίδες με ποιήματα κάθε μήνα, όταν κάτι είναι ενδιαφέρον και πρωτότυπο, πιστέψτε με, φαίνεται στις πρώτες λέξεις. Το "Μουσείο άδειο" είναι μια τέτοια περίπτωση, χάρηκα την ανάγνωση, θαύμασα τον δημιουργό, έγραψα όλες μου τις σκέψεις. Το "Ρολόγια και άλλοι χτύποι" δεν ήταν ένα τέτοιο βιβλίο. Δεν έχει πολλή σημασία. Αυτό είναι το πρώτο σημείο. Το δεύτερο και μακράν το σημαντικότερο είναι ότι ακριβώς επειδή δεν έχω facebook, δεν είδα με τα ίδια μου τα μάτια τι γράφτηκε, και άρα πώς αποφάσισα να απαντήσω; Ήταν μια άστοχη κίνηση που δεν θα επαναληφθεί. Το λιγότερο που είχα να κάνω, εφόσον αποφάσισα ότι με ενδιέφεραν τα λεγόμενα, θα ήταν να ψάξω μόνη μου και να τα διαβάσω με τα ίδια μου τα μάτια, να βγάλω τα δικά μου συμπεράσματα και να αποφασίσω πώς θα πράξω στην συνέχεια. Δεν το έκανα επειδή δεν μπορούσα, και παρόλο που αυτό δεν θα μπορούσε να είναι δικαιολογία και δεν είναι άλλωστε, σας ζητώ συγγνώμη. Στο κάτω-κάτω, αν ήθελα να ξέρω και να αντιδρώ στο τι συμβαίνει και λέγεται εκτός blog, πολύ σωστά μου είπατε, δεν έχω παρά να ανοίξω ένα λογαριασμό. Δεν θα το κάνω, αλλά δεν θα βασίζομαι σε πράγματα που δεν έχω δει η ίδια για να γράφω εδώ, το ατόπημα ήταν σοβαρό. Χαίρομαι που παρόλο το λάθος μου σε ό,τι αφορά την αφορμή για το σχόλιό μου, δεν αμφιβάλλετε ότι δεν σας στοχεύω προσωπικά. Δεν το κάνω, ούτε τώρα, ούτε στο μέλλον, δεν γνωριζόμαστε, μόνο σας διαβάζω και τίποτα άλλο. Εμμένω στη γνώμη που διατύπωσα για τα κείμενά σας αυτά καθεαυτά, αλλά σας διαβεβαιώ ότι δεν θα ασχοληθώ ξανά με ό,τι δεν γράφεται στο ΣτίγμαΛόγου. Δεν αξίζει ούτε σε σας, δεν αξίζει ούτε σε μένα.
      Σας ευχαριστώ πολύ,

      Διαγραφή
    3. Κυρία Λιβανίου, σας απαντώ με κάποια καθυστέρηση αλλά πολλές οι εκκρεμότητες και οι υποχρεώσεις και τώρα κατάφερα να σας γράψω.
      Σας ευχαριστώ για την απάντησή σας και θεωρώ πως το θέμα δεν έχει νόημα να πάρει άλλη έκταση. Είμαι σίγουρη πως έχετε καταλάβει ότι από τη δική μου την πλευρά δεν υπήρξε ενόχληση από την αρνητική σας άποψη για το βιβλίο μου και πως πραγματικά όλη αυτή η ένταση δεν ξεκίνησε από δική μου πρωτοβουλία.
      Καλή συνέχεια στο έργο σας!

      Διαγραφή
  7. Πράγματι, και εγώ πιστεύω ότι ήταν οι ατυχείς συγκυρίες. Καλή δημιουργική συνέχεια σε όλους!

    ΑπάντησηΔιαγραφή