Πέμπτη, 21 Απριλίου 2016

Οι αξιολογικές διακρίσεις του Γιώργου Αράγη

Με σεβασμό και εκτίμηση στέκεται ο αναγνώστης στη Νεοελληνική Κριτική του Αράγη, τόσο για τον όγκο όσο και για την ποιότητά της. Είναι μια μελέτη που έλειπε από τα γράμματά μας. Το βιβλίο είναι το τρίτο μέρος της τριλογίας που ξεκίνησε ο συγγραφέας πριν από μια δεκαπενταετία περίπου. Παραθέτω τους τίτλους: 1. Αστική εμπειρία και αστική ιθαγένεια της νεοελληνικής λογοτεχνίας (2001), 2. Η μεταβατική περίοδος της ελληνικής ποίησης. Η σταδιακή της εξέλιξη από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους έως το 1930 (2006) και 3. Νεοελληνική κριτική. Αξιολογικές διακρίσεις (2015).

Στο βιβλίο που αποτελείται από δύο μέρη (…) εξετάζεται το έργο 27 κριτικών που γεννήθηκαν από το τέλος του 18oυ αι. ως το 1940. Εξαίρεσε από τη μελέτη του τους ζώντες κριτικούς. Ο Αράγης, που ασχολείται αποκλειστικά με την κριτική και εξέδωσε σχετικά βιβλία, ήταν αρμόδιος να καταπιαστεί με αυτό το ζήτημα. Είναι, συνεπώς, εύλογο η απόφασή του αυτή να μην επιδέχεται αμφισβήτηση. Ωστόσο το εγχείρημα είναι πολύ φιλόδοξο με την απόπειρά του να κάνει μια τομή στην πορεία της ποίησης, κυρίως, ανατρέποντας ορισμένες σταθερές που όρισαν οι προηγούμενοι γραμματολόγοι και κριτικοί.

(…) Στη διαμόρφωση των κριτηρίων αξιολόγησης έχει πρότυπό του τον καρυωτακικό ρεαλισμό και τα συναφή παραδείγματα των ποιητών που εμφανίστηκαν από το 1920 και εφεξής. Η έκθεση των κριτικών θέσεων των 27 κριτικών που περιλαμβάνονται στην εργασία είναι διεξοδική και τεκμηριωμένη. (…) Τα παραθέματα αναλύονται, σχολιάζονται, κρίνονται. Στην ουσία όμως με αυτά [ο Αράγης] στοχεύει, εκτός των άλλων, σε κριτική της κριτικής. Ο Αράγης δεν εκθέτει μόνο τις κριτικές θέσεις των συγγραφέων, αλλά συγχρόνως διαλέγεται a posteriori μαζί τους προβάλλοντας εκείνες τις θέσεις τους με τις οποίες ο ίδιος συμφωνεί.

(…) Η κριτική θέση του Αράγη για τη νεοελληνική ποίηση είναι πρωθύστερη. Έχει διαμορφώσει ένα δικό του για την ποίηση κριτήριο σε σχέση με τη γλώσσα και επιχειρεί με τα δύο τελευταία του βιβλία να το αποτυπώσει στην ποίηση προγενέστερων περιόδων. (…)

Γιώργος Δ. Παγανός



Σημ.: Απόσπασμα από το ομότιτλο άρθρο που δημοσιεύθηκε στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού «Το κοράλλι» (τεύχος 8, Ιανουάριος-Μάρτιος 2016). Ο Γιώργος Αράγης έχει διατυπώσει πολύ ορθές σκέψεις, σε μια εποχή που τα όρια της λογοτεχνικότητας τελούν υπό αμφισβήτηση. Επιπλέον, η συμβολή του στη σύγχρονη κριτική είναι αδιαμφισβήτητη. Αναδημοσιεύσαμε τμήμα του κειμένου σαν food for thought και επειδή αναγνωρίζουμε ότι οι καλά τεκμηριωμένες απόψεις έχουν ειδικό βάρος, ακόμη κι αν αντιβαίνουν τις δικές μας. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου