Τετάρτη, 20 Απριλίου 2016

"Μόνο το αρνί" της Βασιλικής Πέτσα



Το Μόνο το αρνί είναι μια συλλογή τεσσάρων μεγάλων διηγημάτων, νουβέλες περισσότερο, που κινούνται στον άξονα που οριοθετούν οι οικογενειακές σχέσεις, χωρίς να λείπει το ιστορικό πλαίσιο ως εγγυητής προσώπων και καταστάσεων. Η ατμόσφαιρα είναι κατά ένα παράδοξο σχεδόν τρόπο σε όλους οικεία, ο Εμφύλιος με τον πόνο και την απογοήτευση που έφερε μαζί του, η ζωή στην επαρχία βασισμένη σε μια καθημερινότητα εύθραυστη και ταυτόχρονα κλειδωμένη στο διηνεκές, οι άνθρωποι που επιχειρούν από τη μια να ξεφύγουν και από την άλλη να παραμείνουν ακούνητοι στην πραγματικότητα που τους προσδιορίζει.

Και τα τέσσερα διηγήματα πιάνουν την ιστορία από ένα ορισμένο σημείο επιλεγμένο από την συγγραφέα, την προχωρούν για λίγο και την αφήνουν μετά να συνεχίσει τον δρόμο της και να ακολουθήσει τις γνωστές της πορείες. Οι πρωταγωνιστές, ακριβώς επειδή εμφανίζονται σε μια πολύ συγκεκριμένη χρονική στιγμή, δεν έχουν το ειδικό βάρος που θα επέτρεπε στον αναγνώστη να δοκιμάσει να ταυτιστεί ή να απομακρυνθεί από αυτούς, δεν μπορεί κανείς να τους προσεγγίσει εύκολα. Από την άλλη βέβαια, το δίχτυ που πλέκεται ως επί το πλείστον από τις οικογενειακές σχέσεις, την παρουσία ή την απουσία της μητέρας, την διαχείριση όσων συμβαίνουν ερήμην των ανθρώπων που περιδιαβαίνουν στα διηγήματα, είναι ένα από τα στεγανά της συλλογής αυτής, της εξασφαλίζει συνοχή και συνέχεια. 

Η αποσπασματικότητα, άλλοτε έντονη και άλλοτε όχι, αλλά τελικά κοινός παρονομαστής όλων των κειμένων, τορπιλίζει την αίσθηση του ολοκληρωμένου, και αφήνει τον αναγνώστη κάποιες φορές μετέωρο ανάμεσα σ’ αυτό που περιγράφεται στο κείμενο και στον τρόπο που αυτό τελικά καταλήγει. Η συγγραφέας επικεντρώνεται συνήθως σε ένα ορισμένο στοιχείο, ισχυρό σε ρεαλιστικό ή σε συμβολικό επίπεδο, και χτίζει το διήγημα γύρω από αυτό. Συμβαίνει όμως σε κάποιες περιπτώσεις ο στόχος να απομακρύνεται και να χάνεται σε λεπτομέρειες που αποδεικνύονται συχνά επουσιώδεις για την εξέλιξη.

Σε συγκινησιακό επίπεδο, το ισχυρότερο χαρτί της συλλογής αυτής κατά τη γνώμη μου είναι η καλοδουλεμένη αίσθηση συγκαλυμμένης απόγνωσης που ακολουθεί τους πρωταγωνιστές σε κάθε βήμα. Όχι μοιρολατρία, κάθε άλλο, αλλά μια ξεκάθαρη δυναμική τετελεσμένου, την οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν και τελικά να ξεπεράσουν. Σε κάποιες περιπτώσεις το πετυχαίνουν και σε κάποιες άλλες όχι, αλλά αν το ζητούμενο είναι να παραχθεί μια ταλάντωση ανθρώπων ανάμεσα στα άκρα, τότε αυτό έχει επιτευχθεί. 

Δεν είναι η ιδιωματική γραφή ή το λεξιλόγιο τα στοιχεία εκείνα που εκτοξεύουν τα διηγήματα της Βασιλικής Πέτσα, δεν υπάρχει κάποια αξιοσημείωτη πρωτοτυπία εκεί, αλλά το ότι τελικά η Ιστορία και οι ιστορίες των ανθρώπων εδραιώνονται στον προφορικό λόγο και την ανάμνηση περισσότερο από ότι στις ιστορικά αποδεκτές εξελίξεις. Στο Μόνο το αρνί ακούγονται τα συναισθήματα περισσότερο από τα γεγονότα που ηθελημένα ίσως τυλίγονται σε ένα σύννεφο ασάφειας, και φωτίζονται οι λεπτομέρειες εκείνες που είναι τελικά ικανές να αλλάξουν την θεώρηση των πραγμάτων.  

Κρις Λιβανίου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου