Δευτέρα, 11 Απριλίου 2016

"Αγχέμαχες λέξεις" του Βαγγέλη Αλεξόπουλου

Οι Αγχέμαχες λέξεις είναι η πρώτη ποιητική συλλογή του Βαγγέλη Αλεξόπουλου, η οποία περιέχει ποιήματα που γράφτηκαν σε μια περίοδο 20 ετών.

Οι «αγχέμαχες λέξεις» είναι λέξεις που βρίσκονται σε πάλη εκ του συστάδην, δηλαδή σώμα με σώμα. Είναι το σώμα των λέξεων, το σώμα του ποιητή και το σώμα του κόσμου που μάχονται το ένα το άλλο. Ο ποιητής μέσα από τις λέξεις του πλάθει μια περσόνα, ένα ποιητικό υποκείμενο, σε πάλη και αυτό με τον κόσμο γύρω, τον πραγματικό και τον φανταστικό. Η πάλη τού προκαλεί πληγές, κατά το ήμισυ, γιατί κατά το άλλο ήμισυ οι πληγές του προκαλούνται από τη βαθιά ευαισθησία που το διακρίνει. Παρότι τις κοιτάζει και αναστοχάζεται, το ποιητικό υποκείμενο συνεχίζει την πορεία του στον κόσμο - ανεξαρτήτως.

Όλα τούτα εκτυλίσσονται κατά μήκος τριών διακριτών αξόνων. Ο ένας άξονας είναι μυθολογικός. Στους στίχους  κάνουν την εμφάνισή τους πρόσωπα και μορφές όπως η Ηγησώ, η Πολύμνια, ο Κέρβερος και η Σφίγγα, προσθέτοντας στα ποιήματα ένα επιπλέον επίπεδο ανάγνωσης και πλουταίνοντάς τα σε βάθος.

Ο δεύτερος άξονας που χρησιμοποιεί ο ποιητής είναι η διαπραγμάτευσή του της νεωτερικότητας. Ο ποιητής έρχεται σε διάλογο με το έργο των Μαγιακόφσκι, Πεσσόα και Παβέζε. Τους κρίνει, τους καταργεί ή τους επικροτεί με τους στίχους του, δίνει όμως με αυτόν τον τρόπο το δικό του προσωπικό ποιητικό στίγμα, χωρίς να φοβάται να πάει κόντρα, να αγχιμαχήσει δηλαδή, με τις κρατούσες απόψεις.

Ο τρίτος άξονας, ο σημαντικότερος στη συλλογή κατά τη γνώμη μου, είναι o υπαρξιακός. Ο Βαγγέλης Αλεξόπουλος διερευνά την ανθρώπινη κατάσταση και επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε ερωτήματα που προκύπτουν από τον τρόπο ύπαρξης του ανθρώπου μέσα στις καταστάσεις της ζωής και στον χρόνο. Και επειδή, όπως είπαμε, το ποιητικό υποκείμενο είναι σε διαρκή πάλη και υφίσταται τις πληγές του, έχοντας πλήρη επίγνωσή τους, μα χωρίς να σταματά να προχωρά, οι απαντήσεις που δίνει είναι συνήθως αιχμηρές και επώδυνες:

Μεγαλώνουν τα νύχια μου
Σαν ζώου
Αρπακτικού.
Εγώ τα ακονίζω,
Ελλείψει κορμών,
Στις σάρκες μου.


Στο προτελευταίο ποίημα της συλλογής σηματοδοτείται η ελικοειδής φύση της ανθρώπινης κατάστασης, αυτό που λέμε «η ιστορία κύκλους κάνει»:

...η μετάνοια,
Να καθρεφτίζεται στο γύψινο εκμαγείο
Κάποιας στιγμής
Ή
Ίσως λάμψης.
Επιστροφή
Στο λαβύρινθο.


Όλα και όλοι επιστρέφουμε, γυρίζουμε όπως είπαμε στην αρχή, στο σημείο της εκκίνησης με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Μόνο που, κατά την επιστροφή μας, μπορούμε να είμαστε πιο σοφοί, πιο ώριμοι, πιο υποψιασμένοι. Οι «Αγχέμαχες λέξεις» του Βαγγέλη Αλεξόπουλου περιγράφουν αυτήν ακριβώς την πορεία της επιστροφής που περνάει μέσα από τη βαθιά ενδοσκόπηση. Στο τέλος της συλλογής γινόμαστε κι εμείς λίγο πιο σοφοί, λίγο πιο ώριμοι, λίγο πιο υποψιασμένοι. Κι αν το κατάφερε αυτό ο Βαγγέλης Αλεξόπουλος στην πρώτη του συλλογή, τότε προσωπικά περιμένω με μεγάλο ενδιαφέρον να δω τι θα καταφέρει στην επόμενη.


Χριστίνα Λιναρδάκη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου