Κυριακή, 28 Φεβρουαρίου 2016

«Συναληθεύουσα» της Μαρίας Τσολιά

Μια ενδιαφέρουσα συλλογή με δωρική λιτότητα και με νοήματα που αναστατώνουν τον αναγνώστη. Αυτά τα λίγα λόγια αρκούν για να περιγράψουν με ακρίβεια τη «Συναληθεύουσα» της Μαρίας Τσολιά, μια συλλογή που περιλαμβάνει 73(!) ποιήματα κατανεμημένα σε τέσσερεις ενότητες. Παρότι το πλήθος των ποιημάτων φαίνεται εκ πρώτης όψεως μεγάλο, η μικρή τους έκταση επιτρέπει την αβίαστη ανάγνωση όλης της συλλογής απνευστί. Γεννώνται φυσικά τα ερωτήματα "γιατί τόσο μικρή φόρμα; δεν μπορούσε αλήθεια η ποιήτρια να ξετυλίξει περισσότερο το νήμα κάθε ποιήματος, μεγαλώνοντάς το και δίνοντάς του ανάσα;". Κατά τη γνώμη μου, δεν είναι ότι η Μαρία Τσολιά δεν μπορούσε, είναι ότι δεν ήθελε. Δεν ήθελε να αφαιρέσει από την ακαριαία αντίδραση που προκαλούν τα περισσότερα από τα ποιήματά της, να την ανακόψει και να την «πνίξει» μέσα στον βερμπαλισμό. Ίσως βέβαια να κάνω και λάθος.

Η συλλογή ωστόσο, μέσα στην οικονομία της, διατηρεί τη δύναμή της. Απελπισία ο μοχλός, συμβιβασμός και παραίτηση τα αποτελέσματα, όλα διατυπωμένα με ωμότητα:

Ο χαρτογράφος

Ανασκαφέας μνήμης
εκούσιος
χαρτογραφώ
παρελθόν
σε χάσματα πληγών
άοπλη
και γυμνή από μέλλον.

Στην αφοριστική σχεδόν ποίησή της, η Μαρία Τσολιά διερευνά μια πλειάδα θεμάτων: τον έρωτα, τον θάνατο, την απώλεια, τη μνήμη,την αφοσίωση και πολλά ακόμη. Προσπαθεί έτσι, μέσα από πολλές συνιστώσες, να βρει τη συνισταμένη ή συναληθεύουσα, την αλήθεια όπως προκύπτει από τον συνδυασμό των επιμέρους συνθηκών της ζωής. Όχι σπάνια την εντοπίζει και τότε τα συμπεράσματα που προκύπτουν είναι αυτοσαρκαστικά, επώδυνα και κοφτερά:

Ανάδρομη

Ανάδρομη
με τις αντιφάσεις μου όλες
αζύγιαστες
πορεύτηκα.

Κι ούτε που μέτρησα
πόσον έρωτα
σκότωσα
για να ζήσω.

Τέτοιου είδους συμπεράσματα είναι αποκαλυπτικά μιας σπάνιας επίγνωσης της ανθρώπινης κατάστασης ή - έστω -  μιας ερμηνείας της καθόλα κυνικής και κοφτερής. Φταίνε ίσως και οι συγκυρίες. Οι συνθήκες που μας κάνουν να ενεργούμε σαν τυφλοί ενώ δεν είμαστε, ίσως επειδή φοβόμαστε ή επειδή δεν έχουμε το κουράγιο:

Πεταλούδα στο τζάμι


Απεγνωσμένη
πεταλούδα
φτεροκοπά
στο τζάμι.

Η πόρτα
δίπλα
ορθάνοιχτη.

Σε κάθε περίπτωση, τα αποφθεγματικά ποιήματα της Μαρίας Τσολιά δείχνουν σοφία και προκαλούν αναστάτωση και προβληματισμό. Για μένα αυτό είναι περισσότερο προσεγγιστικό ενός πιθανού ορισμού της ποίησης από ό,τι η καλλιέπεια, ο λυρισμός ή η όποια, άλλου είδους, εκλαμβανόμενη αρτιότητα.

Χριστίνα Λιναρδάκη

ΥΓ. Υπενθυμίζω με την ευκαιρία ότι μπορείτε να παρακολουθείτε τις ποιητικές συλλογές που ξεχωρίζουν κατά τη γνώμη μου στον συναφή πίνακά μου στο pinterest.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου