Παρασκευή, 11 Δεκεμβρίου 2015

φάκελος "θέατρο του παραλόγου" - μια εισαγωγή

Το στίγμαΛόγου ανοίγει έναν νέο φάκελο-αφιέρωμα στο θέατρο του παραλόγου. Το αφιέρωμα θα βασιστεί σε κείμενα που είχαν δημοσιευτεί στο τεύχος 72 του λογοτεχνικού περιοδικού "Ομπρέλα". Αντί εισαγωγής, ξεκινάμε με ένα απόσπασμα από το κείμενο της Άννας Μιχαηλίδη "Ο Επιστάτης του Χάρολντ Πίντερ":


Με τον όρο "Θέατρο του Παραλόγου" ή "Le Theatre de l' Absurde" αναφερόμαστε σε συγκεκριμένα έργα γραμμένα από έναν αριθμό, Ευρωπαίων βασικά, θεατρικών συγγραφέων στις δεκαετίες του 1940, 1950 και 1960. Ο όρος αυτός επινοήθηκε από τον κριτικό Μάρτιν Έσσλιν, ο οποίος τον χρησιμοποίησε ως τίτλο σ'  ένα βιβλίο ου έγραψε για το θέμα αυτό.

Το Θέατρο του Παραλόγου θεωρείται ότι κατάγεται από τον Νανοϊσμό, ανόητη ποίηση και αβάν-γκαρντ τέχνη των δεκαετιών 1920 και 1930. Ωστόσο, το είδος αυτό του θεάτρου που το συναντάμε και με τους όρους "Αντι-θέατρο" και "Νέο-θέατρο", έγινε δημοφιλές μετά τον β΄ παγκόσμιο πόλεμο όπου η ανθρώπινη ζωή ήρθε αντιμέτωπη μ'  ένα μέλλον αβέβαιο, απειλητικό και ά-λογο. Η επικοινωνία των ανθρώπων έγινε δύσκολη καθώς η αμοιβαία εμπιστοσύνη, οι διαβεβαιώσεις για ειρήνη και το αίσθημα ασφαλείας φάνταζαν ως μεγάλα ψέματα.

Στην πράξη το θέατρο του παραλόγου ξεφεύγει από τους ρεαλιστικούς χαρακτήρες, καταστάσεις και ό,τι είναι συνδεδεμένο με θεατρικές συμβάσεις. Ο χρόνος και ο τόπος είναι ρευστά και η βασική αιτιότητα συχνά καταρρέει. Ο διάλογος είναι συνήθως επαναληπτικός ή χωρίς νόημα και κυριαρχεί γενικά μια δραματική ασυνέπεια. Ο Μάρτιν Έσσλιν διατυπώνει: Το θέατρο του Παραλόγου αγωνίζεται να εκφράσει τη λογική του για τον παραλογισμό της ανθρώπινης συνθήκης και την ανεπάρκεια της ορθολογικής προσέγγισης μέσω της ανοικτής εγκατάλειψης των ορθολογικών τεχνασμάτων και της α-συνεχούς πράξης.

Πάντως σήμερα, στην εποχή της επικοινωνίας και της τεχνολογικής αυτοτέλειας, το Θέατρο του Παραλόγου δεν είναι μια παράλογη περιπέτεια. Αντίθετα είναι η καθημερινότητα της μικροαστικής κοινωνίας μας, όπου η ακατάσχετη φλυαρία κινδυνεύει να καταβάλλει τη σκέψη! Και όπως επισημαίνει ο Παύλος Μάτεσις, αυτό το είδος θεάτρου είναι στην εποχή μας, το κατεξοχήν ρεαλιστικό θέατρο, επειδή αποτελεί το πλέον ρεαλιστικό σχόλιο πάνω στη (μη) λογική της καθημερινής ζωής.

Το Θέατρο του Παραλόγου άνθησε στο Μεταπολεμικό Παρίσι με τις Δούλες του Ζαν Ζενέ το 1947, τη Φαλακρή Τραγουδίστρια του Ευγένιου Ιονέσκο το 1950 και τον Γκοντό του Σάμουελ Μπέκετ το 1952. Άλλοι συγγραφείς που σχετίζονται με το κείμενο αυτό είναι οι:  Άρθουρ Αντάμοβ, Φερνάρντο Αρραμπάλ, Έντουαρντ Άλμπυ, Τομ Στόπαρντ, Φρίντριχ Νρύρενματ, Χάρολντ Πίντερ. (...)

Άννα Μιχαηλίδη
Θεατρολόγος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου