Δευτέρα, 30 Νοεμβρίου 2015

«Σώματα» του Χάρη Γαντζούδη και «Διαδρομές» της Δέσποινας Καϊτατζή-Χουλιούμη

«Σώματα» του Χάρη Γαντζούδη
Τα Σώματα είναι ένα πολύ μικρό ποιητικό βιβλίο, τόσο σε σχήμα όσο και σε έκταση, αφού περιέχει μόλις δέκα ποιήματα. Στο εμπνευσμένο εισαγωγικό σημείωμα, ο ποιητής Χρήστος Δασκαλάκης αναφέρει ότι πρόκειται για «μια σιωπηλή προσευχή για όλα εκείνα τα κορμιά που θα έπρεπε να είναι ενωμένα, για εκείνες τις ψυχές που έπρεπε να πορεύονται παρέα». Σε απόδειξη των πολλών αναγνώσεων που μπορεί να έχει μια ποιητική συλλογή, η γνώμη μου διαφέρει: πρόκειται μάλλον για έναν εσωτερικό μονόλογο-θρήνο ο οποίος, καίτοι διατυπώνεται ταπεινόσχημα, είναι ιδιαιτέρως ηχηρός.

Στη λιγοστή έκταση που καταλαμβάνει η συλλογή, το ποιητικό υποκείμενο καταφέρνει να βάψει τον έρωτα στα χρώματα της μοναξιάς (καλωσορίζεις τη μοναξιά πλάι σου./ Νιώθεις καλά μαζί της./ Ίσως γιατί την ξέρεις/ ίσως γιατί της μοιάζεις πια),της απόγνωσης (Πνίγηκα./ Μαζί και οι επιθυμίες μου), ακόμη και του θανάτου (Μια προσμονή/ και δυο σώματα σε αποσύνθεση). Δεν λείπουν οι κοινοτοπίες (π.χ. θα σέρνομαι πλάι σου, το μέλλον αβέβαιο), αλλά ούτε και οι λαμπρές στιγμές: Ευτυχία που κρατά μέχρι (...) να ξημερώσει μοναξιά.

Δεδομένης της συναισθηματικής έντασης που "βράζει" κάτω από τους στίχους, έχω την αίσθηση ότι αν ο κ. Γαντζούδης δεν προσπαθούσε να γράψει ποιητικά και απλώς έγραφε για να εκτονωθεί, θα είχαμε μια εξαιρετική ποιητική συλλογή.



«Διαδρομές» της Δέσποινας Καϊτατζή-Χουλιούμη

Η συλλογή Διαδρομές έχει ψυχή – κάτι που σπάνια πια συναντάμε με τόση αυθεντικότητα. Έχει επίσης ένα ηρωικό –αν όχι επικό– στοιχείο. Το επικό αυτό στοιχείο, το οποίο εμπλουτίζεται με απόηχους από το δημοτικό τραγούδι, παράγει ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα που ωστόσο θυμίζει παλαιότερες εποχές της ποίησης. Παλαιότερες αλλά καλές εποχές:

 
Όταν τα χέρια απλώσαμε/ αγγίξαμε την ερημιά μας/γείραμε απόμερα/ κι αψιμαχούσαμε με τη σιωπή/ Τότε κοιτάξαμε το πέλαγος /όπου απλώσαμε το δάκρυ μας/ Το μπλε ήταν βαθύ/ μας χώρεσε/ κι ανθίσαμε θαλάσσιες ανεμώνες/ Τα πέταλα ανοίξαμε πανιά/ και με το μίσχο στήσαμε κατάρτι 

Ο λυρισμός βέβαια ενέχει κινδύνους: τα γλυκά νοήματα μπορεί, αν δεν υπάρξει ισορροπία και δοθούν σε μεγάλες δόσεις, να γίνουν γλυκερά και οι προσωποποιήσεις μπορεί να παρατραβηχθούν και να καταστούν άκυρες. Νομίζω ότι η συλλογή της κ. Χουλιούμη κινείται οριακά εντός του αποδεκτού και ίσως μάλιστα σε ορισμένα σημεία ξεφεύγει. Όμως η ροή είναι καλή, οι μεταβάσεις ομαλές και οι λέξεις που διαχειρίζεται η ποιήτρια πραγματικά ωραίες, με αποτέλεσμα ο αναγνώστης να μένει, τουλάχιστον αρχικά, αιχμάλωτος της ποίησης που διαβάζει.



Χριστίνα Λιναρδάκη

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου