Πέμπτη, 12 Νοεμβρίου 2015

Ο Εμπειρίκος της ηδονής και η ηδονή της εμπειρίας

 
Ανδρέας Εμπειρίκος
...Το ποιητικό έργο πλάθει κόσμο αλήθειας ή δεν πλάθει. Αφήνει με άλλα λόγια την αλήθεια να φανεί για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα με αισθητή μορφή, διότι η αλήθεια δεν είναι ούτε ορατή, ούτε συνώνυμη της τρέχουσας ζωής. Κόσμος αλήθειας είναι η αγωνιώδης αναρώτηση της πολύμορφης σχέσης μεταξύ περατού και αιώνιου από τη σκοπιά του περατού. Αλλά και οι νύξεις ακόμη προς αυτή την κατεύθυνση, έστω κι αν δεν αφήνουν πίσω τους παρά χαλάσματα, έστω κι αν δεν σκάβουν παρά φωλιές αφιλόξενες, μετέχουν στη βαθύτερο νόημα της αλήθειας. Η ποίηση, όπως και η Τέχνη γενικότερα, είναι ένα συνεχές ιλιγγιωδών χασμάτων, και όχι φυσιολογική συνέχεια. Αντιθέτως, τα ποιήματα των αξιών, τα «ποιοτικά ποιήματα», όπως εν πολλοίς αυτοσυστήνονται τα κοινά ποιήματα, αποτελούν τροχούς μιας συγκεκριμένης πολιτιστικής περιόδου και εξαντλούνται κατ’ αναλογία με τη φθορά των χρηστικών προϊόντων. Δεν είναι τυχαίο αν όλα σήμερα καταλήγουν στο τραγούδι και τη λάιφ στάιλ λογοτεχνία. Είναι τρομακτικό να ταυτίζεται η ποίηση με τη μελωδική στιχουργία, τις αξίες και την πολιτιστική φλυαρία. Αυτή όμως ήταν η γραμματική μας μοίρα στον ολωτικό ορίζοντα της διαδικτυακής επικοινωνίας, και γι’ αυτό θα πρότεινα « Ολίγη ποίηση πολύ».

(...) Ανεξαρτήτως δόγματος, στη ρίζα κάθε ποίησης βρίσκεται η λατρευτική διάθεση του πνεύματος. Ο υψηλός λόγος της ορθόδοξης υμνογραφίας που δεν έπαψε ποτέ να ακούγεται στον ελληνικό χώρο ήταν λογικό, αν και θεότρελλο για την εποχή, να γίνει ένα από τα μεταλλεία του Εμπειρίκου, εξού και ο λόγιος χαρακτήρας της ποιητικής του.

Όπως όλοι οι σπουδαίοι ποιητές και αληθινοί μάστορες, ο Εμπειρίκος μας δείχνει ότι η μορφή δεν είναι εξωτερική σκευή και εξοπλισμός, αλλά εσωτερική ανάγκη του Λόγου. Και ο λόγος του Εμπειρίκου είναι μια εμπειρία στην επικράτεια ενός απωθημένου ελληνισμού, του εκστασιακού ελληνισμού, του Ελληνισμού των Μυστηρίων και της λατρευτικής, οργιαστικής κοινότητας."



Αντώνης Ζέρβας


Σημ. Το κείμενο προέρχεται από την εισήγηση του Αντώνη Ζέρβα στο Ιδρυμα “Τάκης Σινόπουλος” στις 20 Μαΐου 2015, όπως ακριβώς εκφωνήθηκε. Εμείς το αναδημοσιεύουμε από το τρέχον τεύχος του περιοδικού Φρέαρ (αριθ. 12/13, Οκτώβριος 2015) όπου πρωτοδημοσιεύθηκε. Αρχικά βέβαια είχαμε δημοσιεύσει ολόκληρο το κείμενο, κατόπιν όμως παρέμβασης του διευθυντή του περιοδικού δεν είχαμε επιλογή από το να αφήσουμε μόνον τρεις παραγράφους.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου