Παρασκευή, 2 Οκτωβρίου 2015

Ο Φλαφλατάς,* η έμμετρη πολιτικοσατυρική εφημερίδα του Καλιγιάννη στα χρόνια της Κρητικής Πολιτείας

Η παρουσία του Γεωργίου Σουρή στα Χανιά, το 1904, και η διανομή της πολιτικοσατυρικής εφημερίδας του «Ο Ρωμηός» στους συνδρομητές της τοπικής εφημερίδας «Πατρίς» φαίνεται πως δεν άφησαν ανεπηρέαστο έναν αξιόλογο και ταλαντούχο ποιητή των Χανίων, τον Δημήτρη Καλιγιάννη που το 1907 αποφάσισε να εκδώσει και ο ίδιος μία πολιτικοσατυρική εβδομαδιαία εφημερίδα στα Χανιά. Τίτλος της νέας έμμετρης εφημερίδας «Ο Φλαφλατάς». Οι δυο πρωταγωνιστές του «Ρωμηού», ο Φασουλής και ο Περικλέτος έχουν τους αντίστοιχους πρωταγωνιστές και στον Φλαφλατά -μόνο που σε αυτόν ονομάζονται Φλαφλατάς και Τενεκές. Η εφημερίδα του Καλιγιάννη τυπωνόταν στο τυπογραφείο του Ανδρουλακάκη στο Καστέλλι. Εκδόθηκαν συνολικά 400 φύλλα. Το πρώτο φύλλο κυκλοφόρησε στις 18 Φεβρουαρίου του 1907 και το τελευταίο στις 14 Ιανουαρίου του 1915.

Το φύλλο της 13ης Μαΐου 1907 εκδόθηκε παραμονές τοπικών εκλογών στην Κρήτη για την ανάδειξη των νέων Βουλευτών. Ο Καλιγιάννης αποτυπώνει την προεκλογική περίοδο κρίνοντας τους πολιτευτές και σατυρίζοντας τις αγωνιώδεις πολυδάπανες προεκλογικές τους εκστρατείες προς άγραν (κυνήγι) ψηφοφόρων.

Την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας τα Χανιά αναδείχθηκαν σε διοικητικό, οικονομικό, εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο της Μεγαλονήσου. Η «άνοιξη» αυτή, αν και κράτησε μόνο δεκατέσσερα χρόνια, άφησε τα δικά της στίγματα αφής στην πορεία του Χρόνου. Ενός Χρόνου-Κρόνου που άλλοτε καταπίνει τα παιδιά του και άλλοτε αναγκάζεται, από εξωτερικούς παράγοντες, να αποκαλύψει τις κρυμμένες αξίες που περιμένουν υπομονετικά τη δικαίωσή τους. Μια τέτοια αξία, κρυμμένη στο κουκούτσι του χρόνου είναι και ο Φλαφλατάς του Δημήτρη Καλιγιάννη, αλλά και ο ίδιος ο ποιητής που διέγραψε στις αρχές του εικοστού αιώνα τη δική του φωτεινή πορεία στον έναστρο ουρανό της λογοτεχνίας μας.

περιοδ. «Ο Σκορπιός»




* Φαφλατάς: Φλύαρος, πολυλογάς, φωνακλάς. Το πιθανότερο είναι να η λέξη να χαρακτηρίζει τους κατοίκους της Παφλαγονίας, στη Μικρά Ασία, επειδή οι υπόλοιποι αρχαίοι Έλληνες τους θεωρούσαν φλύαρους ή να είναι και ηχομιμητική λέξη προερχόμενη από τον ήχο της φλυαρίας. Στην κυπριακή διάλεκτο οι πολυλογάδες ονομάζονται λαφαζάνηδες. Το επίθετο λαφαζάνης προέρχεται από την περσική λέξη Lafazan (πολυλογάς) την οποία υιοθέτησαν τα τουρκικά φύλα που κατέκτησαν, μεταξύ των άλλων και την Κύπρο το 1571.

Σημ. Το κείμενο, η φωτογραφία που το συνοδεύει και η αναδημοσίευση του φύλλου του "Φλαφλατά" είναι από το "εδώδιμο αντιαποκιακό έντυπο πολιτικού σατυρικού φιλολογικού & ιστορικού ενδιαφέροντος" που εκδίδεται στα Χανιά από τον Χρήστο Μαχαιρίδη, εκδότη και του λογοτεχνικού περιοδικού "Έρεισμα", του οποίου την έκδοση δυστυχώς δεν μπόρεσε να διατηρήσει.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου