Δευτέρα, 5 Ιανουαρίου 2015

Νίκος Καρφής - ένας ελάχιστα γνωστός ποιητής

Νίκος Καρφής
Ο Νίκος Καρφής γεννήθηκε στη Λαμία στις 5.1.1958. Ήταν το μοναχοπαίδι της Αφροδίτης Βουλγαράκη, η οποία εργαζόταν στις ιατρικές υπηρεσίες του Δήμου Λαμίας, και του Μιλτιάδη Καρφή, εμπόρου ξυλείας.

Μετά την αποφοίτησή του από το Λύκειο μετακόμισε οικογενειακώς στην Αθήνα λόγω προβλημάτων υγείας του πατέρα του, αλλά και της εισαγωγής του στη σχολή κινηματογράφου και τηλεόρασης του Λυκούργου Σταυράκου.

Το καλοκαίρι του 1979 συνάντησε τη Νορβηγίδα Siv Nilsen με την οποία απέκτησαν έναν γιο, τον Simon. Την ίδια εποχή άρχισε να γράφει ποιήματα και να εργάζεται στον κινηματογράφο, στη Stefi Films κατά κύριο λόγο. Στις πολυάριθμες, ελληνικές και ξένες, ταινίες που γυρίστηκαν την περίοδο εκείνη, ο Νίκος Καρφής συνεργάστηκε με σκηνοθέτες όπως ο Γιώργος Πανουσόπουλος, ο Νίκος Νικολαΐδης και ο Γιώργος Τσεμπερόπουλος. Ήταν επίσης παθιασμένος και ταλαντούχος φωτογράφος.

Μετά τον θάνατο του επιστήθιου φίλου του, Νίκου Πάνη, ο Νίκος Καρφής εκδήλωσε διπολική διαταραχή και νοσηλεύθηκε πολλές φορές τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Νορβηγία, όπου επίσης έζησε με τη γυναίκα και τον γιο του για ένα μικρό διάστημα. Δυστυχώς, η ασθένειά του έκανε το όνειρο μιας "συνηθισμένης οικογενειακής ζωής" ανέφικτο. Για τον Νίκο Καρφή, το συνηθισμένο ισοδυναμούσε με το χειρότερο δυνατό σενάριο. Η ανεβασμένη διάθεση που συχνά του προκαλούσε η ασθένειά του ήταν πολύ ελκυστική για να θελήσει να θεραπευθεί. Έτσι, η γυναίκα του και ο γιος του έμειναν στη Νορβηγία, ενώ εκείνος επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου ξαναπαντρεύτηκε και χώρισε άλλη μια φορά.

Δεν προσπάθησε ποτέ να εκδώσει τις ποιητικές συλλογές του, δημοσίευε όμως περιστασιακά στα περιοδικά "Ίνδικτος", "Οδός Πανός" και "Η Λέξη". Βρήκε τραγικό θάνατο τον Ιούνιο του 2000.

Ο Νίκος Καρφής με τη σύζυγό του Siv Nilsen
Ποιήματά του είχε εμπιστευθεί σε φίλους. Ένας από αυτούς είναι ο ποιητής Γιάννης Ανδριώτης, στον οποίο οφείλουμε όσα σήμερα δημοσιεύουμε. Όσο για τα βιογραφικά στοιχεία καιτ ις φωτογρφίες του, μας τα παραχώρησε ο γιος του Simon Karfis Nilsen, που ζει στη Νορβηγία, συμβάλλοντας στο μικρό αφιέρωμα.

Η σχέση μου με τα ποιήματα του Νίκου Καρφή ήταν έρωτας κεραυνοβόλος μόλις μου τα πρωτοέδειξε ο Γιάννης Ανδριώτης. Αυτή η αίσθηση της παντοδυναμίας και του ανίκητου που περιγελά τις κατά τα άλλα αδιέξοδες καταστάσεις τις οποίες ο Καρφής περιγράφει - προφανώς προϊόν της μανιοκατάθλιψης που τον κατάτρυχε - ήταν καθοριστική. Όλοι θέλουμε να νιώθουμε υπεράνθρωποι με τον έναν τρόπο ή τον άλλον, έστω για λίγο (όσο κρατάει ένα ποίημα) ή έστω κι αν ξέρουμε ότι τελικά ξεγελιόμαστε και ότι το ανίκητο δεν υπάρχει.

Αν ο Νίκος Καρφής πίστευε σε κάποιον Θεό, ήταν σίγουρα ο Θεός των μικρών πραγμάτων. Διάσπαρτες μικρές λεπτομέρειες συνθέτουν ζωντανά ενσταντανέ, όπως στο ποίημα Κάποια βραδυά και εξηγούν το ταλέντο του στη φωτογραφία. Διαφορετικά, σίγουρα πίστευε στον Θεό του απροσμέτρητου βάθους, γιατί δεν εξηγείται αλλιώς το βάθος των συναισθημάτων που με τόση σαφήνεια περιγράφει.

Η γλώσσα που χρησιμοποιεί είναι απλή και ο αιφνιδιασμός του αναγνώστη οφείλεται στις ανατροπές της καθιερωμένης τάξης πραγμάτων και όχι σε λεκτικά πυροτεχνήματα. Πρόκειται για μια ποίηση ντόμπρα, αν και ελαφρώς "πειραγμένη" λόγω της πάθησής του, που φλερτάρει με τα όρια, μα ξεκάθαρη και τολμηρή.

Χριστίνα Λιναρδάκη


ΚΑΠΟΙΑ ΒΡΑΔΥΑ

Το όνομα της ταβέρνας δεν θυμάμαι
ξύλινα βαρέλια
αγιόκλημα
φτηνές καρέκλες
θυμάμαι
την θλίψη του ζευγαριού απέναντι
τα μάτια και το χέρι της
τον ατελή ανδρισμό του
ότι δεν ήταν άνδρας
το αδιέξοδο της ομορφιάς του
το χέρι της
ένα δαχτυλίδι εκεί
το χάρτινο κάλυμμα του τραπεζιού
την ησυχία της νύχτας
θυμάμαι
τα μάτια της αβοήθητα
ίσως για πάντα
το θαμπό του βλέμμα
τα φαγητά που δεν έφαγαν
το κρασί στα ποτήρια
τα ψίχουλα
του τοίχου τον ξεφτισμένο ασβέστη
θυμάμαι
την ζέστη του Ιουλίου
τα χαλίκια κάτω
κι έφυγα
πριν φύγουν
το όνομα της ταβέρνας δεν θυμάμαι.


Η ΠΟΡΕΙΑ ΜΙΑΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ

Γαλάζια πράσινα πέτρινα νερά
ο ήχος μιας νύχτας
η υγρασία ενός δρόμου
το τέλος μιας σιωπής.

Διστακτικά βήματα από σκιές
βλέμματα περίεργα εισχωρούν από το παράθυρο
και ήταν καλοκαίρι
Τώρα
περιβόλια ανθίζουν και λουλούδια
ένα φθινόπωρο ακριβό
ένας χειμώνας πράσινος και με βροχή
πάλι άνοιξη
και πάλι καλοκαίρι.

Αναζήτησα τον δήμιο
- έπαιζε με τον κεφάλι μου.

Περιπέτειες που αγαπώ.


Σημ.: Το κείμενο αυτό, με περισσότερα ποιήματα και διαφορετικές φωτογραφίες, πρωτοδημοσιεύθηκε  στο τρέχον τεύχος του περιοδικού "Μανδραγόρας" (τεύχος 51, Δεκέμβριος 2014).

4 σχόλια:

  1. Με τον Νίκο Καρφή διασταυρωθήκαμε στα τέλη της δεκαετίας του 70. Εκεί, στην Ιουλιανού –Σχολή Σταυράκου. Δέσαμε. Ώρες μέρες νύχτες περιπάτων σε κεντρικούς δρόμους συζητήσεις χωρίς σταματημό που ακροβατούσαν μεταξύ ονείρων και αυτοσαρκασμού. Θυμάμαι το κορίτσι του-εκείνης της εποχής- τη Θεανώ – αν θυμάμαι καλά από τη Λαμία επίσης. Όταν τράβηξα για το Λονδίνο κρατήσαμε πυκνή επαφή με αλληλογραφία, κατεβατά ολάκερα. Τα κρατώ φυλαγμένα- ίσως ήρθε ο καιρός να τα βγάλω στο φως ξανά. Είναι στα τέλη της δεκαετίας του 80.
    Μου περιέγραφε κάποιες φορές τον εαυτό του- όταν του έλειπε η Siv – σαν Βοναπάρτη στην εξορία με την Ιωσηφίνα να τον κατέχει. Ποτέ δεν χώνεψα το «τέλος» κι’ ας μην με άφησε «άναυδο». Το μυαλό του και η ψυχή του ταξίδευαν στ’ άστρα- αστροναύτης- τον κατάπιε μια μαύρη τρύπα. Απίστευτη συγκυρία «τυχαιοτήτων» με έφερε μέχρι εδώ σήμερα, χάρηκα πραγματικά που ο Νίκος είναι φροντισμένος.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Να είστε καλά! Τα είπαμε και κατ' ιδίαν άλλωστε... (να είναι καλά το fb!)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Θυμάμαι σαν χτες, όταν με κάλεσε σπίτι και μου χάρισε τα όνειρα μιας ζωής, ένα βιβλίο με άπαντα... Σε κείνες τις μέρες της νεότητάς μου δεν κατάλαβα το τέλος που τον τύλιξε... Ομολογώ... Χαίρομαι που δεν μείνανε ορφανά τουλάχιστον αυτά που έγραψε κι ανασανε....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Είναι ωραίο να ξανασυναντάμε τους παλιούς μας φίλους, έστω κι έτσι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή