Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου 2013

Ο ποιητής και η κότα του

Διαβάζοντας το πρόσφατο σχόλιο της Χριστίνας στο editorial του ΤΕΦΛΟΝ, μου γεννήθηκαν διάφορες απορίες που έχουν να κάνουν με τη σύγχρονη υπόσταση των ποιητών. Όχι, δεν αναφέρομαι σε κάποια εξωκοσμική υπόσταση, αλλά σε αυτή που είναι παρούσα στην καθημερινότητα, ως αναπόσπαστο, επίμονο μέρος της.

Από τη μία το ΤΕΦΛΟΝ ωρύεται ότι η γλώσσα είναι δέσμια στην εξουσία, αν και σπάνια στην ιστορία ήταν ποτέ κάτι άλλο, ενώ από την άλλη υπερασπίζεται την ανάγκη να σπάσουν οι φραγμοί της, κατά πάσα πιθανότητα σοκάροντας τον αναγνώστη ώσπου αυτός να… ξυπνήσει.

Αυτή η ανάγκη για «απελευθέρωση» της γλώσσας δεν είναι κάτι καινούριο, φυσικά. Όλοι όσοι γράφουμε ποιήματα ή ασχολούμαστε γενικότερα με την ποίηση, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, έχουμε περάσει από το στάδιο της «γλωσσικής επανάστασης», διαστρεβλώνοντας προς όφελος της βλακείας μας την χαοτική ικανότητα της ποίησης να σημαίνει πάντα κάτι, όπως και να τη χρησιμοποιούμε.

Έτσι, όταν θέλουμε να αντισταθούμε στην εξουσία και να κάνουμε επανάσταση, πρέπει τα ποιήματά μας να στάζουν αίμα και κόπρανα, τα γαμήσια μας να είναι διονυσιακά και τα νοήματά μας τουλάχιστον μέρος μιας Γραμμικής Χ.

Δίχως σκέψη, λοιπόν, ή καν μιαν ανάλυση χαμηλού επιπέδου, αραδιάζουμε στο χαρτί έναν κυκεώνα-αποπαίδι του πάλαι ποτέ υγιούς υπερρεαλισμού, δίνουμε μια συνέντευξη ως αναμαλλιασμένοι ήρωες σε ένα από τα εκατοντάδες blog ή περιοδικά και ανακοινώνουμε την ποιητική επανάσταση της εβδομάδας.

Διαμηνύουμε την κατάντια της σύγχρονης ποίησης και αιωρούμενοι στο κενό αναφλεγόμαστε με την αύρα της μεγαλοσύνης, βέβαιοι πως οι Θεοί μάς έχουν μεγεθύνει με το ματογυάλι τους.

Όλα αυτά, εντούτοις, γίνονται επειδή ακριβώς είμαστε τόσο εξαρτημένοι από τα κόμπλεξ μας έναντι άλλων ποιητικών γενεών που δεν έχουμε το θάρρος να αναμετρηθούμε μαζί τους, ούτε νοηματικά ούτε γλωσσικά.

Είναι εύκολο, λοιπόν, να αναγάγουμε τη γλώσσα σε κυρίαρχο ποιητικό πυρήνα από εργαλείο, που στην ουσία είναι, τρέχοντας να κρυφτούμε από όποιες ανάγκες ιδεών ή οραμάτων μας φορτώνει αυτός ο κόσμος. 

Μα είναι δυνατόν πρώτα να φτιάχνεις το τυρί κι ύστερα το γάλα;

Το μόνο που μας μένει είναι η αποδόμηση και η ανάκληση της ποιητικής μας παράδοσης σε αφιερώματα, posts στο facebook, ψευτο-θεωρητικά κείμενα και τα λοιπά, που σκοπό έχουν μόνο την προσωπική μας ποιητική ματαιοπονία. 

Οι λίγοι που αλήθεια νοιάζονται και που αλήθεια προσπαθούν, φυσικά, είναι θαμμένοι στην αφάνεια.

Ο λόγος για τη δειλία μας δεν είναι ιδιαίτερα περίπλοκος, μηχανικά τουλάχιστον, αλλά ενέχει πολλαπλά στάδια ποιητικού κομπλεξισμού. Δεν μας ενδιαφέρει να ρωτήσουμε σε ποιον απευθυνόμαστε, μια ερώτηση που οι μεγάλοι μας ποιητές στο μεγαλύτερο ποσοστό τους δεν σταμάτησαν ποτέ να κάνουν, αλλά ποιος θα μας υπηρετήσει ή ποιον ανταγωνιζόμαστε. Κυρίως δε επειδή μέσα μας ξέρουμε ότι το πραγματικό μας ταλέντο έχει μόνο ελάχιστα γραμμάρια καθαρού χρυσού.

Πιστεύουμε ότι σκοπός μας είναι να αναδειχτούμε και όχι να αναδείξουμε και, δίχως άλλο, γελάνε και οι πέτρες μαζί μας. Και είναι περίεργο, κατά την ταπεινή μου άποψη, να κρυβόμαστε τόσο δεινά από τον εαυτό μας, σε μια εποχή που κραυγάζει για ποίηση και για αφύπνιση. 

Τις νύχτες κοιταζόμαστε στον αέρα και το είδωλο στη φαντασία μας είναι αρκετό. 

Άρα, που να τρέχω τώρα; Άσε που έχω και παρουσίαση.




Ηλίας Θ. Παππάς

1 σχόλιο:

  1. "Πρώτα πρέπει να συλλάβει ο νούς κι ύστερα να αιστανθεί η καρδιά βαθειά αυτό που ο νους συνέλαβε", λέει κάπου ο Σολωμός. Οι λέξεις είναι ένα εργαλείο, που οικοδομούν τους στίχους "με καιρό και κόπο", όπως λέει πάλι κάπου ο μεγάλος αυτός ποιητής. Κάποιοι φαντάζονται στις μέρες μας ότι είναι σπουδαίοι ποιητές στοιβάντας λέξεις και σκαρώνουν "ποιήματα", που δεν είναι άρτια συνολικά με ουσία και εσωτερική μουσικότητα, αλλά "πλύνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένοι", με πού και πού ένα - δύο στιχάκια, που έχουν κάτι να πουν, αλλά που μάταια προσπαθούν να διασώσουν το συνολικό κατασκεύασμα, που μας σερβίρεται με την ανάλογη οίηση του υποτιθέμενου ποιητή, που δεν διαθέτει καν ψείγματα χρυσού, άλλα καντάρια ψευδαργύρου.
    ΑΝΤΩΝΗΣ Θ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

    ΑπάντησηΔιαγραφή