Τετάρτη, 12 Ιουνίου 2013

Η διδασκαλία της ελληνικής λογοτεχνίας στη Γαλλία του 2013

Είναι γεγονός, η εποχή όπου η ελληνική γλώσσα και η μοντέρνα λογοτεχνία ήταν η κορωνίδα των κλασσικών σπουδών στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια έχει προ πολλού παρέλθει, ελέω οικονομικών και άλλων κρίσεων θα σκεφτούν πολλοί, ίσως απλώς επειδή και στις σπουδές τελικά, υπάρχουν μόδες.

Η δυσκολία της γλώσσας αυτής καθεαυτής είναι το πρώτο εμπόδιο που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι όλο και λιγότεροι ενδιαφερόμενοι φοιτητές: για την κατανόηση, τη μελέτη και την επιστημονική προσέγγιση λογοτεχνικών κειμένων απαιτείται η εκ βαθέων γνώση των ελληνικών, έτσι συχνά αυτό που συμβαίνει είναι να παρακολουθούν τα μαθήματα φοιτητές στην συντριπτική τους πλειοψηφία Έλληνες, τουλάχιστον κατά το ήμισυ.

Στη Γαλλία η ελληνική γλώσσα και λογοτεχνία διδάσκονται σε διάφορα πανεπιστήμια, κατά παράδοση σε αυτά που έχουν καλλιεργήσει με τα χρόνια μια παράδοση στις κλασσικές σπουδές. Δύσκολα όμως διδάσκονται σύγχρονα κείμενα και δημιουργοί: ο κάθε καθηγητής διδάσκει τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς που έχει ο ίδιος μελετήσει, σπάνια απομακρύνεται από την πεπατημένη. Στο τμήμα σπουδών μοντέρνας ελληνικής λογοτεχνίας της Σορβόννης έχει κατά καιρούς δοθεί ένα πιο νεωτεριστικό πνεύμα στην έρευνα. Η προσέγγιση του κειμένου είτε στην ποίηση, είτε στην πρόζα γίνεται με άξονα την στρουκτουραλιστική μέθοδο που αποτέλεσε για δεκαετίες τον κατ’εξοχήν τρόπο επιστημονικής ανάγνωσης στην γαλλική πανεπιστημιακή κουλτούρα, και αυτό έχει συχνά ως αποτέλεσμα νέες οπτικές και κυρίως νέες διακειμενικές συνδέσεις.

Έτσι, ο Νίκος Καββαδίας, η Μέλπω Αξιώτη, ο Μίλτος Σαχτούρης, αλλά και ο Βασίλης Βασιλικός, βρέθηκαν να εξετάζονται και με άλλους, λιγότερο κλασσικούς τρόπους, να ξαναγίνονται σύγχρονοι μέσα από μια συνδυαστική ανάγνωση, να κερδίζουν το χαμένο έδαφος και τελικά την καταξίωση που τους αρμόζει και εκτός ελληνικού εδάφους. Η δημοτική ποίηση γνώρισε υπό την εποπτεία του καθηγητή Guy Saunier μια νέα άνθηση, γράφτηκαν άρθρα και μελέτες που ανανέωσαν την ήδη πλούσια παραγωγή στον τομέα.

Η δυσκολία της γλώσσας είναι για πολλούς η αιτία που η ελληνική σύγχρονη λογοτεχνία έχει «καταδικαστεί» να αποτελεί επιλογή μιας ελίτ ή ακόμα χειρότερα μιας συγκεκριμένης πολιτισμικής ομάδας... κατ’ανάγκη ελληνόφωνης. Παρ' όλα αυτά, ο διαφορετικός τρόπος προσέγγισης που μπορεί να γίνει από μη-Έλληνες ερευνητές μπορεί τελικά να αποτελέσει ένα δρόμο εξέλιξης και προώθησης της σύγχρονης μοντέρνας λογοτεχνίας εκτός ελληνικού εδάφους.

Κρις Λιβανίου

1 σχόλιο:

  1. Να συμπληρώσω στο άρθρο της Κρις και τη βρετανική τοποθέτηση επί του θέματος. Ο καθηγητής Paul Cartledge του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ δήλωνε πριν λίγους μήνες στην "Καθημερινή" σχετικά με την απόφαση του πανεπιστημίου του να καταργήσει τη διδασκαλία της νέας ελληνικής γλώσσας, ιστορίας και λογοτεχνίας:

    "η οικονομική κακοδαιμονία πλήττει ακόμα και τα πιο ισχυρά πανεπιστήμια. Σε αυτόν τον παράγοντα οφείλεται η απόφαση να κλείσουν τμήματα και όχι στο ότι η Ελλάδα έχει κακή εικόνα διεθνώς. Eπίσης ζούμε στην εποχή των ψηφιακών μέσων που ισχυροποιούν την πρωτοκαθεδρία των αγγλικών και σκοτώνουν όλες τις άλλες σύγχρονες γλώσσες, ακόμα και τα γαλλικά. Οι Βρετανοί εν γένει δεν φημίζονται για το ταλέντο τους στις ξένες γλώσσες. Είναι ντροπή να αποκόψουμε την σύγχρονη απόληξη μιας πανάρχαιας γλώσσας όπως η ελληνική και να μην διδάσκονται στα καλά βρετανικά πανεπιστήμια. Είναι η λαλιά μέσα από την οποία σμιλεύτηκαν ιδέες και συνειδήσεις. Κάθε περίοδος της ελληνικής ιστορίας αξίζει να μελετηθεί εντατικά. Αν θέλουμε όμως να είμαστε πραγματιστές, πρέπει να παραδεχθούμε ότι φθίνει ο αριθμός των φοιτητών που ενδιαφέρονται για τα νέα ελληνικά. Οπότε θα χρειαστεί να γίνει μια γερή οικονομική ενίσχυση ώστε να διατηρηθεί η διδασκαλία τους στο Κέιμπριτζ".

    Ίσως, βέβαια, αυτό που κυρίως χρειάζεται να μην είναι μόνο τα χρήματα αλλά εμπνευσμένοι καθηγητές που θα προσελκύσουν περισσότερους φοιτητές.

    Δείτε ολόκληρο το άρθρο εδώ: http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_13/01/2013_507491

    ΑπάντησηΔιαγραφή