Παρασκευή, 3 Μαΐου 2013

Μεγ. Παρασκευή με ένα κοντάκιο του Ρωμανού του Μελωδού

Kατά τα τέλη του 5ου αι. εμφανίζεται στην ορθόδοξη υμνολογία ένα καινούργιο είδος ύμνου, το οποίο αντικατέστησε τους προϋπάρχοντες. Πρόκειται γι’ αυτό που (τον 9ο αι. πια) ονομάστηκε «κοντάκιον». Σαν φόρμα, το κοντάκιο έλκει την καταγωγή του από τη Συρία και υπενθυμίζει την ποίηση του αγ. Εφραίμ του Σύρου. Μπορεί να περιγραφεί σαν ποιητικό κήρυγμα. Το περιεχόμενό του είναι αφηγηματικό και δραματικό.

Κύριος εκπρόσωπος και εισηγητής αυτού του είδους θεωρείται ο Ρωμανός ο Μελωδός, ο οποίος έγραψε πάνω από χίλια κοντάκια, γι’ αυτό και ονομάστηκε Πίνδαρος της εκκλησιαστικής ποιήσεως και «Δάντης» της χριστιανικής Ελλάδας. Από αυτά τα κοντάκια ελάχιστα σώζονται. Τα γνωστότερα είναι «Η Παρθένος σήμερον…» και ο Ακάθιστος Ύμνος, δηλ. οι χαιρετισμοί στην Παναγία.

Παραθέτουμε εδώ ένα απόσπασμα από τα «Κοντάκια Α'» του Ρωμανού του Μελωδού. Μετάφραση και σχόλια Π.Α. Σινόπουλος, Αθήναι 1974, Εκδ. Αποστολικής Διακονίας:

Προοίμιο

ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟ για χάρη μας
όλοι ας τον υμνήσουμε,
σε ξύλο επάνω τον είδε
η Μαρία και έλεγε:
στο σταυρό αν και βρίσκεσαι,
είσαι για μένα
ο γιος κι ο Θεός μου.


Οίκος 1

ΤΟ ΑΡΝΙ το δικό της
όπως βλέπει η αρνάδα
που το παν για σφάξιμο,
έτσι η Μαρία ακολουθούσε
κατάκοπη
μαζί μ' άλλες γυναίκες,
κι έλεγε:
Πού πορεύεσαι, γιε μου;
Τι σε κάνει να τραβάς
δρόμο γρήγορο;
Μην κι άλλος γάμος
είναι πάλι στην Κανά
και για κει τώρα τρέχεις
κρασί απ' το νερό για να τους φτιάσης;
Μαζί νά 'ρθω, γιε μου,
ή θες να σε περιμένω;
Πες μου έναν λόγο, Λόγε,
σιωπηλός μην προσπέρασης,
εσύ που αγνή με κράτησες,
ο γιος κι ο Θεός μου.


Οίκος 2

ΟΥΤΕ ΠΟΥ ΤΩΛΠΙΖΑ, γιε μου,
να σ' έβλεπα έτσι,
ούτ' επίστευα ποτέ
πως οι άνομοι τόσο
θα μάνιαζαν
και θ' απλώναν πάνω σου
άδικο χέρι.
Και τα βρέφη τους
ακόμη σου φωνάζουν
το «ευλογημένος».
Ακόμη με βάγια
φορτωμένος είν' ο δρόμος
και λέει στον καθένα
τα εγκώμια που οι άθεσμοι σου υψώναν.
Και τώρα ποιος λόγος
να 'ρθή το κακό;
Θέλω να μάθω, ωιμένα,
πώς το φως μου σβύνεται,
στο σταυρό πώς καρφώνεται
ο γιος κι ο Θεός μου.


Δείτε ολόκληρο τον ύμνο εδώ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου