Τρίτη, 16 Απριλίου 2013

'Όλα καλά κι όλα ωραία" - Πώς γίνεται όλοι οι ποιητές να είναι καλοί;

Αυτό που μου κάνει πάντα εντύπωση είναι το πώς οι σύγχρονοι ποιητές είναι ευχαριστημένοι και ικανοποιημένοι από οποιοδήποτε θετική κριτική και αν λάβουν.


Κείνο που ενδιαφέρει, κείνο που πονάει, είναι να μην ακουστεί κακός λόγος, να μην υπάρξει αρνητικό σχόλιο για κάποιο βιβλίο. Πώς, Διαφωνείτε; Εντάξει. Σας ρωτώ τότε: πότε είναι η τελευταία φορά που διαβάσατε αρνητική κριτική για μια ποιητική συλλογή ή ένα μυθιστόρημα; 

Πότε;

Αν είστε ειλικρινείς με τη μνήμη σας η απάντηση μάλλον θα είναι "ποτέ". Προσωπικά, όντως δεν έχω διαβάσει ποτέ αρνητική κριτική για ένα ποιητικό βιβλίο. Στην καλύτερη περίπτωση έχω απολαύσει μια ισορροπημένη κριτική που περισσότερο γέρνει ούτως ή άλλως προς τη θετική πλευρά. 

Στο στίγμαΛόγου επίσης δεν θα βρείτε αρνητικές παρουσιάσεις, αλλά με μια πολύ μεγάλη διαφορά σε σχέση με άλλες σελίδες: θα βρείτε ελάχιστες παρουσιάσεις ούτως ή άλλως, μόνο βιβλία δηλαδή, που κατά τη γνώμη μας πιστεύουμε ότι αξίζουν μιας ανάγνωσης.

Βέβαια, εμείς δεν είμαστε κριτικοί, απλά δηλώνουμε τι μας αρέσει και τι όχι. Τι δικαιολογία έχουν όμως όλοι όσοι θεωρούνται κριτικοί, όταν δεν κάνουν αρνητικές κριτικές; Τι είδους φαινόμενο είναι αυτό;

Σίγουρα δεν έχει σημασία αν κάτι τέτοιο συνέβαινε παλαιότερα ή όχι, και σε ποιο βαθμό. Η ποίηση καθαυτή, παλαιότερα, δεν είχε τα σημερινά χάλια. Ειδικά στην εποχή μας, λοιπόν, η ανάγκη για αυστηρή και αρνητική κριτική είναι πιο μεγάλη από ποτέ, καθώς η έλλειψή της ζημιώνει αφάνταστα την ποιητική παραγωγή και οδηγεί στα παρακάτω φαινόμενα:

α) Όσοι γράφουν κακή ποίηση δεν δέχονται τους κριτικούς επειδή "η ποιότητα της ποίησης είναι υποκειμενική" και όσοι έχουν καλές δημόσιες σχέσεις θεωρούνται "από τους καλύτερους σύγχρονους ποιητές", δίχως να ξέρει κανένας γιατί. 

β) Από την άλλη, τα περιοδικά δεν γίνεται να εκδώσουν αρνητικές κριτικές γιατί ποιος ξέρει τι αντίκτυπο θα έχει μια τέτοια άποψη στους αναγνώστες (που ούτως ή άλλως θεωρούν τους εαυτούς τους "ποιητές") και στην εμπορική πορεία των (ούτως ή άλλως μικρών) τιράζ. 

γ) Παράλληλα οι εκδοτικοί οίκοι είναι αδύνατο να πουν αρνητική κουβέντα ή να αρνηθούν εκδόσεις (εκτός από ελάχιστους των ελαχίστων), αφού χρειάζονται ζεστό ρευστό από τον ενδιαφερόμενο, ο οποίος κοιμάται ήσυχος αφού η συλλογή του, ό,τι και να γίνει, θα λάβει θετικές κριτικές (δεν είναι ανήκουστο μάλιστα κάποιος εκπρόσωπος εκδοτικού οίκου να προσπαθεί να πείσει τον ποιητή για την έκδοση της συλλογής δίχως να την έχει ΚΑΝ διαβάσει. Και μιλάω από προσωπική εμπειρία). 

Κανένας δεν τολμά να πει κάτι αρνητικό όταν χρειάζεται, να μιλήσει δηλαδή ειλικρινά για το έργο ενός ποιητή, διότι όλοι έχουν κάτι να χάσουν. Ξεκινώντας από την κακομοίρικη ματαιοδοξία αυτού που νομίζει ότι είναι "ποιητής" και πρέπει να κάνει το ψώνιο του, και φτάνοντας μέχρι την εμπορική ανάγκη του δημοσιοσχεσίτη και του δήθεν "φτασμένου" λογοτέχνη ή εκδοτικού οίκου που φέρνει σε επαφή τον ενδιαφερόμενο κατευθείαν με το λογιστήριο, ελάχιστοι είναι αυτοί που επιβιώνουν και μπορούν να έχουν το κεφάλι τους ψηλά. 

Πώς γίνεται όλοι οι ποιητές να είναι καλοί, ρωτάω; "Όλα καλά κι όλα ωραία", απαντάτε. 

Ηλίας Θ. Παππάς

4 σχόλια:

  1. Θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σας... Μάλιστα κάποιοι "κακοί" ποιητές αυτοπροβάλλονται διαρκώς παρουσιάζοντας βραβεία από μακρινές χώρες, σε "ακαδημαϊκό" επίπεδο και συχνά τα βραβεία αυτά είναι δοσμένα από ποιητικά lobby στα οποία ο εκάστοτε βραβευμένος αποτελεί μέρος της επιτροπής απονομής κάποιου από τους άλλους ανταποδίδοντας την χάρη. Έτσι """"ποιήματα""" σε ελεύθερο στίχο που ΔΕΝ έχουν καν ΜΈΤΡΟ και ΡΥΘΜΌ, στοιχεία απαραίτητα της ποίησης, στην Ελληνική γλώσσα στην οποία γεννήθηκαν, αλλά ούτε καν σωστή σύνταξη και νόημα βγάζουν, μεταφράζονται και αξιολογούνται σε μια άλλη γλώσσα ως άριστα! Φαινόμενα των καιρών...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. …Δυστυχώς στο κονκλάβιο της ανάδειξης και προώθησης ποιημάτων
    συνέρχονται άνθρωποι που περνούν ποιητική κλιμακτήριο.

    Εν ζωή ορισμένοι δημιουργοί και οι ισχυροί συνεργοί τους
    σπρώχνουν τα ποιήματά τους πάνω σε αναπηρικά αμαξίδια
    και τα προβάλλουν ως αισθαντικούς δρομείς
    που κόβουν πρώτα το νήμα της νίκης.

    Ποιας νίκης;

    Πρόσκαιρα αυτοστέφονται με τον κότινο της ματαιοδοξίας
    και εξερχόμενοι στο σαθρό ποιητικό εξώστη τους
    χαιρετούν το ανύπαρκτο πλήθος των αναγνωστών.

    Έλα όμως που έρχεται ο Χρόνος,
    πάντα αργοπορημένος αλλά δίκαιος κριτής,
    κι όταν μοιραία θα έχουμε όλοι γίνει αστρική σκόνη
    και τα ποιήματά μας ορφανά θα εκλιπαρούν τον άνεμό του
    για να τα ταξιδέψει,

    αυτός και μόνο αυτός
    θα επιλέξει σε ποια θα δώσει ώθηση αιωνιότητας.

    Υ.Γ.
    Η ταπεινότητα
    και η αίσθηση του αγνοημένου.
    Οι μοναδικοί δρόμοι
    που οδηγούν στη γνησιότητα της γραφής.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Πολλοί ποιητές αυτοπροβάλλονται και παρουσιάζουν βραβεία και εντός της χώρας μας, όχι μόνο του εξωτερικού, προκαλώντας λύπη (πρώτα όμως γέλια) για τα δικά μας ποιητικά λόμπι. Αυτό βέβαια δεν είναι κάτι καινούριο, ούτε το κείμενό μου ανακαλύπτει τον τροχό, απλά σε αυτή την εποχή, που η έλλειψη αυθεντικών ποιητικών φωνών είναι πιο αισθητή από ποτέ (με κάποιες ελάχιστες εξαιρέσεις φυσικά), τα στραβά χτυπάνε ακόμα περισσότερο. Από τη στιγμή που η ποίηση δεν πουλάει φύλλο, η εμμονή των λόμπι και των εκδοτικών οίκων να προωθούν τις μετριότητες και να θάβουν την ποιότητα είναι, δίχως αμφιβολία, προϊόν αρρωστημένου κόμπλεξ κατωτερότητας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Υπάρχει μια δικαιολογία βασισμένη στην άποψη ότι πάνω απ΄ όλα ο χρόνος θα είναι τελικός κριτής...βέβαια με αυτόν τον τρόπο ένας δημοσιοσχεσίτης όσο βρίσκεται εν ζωή όλα καλά... Όμως πράγματι ο χρόνος είναι ο τελικός κριτής... κι ύστερα το ανθρώπινο δεν μπορεί ποτέ να είναι τέλειο... κι ύστερα γράφω και του λόγου μου κι είναι δύσκολη η θέση μου... μόνο ένα θεωρώ απαράδεκτα αντιποιητικό και φασιστογενές, το να κρίνεσαι με βάση την πολιτική σου ή μάλλον την κομματική σου ταυτότητα ή ακόμη χειρότερα την αρνησή σου για κομματική
    ταυτότητα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή