Παρασκευή, 15 Μαρτίου 2013

Kickstarter στην ποίηση - είναι δυνατό;

Είναι σε όλους γνωστό τι συμβαίνει στους περισσότερους εκδοτικούς οίκους τη σήμερον, οι οποίοι επιβιώνουν, οριακά, από μυριάδες νέους ποιητές και πεζογράφους που πληρώνουν για να εκδώσουν το νέο τους αριστούργημα. Ή κάτι τέτοιο.

Αναμενόμενα αυτός που μιλάει είναι ο κος Χρήμας, ενώ άλλοτε οι επαφές, οι διασυνδέσεις, τα ξεπουλήματα και οι αλληλοβραβεύσεις συντηρούν και αυξομειώνουν μια κλίκα, που καταπίνει και φτύνει με τον ίδιο ρυθμό, σαν στομάχι με δόντια.

Φυσικά, στην κατάσταση που είμαστε, αν η πλειοψηφία δεν πληρώσει για να εκδοθεί, δεν πρόκειται να δει το ράφι ούτε με κιάλι. Αυτό σίγουρα εμπεριέχει πολλά καλά (έχετε διαβάσει τι εκδίδεται;) αλλά εμπεριέχει και πολλά κακά, όπως π.χ. τον κίνδυνο να εγκλωβιστεί η λογοτεχνική παραγωγή σε μια ποντικορόδα.

Από την άλλη, η "επανάσταση" της ψηφιακής λογοτεχνικής έκδοσης -προς το παρόν- είναι σε γενικές γραμμές κουραφέξαλα, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, μιας και το κοινό είναι πολύ μικρό και η πρόσβαση σε απλές, σύγχρονες διευκολύνσεις, όπως π.χ. το "e-mail", βρίσκονται ακόμα στο στάδιο της πέψης.

Οι επιλογές είναι αυτές, βέβαια, κι ο κάθε ένας από μας δύσκολα θα ξεφύγει από την πεπατημένη. Όλοι μας πρέπει να βρούμε το ξεχωριστό μας δρόμο μέσα σε αυτό το χάος, όπου τα κλειδιά κρατάνε αυτοί που τα κρατούσαν πάντα. Οι αλλαγές είναι ελάχιστες από εποχή σε εποχή, αν εξαιρέσουμε βέβαια την επική διαφορά ταλέντου.

Παρόλα αυτά, η χρήση της τεχνολογίας (και δη του internet) μπορεί να δώσει πρόσφορο έδαφος για θεωρητικές (μάλλον άχρηστες) αποτολμήσεις, όπως αυτή που θα κάνω αμέσως παρακάτω.


Το Kickstarter είναι ένα online site που επιτρέπει στο κοινό να χρηματοδοτήσει διάφορες προτάσεις, από videogames μέχρι βιβλία, έρευνες ή ταξίδια, δίχως τη διαμεσολάβηση των εκδοτικών οίκων, οποιαδήποτε μορφή και αν έχουν αυτοί. Για παράδειγμα, μπορεί κάποιος να ανακοινώσει ότι χρειάζεται χρηματοδότηση για ένα νέο πείραμα και, αν πείσει τον κόσμο με την παρουσίασή του (έχοντας θέσει πρώτα το ποσό που χρειάζεται), έχει στη διάθεσή του ένα μήνα μέχρι να λήξει ο χρόνος όπου μπορεί να δεχτεί οικονομική υποστήριξη.

Ο κάθε ένας από τους υποστηρικτικές, ανάλογα με τα χρήματα που έχει δωρίσει, θα έχει διάφορα δικαιώματα, μέχρι φυσικά να πάρει και το τελικό προϊόν στα χέρια του δωρεάν, στην περίπτωση που πρόκειται φυσικά για προϊόν.

Σε αντίστοιχο παράδειγμα με την ποίηση, στη χώρα μας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι κάποιος που θέλει υποστήριξη για να εκδώσει το βιβλίο του, το διαθέτει πρώτα δωρεάν σε ψηφιακή μορφή και, αν αρέσει σε αυτούς που το διαβάζουν, θα μπορούσαν με τη σειρά του να προσφέρουν από 5 ή 10 ευρώ, μέχρι να επιτευχθεί το επιθυμητό ποσό έκδοσης. Οι υποστηριχτές, βέβαια, θα λάμβαναν στο τέλος το βιβλίο δωρεάν.

Ένα σύστημα σαν το "ελληνικό ποιητικό kickstarter" (έχω κατοχυρώσει τα δικαιώματα - αν αντιγράψτε την ιδέα απλά θα με κάνετε πλούσιο) θα προωθούσε ποίηση που θα είχε εκ των προτέρων θαυμαστές, θα μοίραζε το κόστος κάθε έκδοσης και οι υποστηριχτές θα ενδιαφερόντουσαν, έστω αρχικά, για την εμπορική της πορεία.

Για τα ελληνικά δεδομένα μια τέτοια πρωτοβουλία είναι φυσικά σχεδόν αδύνατη. Η θεωρία όμως, μέσω της τεχνολογίας, είναι δυνατή και ολοκληρωμένη σε μεγάλο βαθμό. Προσωπικά αισθάνομαι πως τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να εκσυγχρονίσουν την ποίηση σε διάφορους τομείς, ενώ βρίσκω ότι έχουν πολύ πιο ενδιαφέρον από μια απλή "ψηφιακή έκδοση", κυρίως γιατί η τελευταία δεν εμπεριέχει την ιδέα μιας κοινότητας, όπως αυτή που μπορεί να ξεπηδήσει από μια προσπάθεια στο kickstarter.

Όλοι πιστεύω αισθανόμαστε πόσο αργοκίνητη και δυσπρόσιτη έχει γίνει η πια ποίηση, κάτι που όμως δεν οφείλεται μόνο στη χαμηλή της ποιότητα αλλά και στο γεγονός ότι κινδυνεύει, μέσα στην απομόνωσή της, να χάσει για τα καλά πλέον τη σημασία ενός αληθινού πνευματικού κινήματος.

Γιατί αυτός είναι και ένας από τους βασικούς σκοπούς της ποίησης, νομίζω: να αγγίξει το μέσο αναγνώστη, μια μερίδα έστω ενός πιο μαζικού κοινού. Ή νομίζατε ότι επειδή έχουμε 10 φίλους, μια χούφτα λογοτέχνες και ένα facebook να μας επιβεβαιώνουν, είμαστε και ποιητές;

Ηλίας Θ. Παππάς

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου