Τετάρτη, 23 Ιανουαρίου 2013

διαβάσαμε...

«Ποίηση είναι αυτό που λείπει από πολλά ποιήματα» 


Αποσπάσματα από τη συζήτηση μεταξύ του Αντώνη Φωστιέρη και του Κ. Γ. Παπαγεωργίου στα «Ποιητικά», τεύχος 8, Δεκέμβριος 2012

Κ.Γ.Π.: «Αδυνατεί να κάνει ωραίους στίχους η πραγματικότης», γράφεις σ’ ένα ποίημα της Πολύτιμης Λήθης. Πώς θα όριζες εσύ την ποίηση και ποια σχέση βλέπεις να τη συνδέει με την πραγματικότητα;

Α.Φ.:Το 1977, σε πολύ νεαρή ηλικία, είχα εκδώσει μια συλλογή με τίτλο Ποίηση μες στην Ποίηση. Σήμερα όμως, με την πάροδο του χρόνου, όλο και περισσότερο βεβαιώνομαι πως η αυθεντικότερη μορφή ποίησης πλανάται έξω και μακριά από τη γραπτή ποίηση. Μπορεί η ζώσα πραγματικότης να μην συντίθεται από στίχους, ωραίους ή μη, αλλά συχνά είναι πολύ ισχυρότερη η ένταση και η ποιητική συγκίνηση που εκλύεται από ένα άκουσμα, μία εικόνα, μια χειρονομία, μια σκέψη ή ένα όνειρο, παρά από τις συζεύξεις των λέξεων που προσπαθούν ασθμαίνοντας να εκφράσουν αυτή τη ζωντανή ουσία. Αν είμαστε ειλικρινείς, θα παραδεχτούμε ότι συχνά ο βασιλιάς εμφανίζεται γυμνός: ένα μεγάλο μέρος της άφθονης ποιητικής ύλης που παράγεται, ακόμα και από ικανούς ποιητές, δεν μεταδίδει κανένα ρίγος, παραμένοντας νεκρό στην αναγνωστική μας προσέγγιση. Τραβώντας το λίγο στα άκρα, θα μπορούσαμε ίσως να ορίσουμε την ποίηση ως αυτό ακριβώς που λείπει από πολλά ποιήματα.

(... )

Κ.Γ.Π.: Είναι γνωστή η ρητορική ερώτιση του Χαίντερλιν: «Και τι χρειάζονται οι ποιητές σ’ ένα μικρόψυχο καιρό»; Στον δικό μας καιρό και τόπο, με τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί, πιστεύεις αλήθεια ότι χρειάζονται;

Α.Φ.: Οι ποιητές πιθανόν να μη χρειάζονται, χρειάζεται όμως η ποίηση. Και χρειάζεται μόνο σ’ εκείνους που την έχουν ανάγκη, γράφοντες ή αναγνώστες, οι οποίοι άλλωστε αποτελούν, με όρους αριθμητικούς, συντριπτική μειοψηφία. Δεν πειράζει. «Μικρά ζύμη όλον το φύραμα ζυμοί», πολύ περισσότερο όταν όλα τα άλλα συστατικά του φυράματος έχουν αποδειχτεί σκάρτα. Πάντως, αφού μιλάμε για την Ελλάδα του σήμερα: και μόνο το γεγονός ότι η ποίηση φυτρώνει σε εδάφη απόλυτης αφιλοκέρδειας, όταν στα γύρω λιβάδια βλασταίνουν οργιαστικά τα άνθη του κακού, των παράνομων οικονομικών συναλλαγών και των σκανδάλων, αρκεί για να λάμψει ακόμα εντονότερα η άλως της πνευματικότητας που την περιβάλλει.

Κ.Γ.Π.: Μήπως αυτή είναι μια εξιδανικευμένη εικόνα της ποίησης;

Α.Φ.: Δεν το αποκλείω. Όμως δεν προέρχεται από καμιά ρομαντική διάθεση εκ μέρους μου. Από πείρα προέρχεται. Με την ποίηση δεν αποβλέπεις σε υλικές απολαβές, για να μη θυμίσω και αυτό που ήδη ξέρεις, ότι δηλαδή οι περισσότεροι νέοι, καθώς και κάποιοι από τους πρεσβύτερους, τυπώνουν τις συλλογές τους σήμερα ιδιοίς αναλώμασιν. Ο αγώνας όλος γίνεται αποκλειστικά για την «ακίβδηλο χαρά» της δημιουργίας και, το πολύ-πολύ, για τον κότινο. Δεδομένου μάλιστα ότι το ακροατήριο της ποίησης είναι ασύγκριτα μικρότερο από πολλών άλλων τεχνών, αλλά και από το κοινό της πεζογραφίας, ούτε σε μεγάλη δόξα ή αναγνωρισιμότητα μπορείς να ελπίζεις. Άρα, ως επίδοξος μνηστήρ προσέρχεσαι, κατά τεκμήριον, από έρωτα αληθινό, όχι με την υστεροβουλία του προικοθήρα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου